Klauzule zakazujące AI w kontraktach gier: co musisz wiedzieć

W ciągu ostatniego roku w branży gier wideo zaszła cicha, ale fundamentalna zmiana. Klauzule zakazujące AI – zapisy umowne, które zabraniają lub poważnie ograniczają używanie generatywnej sztucznej inteligencji w produkcji – stały się standardowym elementem umów wydawniczych i deweloperskich.

Prawnik specjalizujący się w prawie własności intelektualnej w grach wideo, Haley MacLean z kancelarii Voyer Law, powiedział serwisowi GamesRadar+, że zmiana była szybka i niemal całkowita: „To się odwróciło, zwłaszcza w ciągu ostatniego roku. Teraz to po prostu standardowy zapis” .

Oto, co napędza tę zmianę, jakie konsekwencje przewidują MacLean i inni eksperci prawni oraz co to oznacza dla deweloperów, wydawców i graczy.

Dlaczego wydawcy wprowadzają klauzule zakazujące AI

MacLean wskazuje na trzy główne siły napędzające szybkie włączanie klauzuli zakazujących AI.

Strach przed odpowiedzialnością za prawa autorskie. Zgodnie z obecnym amerykańskim prawem autorskim, treści w całości wygenerowane przez AI nie podlegają ochronie praw autorskich, ponieważ brakuje im ludzkiego autorstwa . Amerykańskie Biuro Praw Autorskich stwierdziło w styczniu 2025 r., że „prawo autorskie nie obejmuje materiałów wygenerowanych wyłącznie przez AI ani materiałów, w przypadku których nie ma wystarczającej ludzkiej kontroli nad elementami ekspresyjnymi” . Jeśli deweloper użyje narzędzi generatywnej AI, powstałe zasoby mogą być niechronione, a co gorsza, mogą naruszać prawa autorskie dzieł, na których trenowano AI. MacLean nazywa generatywną AI „raczej maszyną do plagiatowania”, która budowała modele przy użyciu niezliczonych utworów chronionych prawem autorskim bez pozwolenia . Wydawcy obawiają się, że będą pozwani za naruszenie praw autorskich, jeśli zasoby wygenerowane przez AI trafią do gry, którą dystrybuują.

Reakcja konsumentów i ryzyko utraty reputacji. Gracze zdecydowanie nie lubią treści generowanych przez AI. Według danych Steam, przytoczonych przez MacLean, gra oznaczona jako korzystająca z AI może odnotować spadek liczby recenzji o około 53%, a te recenzje są również bardziej negatywne . Wydawcy i studia wprowadzają klauzule zakazujące AI, aby uniknąć stygmatyzacji i wynikających z niej strat w sprzedaży. „Prognozy prawne na 2026 rok” od Linklaters zauważają, że „reakcja konsumentów… stwarza poważne ryzyko dla reputacji: niektóre studia musiały publicznie zobowiązać się do niestosowania generatywnej AI, podczas gdy inne zostały zdyskwalifikowane z nagród branżowych” .

Niepewność kontraktowa i kontrola wydawcy. Istniejące umowy wydawnicze opierają się na jasnym prawie własności do dostarczanych treści, ale wyniki generatywnej AI zaciemniają ten łańcuch . MacLean wskazuje, że jeśli deweloper wprowadzi do gry zasoby wygenerowane przez AI, wydawca nie może wiarygodnie posiadać ani licencjonować tych zasobów – a to naruszenie może dać wydawcy podstawę do unieważnienia całej umowy deweloperskiej . Artykuł w Harvard Law Journal wyjaśnia, że o ile prawo autorskie jest niepewne w kwestii dzieł generowanych przez AI, o tyle prawo umów może zapewnić wydawcom tymczasowe środki zaradcze, którzy mogą sporządzić umowy wprost zakazujące treści generowanych przez AI .

Co prawnik IP przewiduje, że stanie się dalej

MacLean przewiduje kilka konsekwencji na froncie prawnym, konsumenckim i branżowym.

Konsekwencje prawne

• Fala pozwów. MacLean mówi: „Myślę, że zobaczymy pozwy”, ponieważ napięcie między niechronionymi wynikami AI a istniejącymi ramami praw autorskich będzie prowadzić do sporów .
• Umowy jako wyzwalacze istotnego naruszenia. Używanie AI do tworzenia zasobów, marketingu, testowania jakości lub portowania narusza obecnie standardowe umowy wydawnicze. Naruszenie to jest często określane jako istotne, co oznacza, że wydawca może rozwiązać umowę i przejąć lub porzucić projekt .
• Niemożność przeniesienia praw autorskich. Ponieważ AI nie może posiadać ani przenosić praw autorskich, nawet próba licencjonowania zasobów wygenerowanych przez AI w dobrej wierze kończy się niepowodzeniem. MacLean mówi, że każda umowa wydawnicza, którą widziała, zostałaby technicznie naruszona przez użycie takich zasobów .

Konsekwencje konsumenckie

• Więcej oznaczonych i napiętnowanych gier. Platformy mogą wymagać ujawnienia informacji o AI. Jak wspomniano, samo posiadanie takiej etykiety może zmniejszyć liczbę recenzji gry o połowę .
• Zawężenie akceptowalnej treści. Gry, które korzystają z zasobów generowanych przez AI, mogą być spychane na margines rynków, tworząc system dwupoziomowy, w którym gry tworzone przez ludzi mają przewagę handlową i reputacyjną.

Konsekwencje branżowe

• Klauzule zakazujące AI jako nowy standard. MacLean mówi, że nawet małe studia wydawnicze dodają je „dla własnego bezpieczeństwa” . Na przykład niezależny wydawca Hooded Horse publicznie ogłosił, że jego kontrakty zawierają teraz klauzulę „no fucking AI assets” .
• Ryzyko na poziomie narzędzi. MacLean szczególnie ostrzega, że integracja generatywnej AI w Unreal Engine 6 daje wydawcom możliwość „unieważnienia umowy” w przypadku każdego projektu korzystającego z tych narzędzi . Deweloper, który używa funkcji AI UE6, może naruszyć swoją umowę wydawniczą, nawet jeśli wydawca w innym przypadku zaakceptowałby ten silnik.
• Ochrona związków zawodowych i wykonawców. Porozumienie SAG-AFTRA Interactive Media Agreement z 2025 roku, ratyfikowane przez 95,04% członków w lipcu 2025 roku, wymaga teraz wyraźnej zgody i ujawnienia informacji o cyfrowych replikach AI oraz pozwala wykonawcom na zawieszenie zgody na generowanie nowego materiału AI podczas strajku . Oczekuje się, że te ramy przenikną również do niezależnych warunków umownych.

Porada eksperta dla deweloperów

Porada MacLean dla deweloperów jest dosadna: „Nie dotykaj tego. Nie warto ryzykować odpowiedzialności prawnej” . Ryzyko unieważnienia umowy wydawniczej, odpowiedzialności za naruszenie praw autorskich lub utraty zaufania konsumentów przewyższa wszelkie korzyści z wydajności oferowane przez narzędzia generatywnej AI.

Inni eksperci prawni są zgodni. Prawnik ds. gier wideo Simon Allan powiedział publiczności w Londynie, aby „unikać generatywnej AI” w przypadku kluczowych zasobów, zauważając, że większość jurysdykcji nie przyzna praw autorskich do wyników AI, co uniemożliwia zabezpieczenie własności . Konsensus prawny jest jasny: dopóki prawo autorskie nie nadąży za technologią, generatywna AI jest obciążeniem dla produkcji gier.

Dla deweloperów, którzy już używają lub rozważają użycie generatywnej AI, priorytetem musi być przegląd umowy. Jeśli twoja umowa wydawnicza zawiera klauzulę zakazującą AI – a prawdopodobnie tak jest – używanie narzędzi AI może stanowić istotne naruszenie, które zakończy twoją umowę.