Seria zgłoszonych włamań do systemów chłodniczych zakłóciła pracę supermarketów w Europie. W reakcji 5 listopada 2026 r. ostrzeżenie wydały amerykańska Agencja ds. Cyberbezpieczeństwa i Bezpieczeństwa Infrastruktury (CISA), FBI oraz resorty zdrowia i opieki społecznej, rolnictwa i transportu. Agencje poinformowały, że cyberprzestępcy atakują przemysłowe systemy chłodnicze i monitoring łańcucha chłodniczego. Doniesienia pokazują realne ryzyko dla działania urządzeń, ale nie rozstrzygają, kto stoi za incydentami ani czy wszystkie zgłoszone przypadki są ze sobą powiązane.
17
19
Jakie systemy były celem ataków
W ostrzeżeniu wymieniono elektroniczne sterowniki temperatury i komercyjne sterowniki chłodnicze używane w sklepach spożywczych oraz magazynach chłodniczych. Urządzenia te zarządzają temperaturą, a także takimi funkcjami jak cykle odszraniania. Agencje ostrzegły, że napastnicy mogą wykorzystywać luki w nieaktualizowanych sterownikach lub słabości urządzeń dostępnych z internetu, by zdalnie zmieniać ich ustawienia.
17
21
26
W doniesieniach o incydentach w Europie opisywano urządzenia przełączane w tryb odszraniania albo ustawiane na nietypowo wysoką temperaturę. Niektóre relacje mówiły o wskazaniach bliskich 50°C.
5
8
16 To przykład tego, jak włamanie do technologii operacyjnej — systemów sterujących fizycznymi urządzeniami — może uderzyć nie tylko w firmowe systemy informatyczne, ale też w sprzęt i zapasy. Amerykańskie agencje ostrzegły przed ryzykiem zepsucia żywności, uszkodzenia urządzeń i pożaru.
13
Ostrzeżenie dotyczy nie tylko sklepów. Według agencji przemysłowe chłodzenie i monitoring łańcucha chłodniczego są powszechnie wykorzystywane w ochronie zdrowia, przemyśle chemicznym, sektorze spożywczym i rolnictwie oraz transporcie. Zabezpieczenie sterowników ma więc znaczenie wszędzie tam, gdzie towary lub procesy wymagają kontrolowanej temperatury.
17
Co wiadomo o incydentach w Europie
We Francji w październiku zgłoszono ataki na setki supermarketów. Dane sieci handlowych przytaczane przez WFAE mówiły o 150–200 sklepach Intermarché oraz blisko 100 placówkach Coopérative U.
2 Szacunki łącznej liczby poszkodowanych sklepów różnią się między doniesieniami, dlatego nie ma tu jednej potwierdzonej, dokładnej liczby.
2
6
2 listopada Reuters informował o problemach z chłodzeniem w ponad 100 sklepach w kilku krajach Europy.
45 Początkowe doniesienia różniły się co do zasięgu geograficznego. BBC podało później, że incydenty zgłoszono w co najmniej 10 krajach, a część sklepów wyrzuciła żywność po wzroście temperatury.
44 Różnice w liczbach mogą wynikać z tego, że informacje publikowano w różnych momentach; nie należy traktować ich jako ostatecznego wykazu wszystkich poszkodowanych placówek.
Osobny incydent dotknął systemów monitorowania lub kontroli temperatury w trzech chłodniach wykorzystywanych przez francuską państwową służbę krwi. Według doniesień służba poinformowała, że nie utracono żadnych produktów krwiopochodnych. NPR podało natomiast, że po atakach na chłodnie — w tym po incydencie dotyczącym służby krwi — Health ISAC rozesłało ostrzeżenie do organizacji z sektora ochrony zdrowia. Dostępne informacje nie potwierdzają, by ten przypadek był powiązany z atakami na supermarkety.
20
29
39
Jakie zabezpieczenia zalecają agencje
We wspólnym dokumencie agencje zalecają właścicielom i operatorom podjęcie praktycznych kroków, które ograniczą ekspozycję urządzeń i wzmocnią kontrolę dostępu:
19
- stosowanie silnego uwierzytelniania;
- regularne aktualizowanie systemów;
- ustalenie, które systemy chłodnicze są dostępne z internetu;
- wyłączenie niepotrzebnego dostępu zdalnego;
- zabezpieczenie dostępu zdalnego, który musi pozostać aktywny.
Zalecenia odnoszą się do słabości wskazanych w ostrzeżeniu: do sterowników wystawionych bezpośrednio do internetu lub nieaktualizowanych. Operatorzy powinni sprawdzić zabezpieczenia i zdalne połączenia obsługujące chłodzenie, zamiast uznawać je za coś poza zakresem odpowiedzialności za cyberbezpieczeństwo organizacji.
19
21
Kto stoi za atakami? Tego nadal nie wiadomo
Dostępne wiarygodne informacje nie potwierdzają, kto przeprowadził incydenty ani czy za odrębnymi zdarzeniami stała ta sama grupa. NoName057(16) i Z-Pentest miały przypisać sobie część ataków, ale deklaracja grupy nie jest niezależnym potwierdzeniem odpowiedzialności.
32
33 Na podstawie dostępnych doniesień można opisać incydenty i ostrzeżenie agencji, ale nie przedstawiać atrybucji jako rozstrzygniętej.
Najważniejszy wniosek jest praktyczny: sterowniki chłodnicze i systemy łańcucha chłodniczego to elementy infrastruktury, których awaria może mieć fizyczne konsekwencje. Warto ograniczyć ich dostępność z internetu, zabezpieczyć konieczne połączenia zdalne i regularnie aktualizować systemy.