Francja forsuje pakiet dochodów UE wart ponad 60 mld euro rocznie

Francja zabiega o pakiet dochodów Unii Europejskiej, który przynosiłby ponad 60 mld euro rocznie w ramach wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028–2034. Nie chodzi o odrębny francuski projekt, lecz o mocniejsze polityczne poparcie dla przedstawionego przez Komisję Europejską w lipcu 2025 r. pakietu „zasobów własnych” — a być może także o dodatkowe źródła dochodów na szczeblu UE. Paryż argumentuje, że pieniądze te pomogłyby finansować wspólne priorytety, takie jak obrona i konkurencyjność, ograniczając zarazem potrzebę podwyższania wpłat z budżetów krajowych. 734

Warto doprecyzować: propozycje te często nazywa się „podatkami UE”, ale Komisja podkreśla, że Unia nie ma ogólnego uprawnienia do nakładania podatków. W praktyce chodziłoby o przekierowanie określonej części wpływów albo o krajowe wpłaty w systemie zasobów własnych UE. 4

Pięć nowych źródeł dochodów proponowanych przez Komisję

Pakiet Komisji z lipca 2025 r. obejmuje pięć elementów:

1. Wpływy z ETS1: przekazanie do budżetu UE 30% przychodów z pierwszego systemu unijnego handlu uprawnieniami do emisji. Szacowane średnie roczne wpływy: 9,6 mld euro. 4
2. Wpływy z CBAM: przekazanie do budżetu UE 75% dochodów z mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM). Mechanizm ten nakłada opłatę związaną z emisjami na wybrane towary importowane. Szacowane roczne wpływy: 1,4 mld euro. 4
3. Nieodebrane e-odpady: krajowa wpłata w wysokości 2 euro za kilogram sprzętu elektrycznego i elektronicznego, który nie został zebrany do recyklingu. Szacowane roczne wpływy: około 15 mld euro. 36
4. Zasób własny z akcyzy tytoniowej (TEDOR): wpłata odpowiadająca 15% wpływów wynikających ze zharmonizowanych minimalnych stawek akcyzy na wyroby tytoniowe i pokrewne. 16
5. Corporate Resource for Europe (CORE): progresywna wpłata od dużych przedsiębiorstw, których roczne obroty netto zaczynają się od 100 mln euro. 316

Pięć nowych zasobów miałoby łącznie przynosić 43,9 mld euro rocznie w cenach z 2025 r., czyli 49,4 mld euro w cenach bieżących. Szerszy pakiet Komisji, uwzględniający również zmiany w dotychczasowych zasobach własnych, miałby dawać 58,2 mld euro rocznie w cenach z 2025 r. — lub 65,6 mld euro w cenach bieżących. To właśnie ta druga kwota wyjaśnia, jak francuski cel „ponad 60 mld euro” wpisuje się w szerszy pakiet dochodowy Komisji. 17

Co ma obecnie największe szanse na poparcie?

Najbardziej politycznie wykonalne wydają się na razie instrumenty powiązane z emisjami oraz wpłata od e-odpadów. Przekazanie części wpływów z ETS1 opiera się na już działającym rynku uprawnień do emisji. CBAM przedstawiany jest jako sposób na uzyskanie dochodów z importu produktów wysokoemisyjnych, a rozwiązanie dotyczące e-odpadów wpisuje się w unijną politykę gospodarki o obiegu zamkniętym. Relacje z negocjacji wskazują CBAM i e-odpady jako głównych kandydatów do kompromisu. 267

Pozostałe propozycje wywołują większy sprzeciw:

• CORE jest kontrowersyjny, ponieważ rządy obawiają się skutków dla firm działających lub mających siedzibę na ich terytorium. Francja mimo to go popiera. 8
• TEDOR jest trudny politycznie, bo dochody z akcyzy na wyroby tytoniowe stanowią istotną część krajowych wpływów podatkowych. 6

Podawane kwoty są prognozami, a nie gwarantowanymi wpływami. Zależą m.in. od cen emisji CO₂, wielkości importu, danych o zbiórce odpadów oraz ostatecznego kształtu rozwiązań uzgodnionych przez państwa. 1722

Dlaczego właśnie Francja naciska najmocniej?

Stanowisko Francji jest ściśle związane z jej napiętą sytuacją fiskalną. Komisja Europejska prognozowała, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych Francji wyniesie 5,1% PKB w 2025 i 2026 r., a koszty obsługi długu będą nadal rosły. 2831

Dla Paryża większa baza dochodów UE oznacza możliwość finansowania wspólnych wydatków bez opierania się wyłącznie na wyższych wpłatach krajowych. Jest to szczególnie ważne dla rządu, który ma ograniczone pole do zwiększania zadłużenia lub podatków krajowych. Francja sprzeciwia się również zmniejszeniu całkowitej wielkości następnego budżetu UE. 34

Dodatkowe opłaty, które Paryż chce rozważyć

Szersza francuska agenda nie kończy się na pięciu pozycjach z propozycji Komisji. Paryż opowiada się za poszukiwaniem dochodów na poziomie UE od dużych firm technologicznych, w tym platform powiązanych z USA, oraz od zagranicznych emitentów zanieczyszczeń, zamiast polegać wyłącznie na wpłatach krajowych. 34

Wśród oddzielnych pomysłów omawianych w Parlamencie Europejskim i analizowanych przez Komisję są opłaty związane z:

• dużymi platformami cyfrowymi lub usługami cyfrowymi;
• aktywami kryptowalutowymi lub działalnością związaną z kryptowalutami;
• hazardem i zakładami online;
• możliwym rozszerzeniem mechanizmów granicznych dotyczących emisji. 273038

Nie należy jednak mylić tych pomysłów z rozwiązaniami już zawartymi w pakiecie z lipca 2025 r. Są to dodatkowe opcje w dyskusji, a nie uzgodnione źródła dochodów UE. 327

Kiedy zapadną decyzje?

Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa dąży do politycznego porozumienia w sprawie koszyka dochodów w październiku 2026 r., a następnie do uzgodnienia całych WRF na lata 2028–2034 do końca 2026 r. 6

Są to cele negocjacyjne, a nie sztywne terminy wejścia przepisów w życie. Decyzje dotyczące zasobów własnych UE wymagają jednomyślnej zgody państw członkowskich oraz ratyfikacji zgodnie z ich krajowymi wymogami konstytucyjnymi. Najbardziej sporne elementy — zwłaszcza dochody od przedsiębiorstw i tytoniu — mogą więc przesądzić o tym, czy harmonogram zostanie dotrzymany. 617

Najważniejszy wniosek

Francja nie proponuje jednego nowego podatku o wartości 60 mld euro. Stara się zbudować poparcie dla portfela dochodów budżetu UE: pięciu propozycji Komisji wartych samodzielnie około 44 mld euro rocznie oraz zmian w już istniejących mechanizmach, które podnoszą wartość całego pakietu powyżej 60 mld euro w cenach bieżących. Wstępny konsensus polityczny jest najsilniejszy wokół wpływów z CBAM, ETS i e-odpadów. Znacznie trudniejsze negocjacje czekają natomiast rozwiązania dotyczące firm, tytoniu, usług cyfrowych, kryptowalut i hazardu. 617