Brązowy sygnet z wygrawerowanym wizerunkiem latarni aleksandryjskiej wydobyto podczas podwodnych wykopalisk na Antirhodos — zatopionej wyspie w dawnym Wielkim Porcie Aleksandrii. Zespół badawczy określa go jako pierwszy znany pierścień sygnetowy z takim przedstawieniem. To wyjątkowe znalezisko, ale dostępne doniesienia nie rozstrzygają, kiedy wykonano pierścień, kto go nosił ani do czego konkretnie go używał.
8
12
Sygnet z dawnej królewskiej dzielnicy
Pierścień odnaleziono w pozostałościach pałacu na Antirhodos. Wyspa należała niegdyś do królewskiej części Aleksandrii, w obrębie Portus Magnus, czyli Wielkiego Portu. Wykopaliska prowadzi Europejski Instytut Archeologii Podwodnej (IEASM) we współpracy z egipskimi służbami zajmującymi się zabytkami.
5
6
12
Określenie „pierwszy znany” odnosi się do sygnetu z wizerunkiem latarni, a nie do pierwszego zachowanego przedstawienia tej budowli w ogóle. Ryt na pierścieniu przypomina wizerunki latarni aleksandryjskiej znane z monet datowanych na II wiek n.e. To podobieństwo ikonograficzne, nie zaś pewne datowanie samego sygnetu.
3
5
27
Kiedy ogłoszono odkrycie?
Komunikat IEASM o znalezisku nosi datę 7 października 2026 roku. Inne doniesienie podaje, że minister turystyki i starożytności Egiptu Sherif Fathy odwiedził misję 5 października, a o odkryciu poinformowano podczas tej wizyty. Relacje różnią się więc w opisie momentu ogłoszenia; żadna nie wskazuje dokładnego dnia, w którym pierścień wydobyto.
12
31
W podwodnych pracach uczestniczą egipskie Ministerstwo Turystyki i Starożytności oraz Najwyższa Rada Starożytności. Hisham El-Leithy, sekretarz generalny Rady, przekazywał informacje o znalezisku. Odkrycie ogłosił także Franck Goddio, kierujący pracami IEASM.
6
9
30
8
12
Jedna z relacji wymienia Ahmeda Rehemę jako asystenta, który towarzyszył Fathy’emu podczas inspekcji na pokładzie jednostki badawczej. Dostępne informacje nie precyzują, jaką rolę Rehema odegrał w odnalezieniu lub badaniu sygnetu.
7
Co można wywnioskować — i czego jeszcze nie wiadomo
Sygnet mógł służyć do odciskania wzoru w wosku lub miękkiej glinie, na przykład przy pieczętowaniu dokumentu albo pojemnika. To ogólne możliwe zastosowanie takich przedmiotów, a nie dowód na to, jak używano tego konkretnego pierścienia.
6
Położenie znaleziska w pałacu skłania do hipotez o administracyjnych związkach tego miejsca z portem i jego charakterystyczną budowlą. Sam pierścień nie dowodzi jednak, że jego właściciel zarządzał latarnią ani że w pałacu mieściły się urzędy odpowiedzialne za jej funkcjonowanie.
7
12
W doniesieniach pojawia się również Strabon, który odwiedził Aleksandrię około 29–25 roku p.n.e. Ten kontekst historyczny nie przesądza jednak, jak długo pałac pełnił funkcje administracyjne ani czy jego użytkownicy zajmowali się latarnią.
21
27
W opublikowanych relacjach nie podano wymiarów pierścienia, nie wskazano jego właściciela ani nie ustalono wiarygodnej daty jego wykonania. Podobieństwo do przedstawień z monet z II wieku n.e. pozostaje porównaniem, które samo w sobie nie rozstrzyga tych kwestii.
5
27
Inne miejsca badane w porcie
W sezonie badań archeolodzy zajmują się czterema obszarami we wschodnim porcie Aleksandrii: świątynią Izydy, pozostałościami pałacu, obeliskiem i Timoneionem.
27 W relacji z szerszych badań podwodnych wspomniano też o znaleziskach ceramicznych i szklanych, ale przytoczony materiał nie podaje ich datowania.
35
Na razie sygnet najlepiej traktować jako rzadki zabytek o wyjątkowym wizerunku i interesującym kontekście archeologicznym — nie jako precyzyjnie datowany przedmiot, który pozwala zidentyfikować właściciela lub potwierdzić bezpośredni związek z zarządzaniem latarnią.