El Niño to ciepła faza zjawiska ENSO, związana z ponadprzeciętną temperaturą powierzchni morza w środkowej i wschodniej części równikowego Pacyfiku. NOAA potwierdza, że El Niño występuje i nasila się w 2026 r. Uwagę przyciągają rekordowe odczyty, ale słowo „historyczne” w prognozie odnosi się do konkretnego wskaźnika i nie oznacza, że rekord został już pobity według każdego sposobu pomiaru.
1
3
Co niezwykłego widać w pomiarach?
Wartości, które pojawiają się w doniesieniach, dotyczą różnych pomiarów i nie należy ich traktować jako zamiennych:
- Rekord tygodniowy w australijskiej serii danych: za tydzień kończący się 11 października Australijskie Biuro Meteorologii podało względny wskaźnik Niño 3.4 na poziomie +2,81°C. W tygodniowej serii temperatur powierzchni morza GAMSSA, prowadzonej od 2008 r., był to najwyższy wynik; poprzedni rekord wynosił +2,78°C i pochodził z listopada 2015 r. To rekord tej serii, a nie wszystkich dostępnych pomiarów historycznych.
22
- Rekord dzienny opisywany przez BBC: 19 września temperatura powierzchni morza w ważnym obszarze środkowo-wschodniego Pacyfiku wyniosła 3,05°C powyżej średniej — więcej niż poprzedni rekord 3,02°C z 2015 r. w opisywanym zbiorze danych.
33
- Temperatury przekraczające 30°C: BBC informuje też, że w niektórych częściach tropikalnego Pacyfiku po raz pierwszy odnotowano temperaturę wody powyżej 30°C. To bezwzględna temperatura wody, a nie anomalia, czyli różnica względem średniej.
34
- Możliwy rekord sezonowy: według październikowej prognozy NOAA prawdopodobieństwo, że trzymiesięczna wartość względnego oceanicznego indeksu Niño (RONI) za okres październik–grudzień 2026 r. wyniesie co najmniej +2,5°C, to 83%. NOAA określa taki wynik jako wyższy od wartości El Niño w jej zapisach sięgających 1950 r.
3
Szczyt zjawiska jest spodziewany około grudnia, a więc — według październikowych doniesień — dopiero przed nami. NOAA prognozuje, że silne lub bardzo silne warunki mogą utrzymać się do stycznia–marca 2027 r.
1
20
Co oznacza „historyczne” w prognozie NOAA?
Wartość 83% dotyczy prognozowanej trzymiesięcznej wartości RONI. Nie oznacza, że rekord sezonowy został już ustanowiony, ani że każdy kolejny dzienny pomiar pobije dotychczasowy rekord. Próg określony przez NOAA jako historyczny to RONI wynoszący co najmniej +2,5°C w okresie trzech miesięcy.
3
Od 1 lutego 2026 r. NOAA stosuje w monitorowaniu i prognozowaniu ENSO względne anomalie temperatury powierzchni morza. RONI porównuje anomalię w obszarze Niño 3.4 ze średnią temperaturą tropików, uwzględniając tym samym warunki w szerszym regionie. Odczyt dzienny, obserwacja tygodniowa i trzymiesięczna prognoza RONI opisują więc różne rzeczy.
1
2
W doniesieniach występuje też rozbieżność dotycząca wrześniowego rekordu dziennego. BBC podaje +3,05°C z 19 września, natomiast Carbon Brief — +3,11°C z 21 września. Dostępne materiały nie wyjaśniają, czy różnica wynika z daty, obszaru, serii danych czy późniejszych korekt. Nie należy zatem traktować tych wartości jako równoważnych.
25
33
Jak często występuje El Niño i jak długo trwa?
Dostępne tu źródła nie pozwalają wiarygodnie określić typowej częstotliwości ani długości zjawiska. Nie da się więc na ich podstawie potwierdzić prostego uogólnienia, że El Niño pojawia się „co kilka lat” albo trwa „około roku”. Prognoza NOAA dotyczy obecnego epizodu: silne lub bardzo silne warunki mogą utrzymać się do stycznia–marca 2027 r. Nie jest to ogólna reguła dla wszystkich epizodów El Niño.
1
Co rekordy mówią o skutkach — a czego nie przesądzają?
El Niño może zmieniać prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożeń pogodowych, ale nie przynosi wszędzie takich samych skutków. W ocenie odrębnego epizodu z lat 2023–2024 Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) ostrzegała przed większym ryzykiem susz, powodzi i burz oraz możliwymi konsekwencjami dla rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazywała m.in. na ryzyko niedożywienia, stresu cieplnego, zanieczyszczenia powietrza i chorób zakaźnych. To kontekst dotyczący wcześniejszego zjawiska, a nie potwierdzenie konkretnych skutków rozwijającego się El Niño w latach 2026–2027.
46
47
Podobnie UNICEF opisywał ekstremalne upały i zamknięcia szkół w Bangladeszu oraz na Filipinach podczas epizodu z lat 2023–2024. Te wcześniejsze doświadczenia nie dowodzą, że obecne El Niño wywołało lub na pewno wywoła takie same skutki.
49
Najmocniejszy wniosek, jaki można dziś uzasadnić, jest węższy: w konkretnych opisywanych seriach pomiarowych odnotowano rekordowe temperatury Pacyfiku, a NOAA ocenia prawdopodobieństwo rekordowo wysokiej trzymiesięcznej wartości RONI jako duże. Rekord sezonowy pozostaje prognozą, a skutki regionalne wymagają osobnych, datowanych danych.