Dlaczego Parag Agrawal uważa, że agenci AI podważą gospodarkę kliknięć

Parag Agrawal stawia prostą tezę: internetowy model biznesowy powstał z myślą o ludzkiej uwadze, ale jego najczęstszymi użytkownikami mogą wkrótce zostać agenci AI. Jeśli oprogramowanie będzie wyszukiwać, czytać i porównywać informacje, a następnie przedstawiać gotową odpowiedź bez generowania odsłon, wyświetleń reklam i wartościowych przejść na strony, zniknie sygnał ekonomiczny, który przez lata wspierał wydawców. 1444

Firma Agrawala, Parallel Web Systems, buduje infrastrukturę dla tego, co określa mianem „drugiego użytkownika internetu” — agentów programowych. Nie chodzi koniecznie o zastąpienie stron odwiedzanych przez ludzi, lecz o stworzenie dodatkowej, natywnej dla agentów warstwy do wyszukiwania, pobierania i analizowania informacji, prowadzenia badań, przypisywania autorstwa oraz obsługi płatności. 4047

Dlaczego kliknięcie może przestać wystarczać

W tradycyjnym modelu wyszukiwania ścieżka wartości jest dość czytelna. Użytkownik wpisuje zapytanie, klika wynik, czyta artykuł, widzi reklamy, a czasem wraca do danego wydawcy lub zapamiętuje jego markę. Kliknięcie pełni więc dwie funkcje: może przynosić przychód z ruchu i pomaga wyszukiwarkom oceniać trafność wyników.

Agent działa inaczej. Może przeszukać wiele źródeł, wyodrębnić tylko potrzebne fragmenty, porównać je i dostarczyć użytkownikowi syntetyczną odpowiedź. Strona, z której pochodzi informacja, może nie odnotować ani jednej wizyty człowieka.

W takim środowisku kliknięcie nie pokazuje w pełni, czy dane źródło dostarczyło kluczowego faktu, potwierdziło wniosek albo pomogło wykonać większe zadanie. Agrawal uważa zatem, że internet powinien mierzyć użyteczność informacji dla konkretnego zadania agenta, a nie tylko to, czy człowiek kliknął link. Według deklarowanej przez Parallel tezy agenci mogą korzystać z sieci „1000 razy częściej” niż ludzie, co uwidacznia rozdźwięk między aktywnością agentów a gospodarką opartą na ludzkim ruchu. 14

„Równoległy internet” dla agentów

Proponowany przez Parallel „parallel web”, czyli równoległy internet, ma być warstwą infrastruktury skoncentrowaną na agentach. Interfejsy API firmy służą m.in. do wyszukiwania w sieci, ekstrakcji treści, pogłębionych analiz, wyszukiwania encji, rozmów i monitorowania zmian. Dokumentacja Parallel opisuje je jako narzędzia zapewniające agentom oraz deweloperom dostęp do informacji internetowych na potrzeby badań i innych zautomatyzowanych procesów. 25

Najważniejsza zmiana dotyczy tego, co system uznaje za sukces. Tradycyjne mechanizmy często wykorzystują uwagę, linki i kliknięcia jako praktyczne przybliżenia trafności. System natywny dla agentów mógłby zamiast tego sprawdzać, czy dane źródło pomogło agentowi:

• znaleźć prawidłową odpowiedź;
• ukończyć zadanie badawcze;
• rozstrzygnąć, jakiej osoby, firmy lub faktu dotyczy zapytanie;
• wesprzeć decyzję albo proces biznesowy;
• poprawić jakość końcowej odpowiedzi.

Użyteczność źródła stałaby się wówczas sygnałem zależnym od konkretnego zadania, a nie ogólną miarą popularności. Parallel przedstawia bezpośrednią informację zwrotną od agentów jako alternatywę dla opierania rankingów i indeksowania przede wszystkim na danych o ludzkich kliknięciach. 4445

To wciąż koncepcja biznesowa jednej firmy, a nie przyjęty standard całego internetu. Jej realizacja wymagałaby szerokiego udziału właścicieli treści, twórców agentów, dostawców wyszukiwania i innych firm infrastrukturalnych.

Jak wartości Shapleya miałyby wynagradzać wydawców

Proponowany przez Parallel model rozliczeń wykorzystuje atrybucję w stylu wartości Shapleya. W uproszczeniu jest to sposób szacowania, jaką dodatkową wartość wnosi jeden uczestnik, gdy kilka źródeł wspólnie przyczynia się do powstania rezultatu.

W przypadku treści internetowych pytanie brzmi: jak duży był wkład konkretnego źródła w skuteczny wynik agenta, biorąc pod uwagę wszystkie pozostałe dostępne materiały? Źródło zawierające unikalny fakt albo istotnie zmieniające odpowiedź mogłoby otrzymać większe wynagrodzenie niż materiał jedynie powtarzający informacje znalezione gdzie indziej. 1629

Taki model przesuwałby punkt ciężkości z surowego ruchu i stałej opłaty licencyjnej na wkład krańcowy, czyli dodatkową wartość źródła. Jednocześnie rodzi trudne pytania techniczne i regulacyjne: jak mierzyć „sukces”, jak konsekwentnie obliczać udział poszczególnych źródeł oraz jak zapobiegać manipulacjom? Dostępne materiały przedstawiają ten mechanizm jako propozycję, a nie sprawdzony zamiennik reklamy.

Czym jest produkt Index

Index to skierowana do właścicieli treści część tej koncepcji. Parallel twierdzi, że narzędzie daje wydawcom, dostawcom danych i niezależnym twórcom wgląd w to, jak agenci AI korzystają z ich materiałów: jakie zapytania pomagają obsłużyć, jak często treści są przywoływane i na ile ich wkład jest unikalny. Wynagrodzenie ma być powiązane z szacowaną wartością Shapleya danego źródła. 29

Wśród partnerów uruchomienia Index znalazły się m.in. „The Atlantic”, „Fortune” i PR Newswire, a także dostawcy informacji biznesowych oraz niezależni twórcy — wynika z doniesień dotyczących produktu. 6

Znaczenie Index polega na próbie rozwiązania dwóch problemów jednocześnie: widoczności i płatności. Właściciele treści mogą dowiedzieć się, w jaki sposób systemy agentowe opierają się na ich pracy, a Parallel chce stworzyć mechanizm wynagradzania materiałów, które dostarczają użytecznych informacji nawet wtedy, gdy żaden człowiek nie przechodzi na stronę.

Finansowanie i pozycja Parallel

Parallel pozyskało 30 mln dolarów w rundzie zalążkowej w styczniu 2024 roku — wynika z relacji dotyczących późniejszego finansowania. W listopadzie 2025 roku firma ogłosiła rundę Series A o wartości 100 mln dolarów, przy wycenie wynoszącej według doniesień 740 mln dolarów. Rundę współprowadziły Kleiner Perkins i Index Ventures. 1133

W kwietniu 2026 roku Parallel pozyskało kolejne 100 mln dolarów w rundzie Series B prowadzonej przez Sequoia Capital. Wycena spółki miała wzrosnąć do 2 mld dolarów. W rundzie — według dostępnych doniesień — uczestniczyli także dotychczasowi inwestorzy, w tym Kleiner Perkins, Index Ventures, Khosla Ventures, First Round, Spark, Terrain i Abstract. 11015

Publiczne materiały firmy pozycjonują jej API jako infrastrukturę dla deweloperów tworzących produkty agentowe. W komunikacie dotyczącym Series A Parallel wymieniło wśród swoich klientów lub użytkowników firmy takie jak Clay, Sourcegraph i Owner. Dostępne źródła nie pozwalają jednak potwierdzić pełnej listy klientów ani niezależnie zweryfikować liczby deweloperów korzystających z infrastruktury. 40

Co daje partnerstwo z Google Cloud

Parallel stało się również dostępną opcją wyszukiwania i ugruntowywania odpowiedzi dla klientów Google Cloud budujących firmowych agentów z wykorzystaniem narzędzi związanych z Gemini. Według doniesień integracje pozwalają deweloperom używać Parallel Search obok Google Search do dostarczania agentom informacji z sieci. 12

Partnerstwo może zapewnić Parallel dystrybucję za pośrednictwem dużej platformy korporacyjnej, w momencie gdy firmy eksperymentują z agentami zdolnymi do samodzielnego prowadzenia researchu i wykonywania procesów. Jednocześnie tworzy ono strategiczne napięcie: Google jest ważnym kanałem dystrybucji, ale dysponuje również własną rozbudowaną infrastrukturą wyszukiwania i AI. 512

Dlaczego Agrawal mówi o 12–24 miesiącach

Horyzont 12–24 miesięcy wskazywany przez Agrawala jest prognozą, a nie wynikiem uzgodnionego konsensusu. Jego zakład opiera się na założeniu, że postępy w modelach, korzystaniu z narzędzi i frameworkach agentowych sprawią, iż oprogramowanie będzie w stanie wykonywać wiele wyszukiwań i podzadań w imieniu jednego użytkownika. Istniejące kanały dystrybucji w chmurze i przez API mogą przyspieszyć ten proces.

Jeżeli agenci zaczną generować znacznie więcej zapytań do sieci niż ludzie, a następnie zwracać syntetyczne odpowiedzi zamiast kierować ruch do poszczególnych stron, presja na gospodarkę kliknięć może pojawić się, zanim konsumenci zmienią codzienne nawyki przeglądania internetu. Deklaracja o „1000 razy” wyraża skalę oczekiwanej zmiany, ale należy traktować ją jako przekonanie firmy, nie zweryfikowaną prognozę. 14

Najważniejsza niewiadoma

Agrawal nie ogłasza, że obecny model reklamowy już się załamał. Proponuje raczej nowy sposób projektowania rynku dla internetu, w którym dominują agenci. Index, informacja zwrotna od agentów i płatności oparte na wartościach Shapleya mogą stać się sposobem wynagradzania treści wykorzystywanych w odpowiedziach generowanych maszynowo, ale wszystkie te rozwiązania zależą od trudnych decyzji dotyczących atrybucji i od szerokiego udziału rynku.

Najmocniejsza wersja tej tezy ma więc charakter warunkowy: jeśli agenci AI staną się podstawowym interfejsem do informacji online, same kliknięcia mogą przestać wystarczać jako sygnał ekonomiczny i rankingowy internetu. Parallel zakłada, że ich miejsce zajmie system oparty na rezultatach pracy agenta, pochodzeniu informacji oraz płatnościach za mierzalny wkład w jej powstanie.