Fujitsu MONAKA: 144 rdzeni Arm i strategia wejścia na globalny rynek serwerów AI

Fujitsu chce ponownie zaistnieć na międzynarodowym rynku procesorów dla centrów danych — ale nie jako producent własnych fabryk. Strategia MONAKA opiera się na projektowaniu serwerowego CPU zgodnego z Arm, zleceniu produkcji TSMC oraz sprzedaży nie tylko samego układu, lecz także kompletnych serwerów AI i narzędzi do tworzenia oraz obsługi systemów sztucznej inteligencji. Start sprzedaży ma nastąpić od 2027 r. w Japonii, Stanach Zjednoczonych i regionie Azji i Pacyfiku. 1718

Czym jest MONAKA

MONAKA to procesor serwerowy dla obciążeń AI, obliczeń wysokiej wydajności (HPC) i centrów danych. Według materiałów Fujitsu układ wykorzystuje architekturę Armv9-A, ma 144 rdzenie, obsługę wektorowych rozszerzeń Arm SVE2 o szerokości 256 bitów oraz konfiguracje do dwóch procesorów na węzeł — czyli maksymalnie 288 rdzeni w takim serwerze. 15

Projekt wyrasta z doświadczeń Fujitsu w superkomputerach, ale jego cel jest zdecydowanie szerszy: przełożyć tę wiedzę na komercyjną ofertę dla przedsiębiorstw i centrów danych. Firma deklaruje połączenie procesu klasy 2 nm, własnej mikroarchitektury i technologii niskiego napięcia, aby poprawić relację wydajności do zużycia energii. 30

2 nm tylko tam, gdzie ma to największy sens

Najważniejszą cechą MONAKA jest rozdzielenie funkcji między kilka chipletów połączonych w konstrukcji 3D. Matryca obliczeniowa ma być produkowana przez TSMC w procesie N2P klasy 2 nm, natomiast pamięć SRAM i układy wejścia/wyjścia trafią na osobne matryce w procesie 5 nm. Cała pamięć podręczna ostatniego poziomu ma znajdować się na dedykowanej matrycy SRAM pod matrycą obliczeniową. 713

To podejście ma wymiar kosztowy i energetyczny. Krzem w najbardziej zaawansowanym procesie technologicznym jest drogi, dlatego Fujitsu rezerwuje 2 nm dla rdzeni obliczeniowych, a cache i I/O pozostawia w technologii 5 nm. Celem nie jest maksymalizacja powierzchni wykonanej w najnowszym procesie, lecz równowaga między wydajnością, poborem energii i kosztami produkcji. 67

Dwie wersje dla różnych warunków w centrum danych

Fujitsu przedstawiło dwa warianty MONAKA, oba z 144 rdzeniami:

• wariant wysokiej efektywności — 350 W, chłodzenie powietrzem i deklarowane taktowanie bazowe 2,1 GHz;
• wariant wysokiej wydajności — 500 W, chłodzenie cieczą i deklarowane taktowanie bazowe 2,9 GHz. 716

Podział nie jest wyłącznie technicznym detalem. Model chłodzony powietrzem może być łatwiejszy do wdrożenia w obiektach o ograniczonej infrastrukturze chłodniczej. Wersja cieczowa jest skierowana do klientów, którzy akceptują wyższy pobór mocy w zamian za większą wydajność. Produkcja masowa jest planowana na 2027 r. 7

Fujitsu chce sprzedawać całe rozwiązanie, nie tylko CPU

Model sprzedażowy ma koncentrować się na zintegrowanych systemach. Z doniesień wynika, że Fujitsu zamierza oferować serwery AI oparte na MONAKA wraz z platformami wspierającymi rozwój i eksploatację AI, zamiast polegać wyłącznie na sprzedaży samych procesorów. 17

Cele biznesowe są ambitne: do końca roku finansowego 2030 firma chce osiągnąć 250 mld jenów skumulowanych przychodów związanych z CPU oraz sprzedać 60 tys. serwerów AI. To cele spółki, a nie już zrealizowane przychody ani potwierdzone zamówienia. 1718

Według doniesień Fujitsu uzgodniło już dostawy dla Super Micro Computer i zabiega o klientów wśród dużych amerykańskich dostawców chmury. Równolegle 24 firmy, między innymi z sektorów finansowego i telekomunikacyjnego, mają testować sprzęt, a z ponad 40 kolejnymi prowadzone są rozmowy o wdrożeniu. Dane te pokazują, że firma buduje portfel potencjalnych klientów, lecz nie są równoznaczne z potwierdzonymi wdrożeniami produkcyjnymi ani zobowiązaniami zakupowymi. 1819

MONAKA-X i możliwa rola Rapidus

Sam MONAKA ma być produkowany przez TSMC. Dalsza część planu obejmuje jednak możliwego następcę: MONAKA-X, przewidywanego około 2029 r. i projektowanego dla procesu klasy 1,4 nm. Jako potencjalnego partnera produkcyjnego wskazywano japońską firmę Rapidus. 1718

Ten scenariusz jest znacznie mniej pewny niż ścieżka produkcyjna MONAKA w TSMC. Zależy zarówno od osiągnięcia przez Rapidus komercyjnie użytecznej produkcji w zaawansowanym procesie, jak i od konkurencyjności samego następcy MONAKA. Na obecnym etapie należy więc traktować go jako strategiczny kierunek budowy łańcucha dostaw, a nie przesądzony wynik. 27

Dlaczego ten projekt jest istotny

MONAKA nie jest zwykłą premierą nowego CPU. To próba zbudowania przez Fujitsu pozycji dostawcy projektującego układy bez własnej produkcji fabrycznej i sprzedającego kompletne systemy dla centrów danych. Firma wchodzi przy tym na rynek, na którym silną pozycję mają dostawcy procesorów x86, a decyzje zakupowe coraz częściej ograniczają dostępna moc i możliwości chłodzenia infrastruktury AI.

Wyróżniki strategii Fujitsu są trzy: 144-rdzeniowy projekt Arm, konstrukcja ograniczająca użycie krzemu 2 nm do matryc obliczeniowych oraz model sprzedaży obejmujący serwer i platformę programową. O powodzeniu zdecydują rzeczywista wydajność na wat, kompatybilność oprogramowania, walidacja u klientów, dostępność produkcji TSMC oraz zdolność Fujitsu do zamiany testów i rozmów handlowych w faktyczne wdrożenia. Premiera w 2027 r. będzie pierwszym poważnym sprawdzianem, czy architektura wywodząca się z doświadczeń superkomputerowych może stać się trwałym globalnym biznesem w centrach danych. 717