Afera wokół inteligentnych okularów Meta: policyjne śledztwo, zakaz Instagrama i fala drwin

Inteligentne okulary Ray-Ban Meta, wprowadzone na rynek z pompą i przy udziale gwiazd takich jak Kylie Jenner, stały się w lipcu 2026 roku epicentrum wielowymiarowego kryzysu prywatności. To, co zaczęło się od pojedynczego filmiku na TikToku, przerodziło się w śledztwo policyjne, zmianę regulaminu promu, partyzancką kampanię reklamową porównującą okulary do Jeffreya Epsteina, zakaz platformy Instagram i powszechne używanie terminu „okulary zboczeńców” (pervert glasses). Oto pełna historia od incydentów, przez wady techniczne, po wezwania do nowych przepisów.

Policyjne śledztwo wobec Scotta Margerisona

Scott Margerison, 42-letni mieszkaniec Rochdale, publikujący na TikToku jako „E Dobbin”, jest aktywnym obiektem dochodzenia policji szkockiej (Police Scotland). Zarzuty dotyczą potajemnego nagrywania za pomocą inteligentnych okularów Meta podczas objazdowej wyprawy po Szkocji . Nagrania, wykonane pod koniec czerwca i na początku lipca 2026, ukazują Margerisona komentującego w seksistowski sposób młode kobiety oraz konfrontującego się z sikhistką prowadzącą sklep na wyspie Skye. Podczas tej rozmowy przywołał skrajnie prawicową teorię spiskową „Planu Kalergiego” o „wyhodowaniu białej rasy” . Policja Szkocji potwierdziła, że „jest świadoma opublikowanych w internecie filmów i analizuje ich treść” pod kątem możliwych przestępstw .

Prom CalMac zawiesza wycieczki na mostek kapitański

Margerison nagrał również film z mostka kapitańskiego promu Loch Seaforth obsługiwanego przez firmę CalMac, nie mając na to zgody . Rzecznik CalMac poinformował, że firma „tymczasowo wstrzymała możliwość zwiedzania mostków kapitańskich przez pasażerów po incydencie, w którym osoba nagrywała w strefie zastrzeżonej bez pozwolenia” . Zawieszenie objęło całą flotę, kończąc popularny program udostępniania tej części statków zwiedzającym .

„Okulary zboczeńców” i kampania Everyone Hates Elon

Termin „okulary zboczeńców” (pervert glasses) przyjął się w mediach i dyskursie publicznym, w dużej mierze za sprawą grupy aktywistycznej Everyone Hates Elon . Grupa rozpoczęła partyzancką kampanię reklamową na londyńskich przystankach autobusowych. Wykorzystano soczewkowe plakaty, które początkowo imitują oficjalną reklamę Meta z Kylie Jenner, ale przy zmianie kąta patrzenia ukazują wizerunek Jeffreya Epsteina w okularach (z hasłem: „Okulary dla ludzi, którzy nie znają słowa 'zgoda'”) lub wizerunek czaszki (z hasłem: „Zawsze patrzymy”) . Grupa zebrała również ponad 9 000 e-maili wysłanych do Meta od osób sprzeciwiających się byciu nagrywanymi przez te okulary .

Instagram banuje treści nagrywane w celu nękania

Szef Instagrama, Adam Mosseri, ogłosił, że platforma będzie usuwać filmy nagrane inteligentnymi okularami Meta, które zawierają elementy nękania, żartów kosztem innych lub potajemnego nagrywania nieznajomych . Mosseri wyjaśnił: „Jeśli publikujecie treści, które wykorzystują ludzi i ich nękają – jak wiele filmów, o których słyszeliśmy i które widzieliśmy, z tak zwanymi 'podrywaczami' – będziemy je usuwać” . Na mocy tej polityki zablokowano dwa konta z ponad milionem obserwujących każde .

Obejście zabezpieczeń: problem naklejki za 2 dolary

Dochodzenie przeprowadzone przez serwis Engadget wykazało, że obowiązkowa dioda LED sygnalizująca nagrywanie w inteligentnych okularach Meta może zostać łatwo zneutralizowana. Naklejka kosztująca około 2 dolarów, umieszczona na diodzie, sprawia, że kamera nagrywa niezauważenie przez otoczenie. Odkrycie to poważnie podważa skuteczność zabezpieczeń prywatności Meta i jest przytaczane jako dowód, że sprzętowe wskaźniki zgody są niewystarczające.

Aplikacja Antizuck do wykrywania okularów z kamerą bije rekordy popularności

W bezpośredniej odpowiedzi na obawy dotyczące prywatności, aplikacja Antizuck Smart Glasses Scanner – stworzona do wykrywania ukrytych kamer w inteligentnych okularach – awansowała na 3. miejsce na liście płatnych aplikacji w amerykańskim App Store. Świadczy to o rosnącym zapotrzebowaniu na technologie antyinwigilacyjne.

Eksperci wzywają do aktualizacji przepisów

Eksperci, w tym Scott Stein z CNET i Mark McGill z Uniwersytetu w Glasgow, wzywają do zaktualizowania przepisów dotyczących używania kamer przenośnych w przestrzeni publicznej . Argumentują, że obecne prawo, tworzone zanim dyskretne kamery zostały zintegrowane z codziennie noszonymi okularami, nie reguluje odpowiednio potajemnego nagrywania przy użyciu urządzeń wyglądających identycznie jak zwykłe okulary . Prawnik ds. prywatności Jamie Hurworth zauważył, że w Wielkiej Brytanii „nie ma wyraźnego prawa zabraniającego filmowania ludzi w miejscach publicznych bez ich zgody”, choć publikowanie takich nagrań może rodzić inne problemy prawne .

Szerszy kontekst

Kryzys Meta nie ogranicza się do jednego negatywnego bohatera czy jednej kampanii reklamowej. Jest odzwierciedleniem rosnącej społecznej świadomości, że kamery noszone na co dzień – nieodróżnialne od zwykłych okularów – umożliwiają inwigilację na niespotykaną dotąd skalę bez zgody nagrywanych. Ponieważ aktywiści, platformy społecznościowe, organy ścigania i twórcy aplikacji reagują niezależnie, presja na Meta, by przeprojektowała zabezpieczenia prywatności, rośnie lawinowo.