Japońska Letara przechodzi od napędów satelitarnych do dużych rakiet

Letara to firma z Sapporo, która w 2020 roku wyrosła z badań nad napędem prowadzonych na Uniwersytecie Hokkaido przez jej współdyrektorów generalnych — Shōtę Hiraia i Landona Thomasa Kampsa. Początkowo startup koncentrował się na małych silnikach dla satelitów. Teraz chce przenieść swoją technologię do większych systemów przeznaczonych dla rakiet nośnych, transportu w przestrzeni kosmicznej oraz sektora bezpieczeństwa i obronności. 19

Impulsem do ekspansji jest runda finansowania pre-Series A o wartości około 2,6 mld jenów, ogłoszona 20 sierpnia 2026 roku. Współprowadziły ją Headline Asia, JIC Venture Growth Investment i Incubate Fund. Wśród inwestorów strategicznych znalazły się między innymi NES Corporation, Toyoda Gosei oraz Frontier Innovations. 49

Na czym polega technologia Letary?

Silnik hybrydowy przechowuje paliwo stałe oddzielnie od ciekłego utleniacza. To rozwiązanie różni się zarówno od klasycznych silników na paliwo stałe — w których paliwo i utleniacz znajdują się razem — jak i od silników ciekłych, gdzie oba składniki są przechowywane w stanie ciekłym.

Letara wykorzystuje jako paliwo stosunkowo łatwo dostępne materiały na bazie plastiku i gumy. Według firmy taka konstrukcja ma połączyć prostotę obsługi paliwa stałego z możliwością kontrolowania procesu spalania charakterystyczną dla układów ciekłych. Przepływ utleniacza można niezależnie regulować, co potencjalnie ułatwia zmianę ciągu, a nawet wyłączenie silnika w porównaniu z konwencjonalnym silnikiem na paliwo stałe. 49

Technologia ma korzenie w badaniach nad napędem hybrydowym prowadzonych na Uniwersytecie Hokkaido, w tym w pracach typu CAMUI, z którymi związani byli założyciele Letary. Firma otrzymała również oficjalną licencję uniwersytecką na wykorzystanie badań dotyczących napędu z paliwem z tworzyw sztucznych. 1316

Problem, który startup próbuje rozwiązać

Napędy hybrydowe od dawna uchodzą za kompromis między prostotą silników stałopaliwowych a sterowalnością silników ciekłych. Ich rozwój hamowały jednak trudności techniczne: niezawodny zapłon, przewidywalne tempo zużywania się paliwa, stabilność spalania, odpowiednia gęstość ciągu oraz możliwość skalowania konstrukcji.

Letara twierdzi, że opracowała własny proces mieszania, formowania i prasowania paliwa z plastiku lub gumy. Ma on zapewniać bardziej niezawodny zapłon i stabilniejsze spalanie niż w przypadku ziaren paliwowych opartych na wosku parafinowym. Firma deklaruje także większy ciąg i mniejszą ilość odpadów. Są to jednak deklaracje przedsiębiorstwa, a nie niezależnie potwierdzone wyniki uzyskane w komercyjnych warunkach lotu. 61011

W lipcu 2025 roku Letara poinformowała o konkretnym kamieniu milowym. Silnik wykorzystujący syntetyczny kauczuk HTPB osiągnął podczas stabilnego, siedmiosekundowego testu naziemnego ciąg 5000 N. To dowód postępu w badaniach silnika, ale krótki test na stanowisku naziemnym nie jest równoznaczny z pracą na orbicie ani z uzyskaniem kwalifikacji dla rakiety nośnej. 16

Wykorzystanie plastiku pochodzącego z recyklingu mogłoby dodatkowo obniżyć koszty i poprawić bilans środowiskowy. Jednocześnie wprowadza wymagające zadania związane z kontrolą jakości. Skład surowca, jego właściwości mechaniczne, geometria i zachowanie podczas spalania musiałyby być powtarzalne w każdej partii, zanim materiał z recyklingu można byłoby uznać za niezawodny komponent lotniczo-kosmiczny. Dostępne źródła nie potwierdzają, że taki materiał został już w pełni zakwalifikowany do lotów komercyjnych.

Co zmienia nowe finansowanie?

Letara zaczynała od kompaktowych układów napędowych dla małych satelitów. Nowy kapitał ma pomóc jej rozszerzyć działalność na niskokosztowe silniki rakietowe przeznaczone do wynoszenia ładunków, operacji w przestrzeni kosmicznej oraz zastosowań kosmicznych, związanych z bezpieczeństwem i obronnością. 149

Potencjalni odbiorcy technologii to między innymi:

• Producenci i operatorzy satelitów — potrzebujący napędu do zmiany orbity, utrzymywania pozycji, unikania kolizji i kontrolowanego zakończenia misji.
• Firmy zajmujące się transportem orbitalnym — na przykład operatorzy stopni transferowych lub „holowników kosmicznych”, które przemieszczają satelity między orbitami.
• Firmy rakietowe — mogące wykorzystać większe silniki hybrydowe w rakietach nośnych lub ich górnych stopniach.
• Klienci rządowi i obronni — dla których znaczenie mogą mieć prostsza obsługa, możliwość sterowania oraz krajowa produkcja podzespołów.

Według doniesień Letara ma zamówienia od producentów rakiet i satelitów oraz od japońskiego rządu. Publicznie nie ujawniono jednak nazw klientów, wartości kontraktów ani terminów dostaw. Nie wiadomo też, czy chodzi o wiążące kontrakty produkcyjne, czy o prace rozwojowe. Na tej podstawie nie da się niezależnie ocenić wielkości komercyjnego portfela zamówień firmy. 510

Udział Frontier Innovations łączy finansowanie z japońskim ekosystemem inwestycji kosmicznych. Nie należy mylić tego funduszu z niepowiązaną grecką firmą informatyczną o podobnej nazwie. Doświadczenie Toyoda Gosei w pracy z gumą i tworzywami sztucznymi może mieć strategiczne znaczenie, ale dostępne informacje nie potwierdzają zawarcia umowy produkcyjnej ani konkretnej roli któregokolwiek inwestora poza udziałem w rundzie. 9

Dlaczego Japonia jest ważnym rynkiem?

Rosnące publiczne i prywatne inwestycje Japonii w sektor kosmiczny tworzą korzystniejsze warunki dla krajowych firm zajmujących się wynoszeniem ładunków, satelitami i napędem. Z kolei zmiany w polityce dotyczącej eksportu uzbrojenia mogą w przyszłości poszerzyć rynek japońskich systemów podwójnego zastosowania — cywilnego i wojskowego.

To jednak szansa strategiczna, a nie dowód osiąganych przychodów. Dostępne źródła nie wskazują, by Letara ogłosiła zagranicznego klienta eksportowego lub otrzymała ujawnione zezwolenie eksportowe. Najpilniejsze zadanie pozostaje techniczne: firma musi wykazać, że jej napęd działa niezawodnie w przestrzeni kosmicznej i może być produkowany ekonomicznie na większą skalę.

Rynek i konkurenci

Na podstawie dostarczonych informacji nie da się podać jednej wiarygodnej wartości rynku napędów hybrydowych. Szacunki mogą znacząco się różnić w zależności od tego, czy obejmują silniki satelitarne, rakiety nośne, rakiety suborbitalne, systemy obronne czy cały rynek napędów rakietowych. Precyzyjna liczba mogłaby więc sugerować większą pewność, niż uzasadniają dostępne dane.

Konkurencję Letary tworzą zarówno firmy rozwijające podobne rozwiązania, jak i dostawcy alternatywnych technologii. W Japonii punktami odniesienia są Interstellar Technologies i Space One, choć nie są one bezpośrednimi odpowiednikami hybrydowego napędu Letary. Na świecie istotnymi porównaniami są HyImpulse i Gilmour Space Technologies. W przypadku satelitów konkurują z nią także producenci napędów ciekłych i elektrycznych, ponieważ klienci kupują określone możliwości operacyjne, a nie konkretną architekturę silnika. 2

Przewaga Letary nie polega zatem na tym, że napęd hybrydowy jest nową koncepcją. Firma chce uczynić go bardziej użytecznym, łącząc niedrogie paliwo stałe z procesem produkcyjnym, który ma poprawiać zapłon, stabilność spalania, ciąg i możliwość skalowania.

Jakie testy zdecydują o powodzeniu strategii?

Najważniejszym kolejnym krokiem ma być test odpalenia silnika na orbicie we współpracy z zagranicznym partnerem. Jest on związany z planowaną na 2026 rok demonstracją technologii w przestrzeni kosmicznej, wspieraną przez japońską organizację NEDO w ramach programu dla startupów deep tech. 683537

Później Letara będzie musiała udowodnić, że wyniki testów naziemnych przekładają się na kompletne i powtarzalne systemy lotne. Oznacza to konieczność zakwalifikowania nie tylko samego silnika, lecz także zbiorników, zaworów, wtryskiwaczy, ziaren paliwa i układów sterowania.

Równie istotne będą procesy produkcyjne: identyfikowalność materiałów, kontrola wymiarów, inspekcje oraz powtarzalność spalania. Znaczenie będzie mieć także łańcuch dostaw — od odpowiedniego surowca gumowego lub plastikowego, przez zbiorniki odporne na działanie utleniacza i zawory, po komponenty spełniające wymagania przemysłu kosmicznego.

Na końcu pozostanie rachunek ekonomiczny. Letara musi wykazać, że korzyści w postaci bezpieczeństwa i niskiego kosztu paliwa równoważą kompromisy dotyczące masy własnej, zbiorników, ciągu, sterowalności, złożoności operacyjnej i niezawodności misji w porównaniu z napędami ciekłymi, stałymi i elektrycznymi.

Letara ma solidne zaplecze akademickie, odnotowany test naziemny silnika o ciągu 5000 N i znacznie większy kapitał na wejście na nowe rynki. Runda o wartości 2,6 mld jenów poszerza zakres tego, co firma może próbować osiągnąć — nie potwierdza jednak jeszcze jej ambicji dotyczących rakiet nośnych ani obronności. O powodzeniu zdecydują dopiero wyniki na orbicie, powtarzalność produkcji i klienci płacący za seryjnie dostarczane systemy.