To, co nastąpiło później, nie było bezproblemowym przekazaniem władzy. 88-osobowe Zgromadzenie Ekspertów – organ duchowny odpowiedzialny konstytucyjnie za wybór nowego przywódcy – obradowało od 3 do 8 marca w kontrowersyjnych wyborach, które ujawniły głębokie frakcyjne podziały . Przez krótki czas rządziła Tymczasowa Rada Przywództwa, zanim Modżtabie udało się zdobyć wymaganą większość dwóch trzecich głosów, co sygnalizowało, że górę wzięły twardogłowe frakcje wojskowe. Formalnie ogłoszono go najwyższym przywódcą 9 marca .

Jego wyniesienie było wygodne politycznie, ale kontrowersyjne teologicznie. Krytycy opisują tę sukcesję jako przekształcenie systemu velajate faghih w de facto monarchię dziedziczną, a analitycy zauważają, że odziedziczył on ten sam „dylemat legitymizacji”, który ciążył na jego ojcu w 1989 roku – nierozstrzygniętą kwestię, czy najwyższa władza opiera się na pobożności religijnej, czy na surowej sile politycznej .

Kto dzierży władzę w Teheranie?

Przywództwo Modżtaby Chameneiego jest celowo dyskretne. Wygłosił kilka publicznych oświadczeń, jak to z 27 maja, ostrzegając, że kraje regionu nie będą już służyć jako „tarcze” dla amerykańskich baz wojskowych , ale są one rzadkie. Jego władza wciąż się konsoliduje w chaosie wojny.

Najmocniejszym dowodem na rozproszenie autorytetu jest znacząca rola Mohsena Rezaiego, wojskowego doradcy najwyższego przywódcy. To właśnie Rezaei, a nie Chamenei, przekazał światu najbardziej konfrontacyjne przesłanie reżimu. W wywiadzie dla CNN 5 czerwca oświadczył, że negocjacje znalazły się w „martwym punkcie” i ostrzegł, że jeśli USA wznowią walkę, wejdą w „ciemny korytarz” .

Dodatkowym sygnałem wewnętrznego chaosu są sprzeczne komunikaty samego reżimu irańskiego na temat tego, czy rozmowy w ogóle mają miejsce. Ministerstwo spraw zagranicznych Iranu stanowczo zaprzeczyło doniesieniom o postępach, oświadczając, że od początku wojny otrzymało „jedynie prośby, a nie prowadzi negocjacji” . Dowództwo wojskowe i Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), poważnie osłabione podczas konfliktu, również może zachować znaczną niezależną władzę, choć pełny obraz pozostaje niejasny .

Nie ma wystarczających publicznie dostępnych dowodów, by stwierdzić z całą pewnością, czy Modżtaba Chamenei jest prawdziwym decydentem, czy też realna władza spoczywa w rękach kolektywu postaci wojskowych i duchownych.

Mur z 24 miliardów dolarów

Każda ścieżka dyplomatyczna mająca zakończyć wojnę rozbija się o jedną, nieprzekraczalną przeszkodę: około 24 miliardów dolarów zamrożonych irańskich aktywów.

Stanowisko Iranu jest absolutne. Jak przedstawił to Rezaei, uwolnienie tych środków – w dużej mierze zdeponowanych w Korei Południowej i innych krajach w ramach amerykańskich sankcji – jest niepodlegającym negocjacjom „testem zaufania” dla administracji Trumpa . Teheran zaproponował stopniowe uwalnianie: połowę kwoty po wejściu w życie porozumienia ramowego, a pozostałą część w ciągu 60 dni . Propagandowe media reżimu nazwały to „ostatnią poważną różnicą zdań” przed zawarciem umowy .

USA kategorycznie odrzucają tę narrację. 27 maja Biały Dom nazwał doniesienia irańskich mediów państwowych o projekcie 14-punktowego porozumienia ramowego „kompletnym zmyśleniem” i ostrzegł, że „nikt nie powinien wierzyć w to, co publikują irańskie media państwowe” . Nie odnotowano żadnego zobowiązania USA do uwolnienia tych środków. Warto zauważyć, że nie istnieje żadna autorytatywna, jednolita księgowość określająca, ile dokładnie pieniędzy Iranu jest zamrożonych i gdzie są przechowywane, co sprawia, że kwota 24 miliardów dolarów jest potężnym, ale niezweryfikowanym atutem negocjacyjnym .

Dyplomatyczna karuzela

Krajobraz dyplomatyczny jest równie zagmatwany jak kwestia sukcesji. Kruchy rozejm uzgodniono 7 kwietnia 2026 roku, a 21 kwietnia prezydent Trump przedłużył go na czas nieokreślony . Spokój jest jednak mylący. Rozmowy pokojowe, prowadzone pośrednio przez pośredników w Katarze, utknęły całkowicie z powodu sporu o aktywa . Planowana druga runda w Pakistanie została wstrzymana przez Biały Dom po tym, jak Iran odrzucił próby wznowienia negocjacji .

Obie strony zaostrzyły swoje stanowiska. Pod koniec marca Iran i USA znalazły się w impasie, odrzucając wzajemnie swoje propozycje rozejmu . Na początku czerwca nadzieje na szybkie porozumienie rozwiały się, a impas wydaje się być celowo utrzymywany .

Niepewność wykracza poza stół negocjacyjny i obejmuje pole bitwy. Cieśnina Ormuz, przez którą w czasie pokoju przepływa 20% światowego handlu ropą i gazem ziemnym, pozostaje kluczowym punktem napięcia . Chociaż główne operacje bojowe zakończono 5 maja 2026 roku, konflikt jest daleki od rozwiązania, a Iran ostrzegł, że „przeciągnie wojnę” poza Zatokę Perską, jeśli walki zostaną wznowione .

Na razie wojna jest zawieszona, ale pokój jest mirażem. Iranem kieruje najwyższy przywódca, którego autorytet jest niesprawdzony i prawdopodobnie niepełny, podczas gdy jego podwładni stawiają żądania, które druga strona nazywa fantazją. Pytanie o 24 miliardy dolarów to nie tylko kwestia pieniędzy – to sprawdzian, czy porządek po Chameneim jest wystarczająco stabilny, by wynegocjować porozumienie, i czy Waszyngton jest gotów traktować go jako wiarygodnego partnera.

To, co nastąpiło później, nie było bezproblemowym przekazaniem władzy. 88-osobowe Zgromadzenie Ekspertów – organ duchowny odpowiedzialny konstytucyjnie za wybór nowego przywódcy – obradowało od 3 do 8 marca w kontrowersyjnych wyborach, które ujawniły głębokie frakcyjne podziały . Przez krótki czas rządziła Tymczasowa Rada Przywództwa, zanim Modżtabie udało się zdobyć wymaganą większość dwóch trzecich głosów, co sygnalizowało, że górę wzięły twardogłowe frakcje wojskowe. Formalnie ogłoszono go najwyższym przywódcą 9 marca .

Jego wyniesienie było wygodne politycznie, ale kontrowersyjne teologicznie. Krytycy opisują tę sukcesję jako przekształcenie systemu velajate faghih w de facto monarchię dziedziczną, a analitycy zauważają, że odziedziczył on ten sam „dylemat legitymizacji”, który ciążył na jego ojcu w 1989 roku – nierozstrzygniętą kwestię, czy najwyższa władza opiera się na pobożności religijnej, czy na surowej sile politycznej .

Kto dzierży władzę w Teheranie?

Przywództwo Modżtaby Chameneiego jest celowo dyskretne. Wygłosił kilka publicznych oświadczeń, jak to z 27 maja, ostrzegając, że kraje regionu nie będą już służyć jako „tarcze” dla amerykańskich baz wojskowych , ale są one rzadkie. Jego władza wciąż się konsoliduje w chaosie wojny.

Najmocniejszym dowodem na rozproszenie autorytetu jest znacząca rola Mohsena Rezaiego, wojskowego doradcy najwyższego przywódcy. To właśnie Rezaei, a nie Chamenei, przekazał światu najbardziej konfrontacyjne przesłanie reżimu. W wywiadzie dla CNN 5 czerwca oświadczył, że negocjacje znalazły się w „martwym punkcie” i ostrzegł, że jeśli USA wznowią walkę, wejdą w „ciemny korytarz” .

Dodatkowym sygnałem wewnętrznego chaosu są sprzeczne komunikaty samego reżimu irańskiego na temat tego, czy rozmowy w ogóle mają miejsce. Ministerstwo spraw zagranicznych Iranu stanowczo zaprzeczyło doniesieniom o postępach, oświadczając, że od początku wojny otrzymało „jedynie prośby, a nie prowadzi negocjacji” . Dowództwo wojskowe i Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC), poważnie osłabione podczas konfliktu, również może zachować znaczną niezależną władzę, choć pełny obraz pozostaje niejasny .

Nie ma wystarczających publicznie dostępnych dowodów, by stwierdzić z całą pewnością, czy Modżtaba Chamenei jest prawdziwym decydentem, czy też realna władza spoczywa w rękach kolektywu postaci wojskowych i duchownych.

Mur z 24 miliardów dolarów

Każda ścieżka dyplomatyczna mająca zakończyć wojnę rozbija się o jedną, nieprzekraczalną przeszkodę: około 24 miliardów dolarów zamrożonych irańskich aktywów.

Stanowisko Iranu jest absolutne. Jak przedstawił to Rezaei, uwolnienie tych środków – w dużej mierze zdeponowanych w Korei Południowej i innych krajach w ramach amerykańskich sankcji – jest niepodlegającym negocjacjom „testem zaufania” dla administracji Trumpa . Teheran zaproponował stopniowe uwalnianie: połowę kwoty po wejściu w życie porozumienia ramowego, a pozostałą część w ciągu 60 dni . Propagandowe media reżimu nazwały to „ostatnią poważną różnicą zdań” przed zawarciem umowy .

USA kategorycznie odrzucają tę narrację. 27 maja Biały Dom nazwał doniesienia irańskich mediów państwowych o projekcie 14-punktowego porozumienia ramowego „kompletnym zmyśleniem” i ostrzegł, że „nikt nie powinien wierzyć w to, co publikują irańskie media państwowe” . Nie odnotowano żadnego zobowiązania USA do uwolnienia tych środków. Warto zauważyć, że nie istnieje żadna autorytatywna, jednolita księgowość określająca, ile dokładnie pieniędzy Iranu jest zamrożonych i gdzie są przechowywane, co sprawia, że kwota 24 miliardów dolarów jest potężnym, ale niezweryfikowanym atutem negocjacyjnym .

Dyplomatyczna karuzela

Krajobraz dyplomatyczny jest równie zagmatwany jak kwestia sukcesji. Kruchy rozejm uzgodniono 7 kwietnia 2026 roku, a 21 kwietnia prezydent Trump przedłużył go na czas nieokreślony . Spokój jest jednak mylący. Rozmowy pokojowe, prowadzone pośrednio przez pośredników w Katarze, utknęły całkowicie z powodu sporu o aktywa . Planowana druga runda w Pakistanie została wstrzymana przez Biały Dom po tym, jak Iran odrzucił próby wznowienia negocjacji .

Obie strony zaostrzyły swoje stanowiska. Pod koniec marca Iran i USA znalazły się w impasie, odrzucając wzajemnie swoje propozycje rozejmu . Na początku czerwca nadzieje na szybkie porozumienie rozwiały się, a impas wydaje się być celowo utrzymywany .

Niepewność wykracza poza stół negocjacyjny i obejmuje pole bitwy. Cieśnina Ormuz, przez którą w czasie pokoju przepływa 20% światowego handlu ropą i gazem ziemnym, pozostaje kluczowym punktem napięcia . Chociaż główne operacje bojowe zakończono 5 maja 2026 roku, konflikt jest daleki od rozwiązania, a Iran ostrzegł, że „przeciągnie wojnę” poza Zatokę Perską, jeśli walki zostaną wznowione .

Na razie wojna jest zawieszona, ale pokój jest mirażem. Iranem kieruje najwyższy przywódca, którego autorytet jest niesprawdzony i prawdopodobnie niepełny, podczas gdy jego podwładni stawiają żądania, które druga strona nazywa fantazją. Pytanie o 24 miliardy dolarów to nie tylko kwestia pieniędzy – to sprawdzian, czy porządek po Chameneim jest wystarczająco stabilny, by wynegocjować porozumienie, i czy Waszyngton jest gotów traktować go jako wiarygodnego partnera.