Pekin krytykuje także język używany w japońskiej polityce – taki jak „samoobrona” i „zdolności do uderzeń odwetowych” – argumentując, że koncepcje te służą usprawiedliwieniu większej i bardziej asertywnej roli militarnej.

Ze względu na wojenną historię Japonii w Azji, chińskie komunikaty często wzywają kraje regionu do zachowania czujności i oporu wobec tego, co nazywa odrodzeniem japońskiego „neo-militaryzmu”. Krytyka ta odzwierciedla szerszy strategiczny niepokój w Pekinie dotyczący przekształcania się Japonii w konwencjonalne mocarstwo wojskowe zintegrowane z strukturami bezpieczeństwa pod przewodnictwem USA.

Wydatki Japonii na obronność szybko rosną

Japonia historycznie utrzymywała stosunkowo niskie wydatki wojskowe – przez dekady po II wojnie światowej wynosiły one około 1% PKB – ale ten trend znacząco się zmienił w ostatnich latach.

Najnowsze dane pokazują skalę wzrostu:

• W 2024 roku Japonia wydała na obronę około 55,3 miliarda dolarów, według SIPRI.
• Było to o 21% więcej niż w 2023 roku i o 49% więcej niż w 2015 roku – największy roczny wzrost od 1952 roku.
• W 2025 roku wydatki osiągnęły około 62,2 miliarda dolarów, kontynuując gwałtowny trend wzrostowy.

Tokio planuje już zwiększyć ogólne wydatki na bezpieczeństwo do około 2% PKB do 2027 roku, podwajając tradycyjny powojenny benchmark.

Rządząca Japonią Partia Liberalno-Demokratyczna zaczęła także badać, czy wydatki powinny wzrosnąć jeszcze bardziej – potencjalnie do 3-5% PKB – częściowo w odpowiedzi na debaty na temat wydatków obronnych wśród członków NATO i krajów sojuszniczych.

Import broni i rozbudowa zdolności bojowych

Japonia rozszerza również swoje zdolności wojskowe i programy zakupowe. Według danych przytoczonych z analiz SIPRI, japoński import broni wzrósł o około 155% w latach 2019-2023 w porównaniu z latami 2014-2018, co czyni ją jednym z większych importerów broni na świecie.

Znaczna część wydatków przeznaczana jest na nowe zdolności, takie jak:

• dalekosiężne systemy rakietowe do uderzeń odwetowych
• ulepszona obrona przeciwrakietowa
• systemy bezzałogowe i zaawansowany nadzór

Programy te mają na celu wzmocnienie odstraszania i ochronę południowo-zachodnich wysp Japonii oraz okolicznych wód w obliczu rosnących napięć regionalnych.

Rola Stanów Zjednoczonych i presja sojusznicza

Polityka USA również odgrywa rolę w tej debacie. Waszyngton od dawna zachęca sojuszników do wydawania więcej na własną obronę, a ostatnie propozycje w zachodnich dyskusjach o bezpieczeństwie – w tym cele wydatków NATO – pomogły ukształtować rozmowy w Tokio na temat tego, czy poziom wydatków powinien wzrosnąć powyżej 2%.

Japońskie reformy obronne są ściśle powiązane z sojuszem USA-Japonia, który pozostaje kamieniem węgielnym jej strategii bezpieczeństwa. Zwiększanie zdolności wojskowych postrzegane jest częściowo jako sposób na wzmocnienie wspólnego odstraszania i zapewnienie ciągłego zaangażowania USA w regionie.

Dlaczego Japonia twierdzi, że zbrojenia są konieczne

Japońscy przywódcy argumentują, że zmiany mają charakter defensywny i są podyktowane gwałtownie pogarszającym się środowiskiem bezpieczeństwa w regionie.

Dokumenty strategiczne rządu stwierdzają, że Japonia stoi w obliczu „najpoważniejszego i najbardziej złożonego środowiska bezpieczeństwa od czasów II wojny światowej”, co wymaga fundamentalnego wzmocnienia jej zdolności obronnych.

Na tę ocenę składa się kilka czynników:

• rosnąca potęga militarna Chin i presja wokół Tajwanu oraz Morza Wschodniochińskiego
• postęp północnokoreańskich programów rakiet balistycznych
• szersza niestabilność regionalna i postęp technologiczny w dziedzinie broni rakietowej

Japońska Narodowa Strategia Bezpieczeństwa określa Chiny jako „największe strategiczne wyzwanie” kraju, a Koreę Północną jako „poważne i bezpośrednie zagrożenie”.

W ocenie Tokio silniejsze odstraszanie – w tym zdolność do przeprowadzania uderzeń odwetowych na wyrzutnie rakiet – pomaga zapobiegać konfliktom, a nie je prowokować.

Narastająca rywalizacja strategiczna

Ta różnica zdań podkreśla szerszą rywalizację strategiczną między Chinami a Japonią. Dla Pekinu ekspansja militarna Japonii budzi obawy historyczne i geopolityczne. Dla Tokio wzmocnienie zdolności obronnych jest postrzegane jako konieczna odpowiedź na rosnące zagrożenia.

W miarę jak oba kraje kontynuują rozbudowę swojego potencjału wojskowego, debata na temat japońskich wydatków obronnych odzwierciedla głębsze zmiany w układzie sił w regionie Azji i Pacyfiku.

Pekin krytykuje także język używany w japońskiej polityce – taki jak „samoobrona” i „zdolności do uderzeń odwetowych” – argumentując, że koncepcje te służą usprawiedliwieniu większej i bardziej asertywnej roli militarnej.

Ze względu na wojenną historię Japonii w Azji, chińskie komunikaty często wzywają kraje regionu do zachowania czujności i oporu wobec tego, co nazywa odrodzeniem japońskiego „neo-militaryzmu”. Krytyka ta odzwierciedla szerszy strategiczny niepokój w Pekinie dotyczący przekształcania się Japonii w konwencjonalne mocarstwo wojskowe zintegrowane z strukturami bezpieczeństwa pod przewodnictwem USA.

Wydatki Japonii na obronność szybko rosną

Japonia historycznie utrzymywała stosunkowo niskie wydatki wojskowe – przez dekady po II wojnie światowej wynosiły one około 1% PKB – ale ten trend znacząco się zmienił w ostatnich latach.

Najnowsze dane pokazują skalę wzrostu:

• W 2024 roku Japonia wydała na obronę około 55,3 miliarda dolarów, według SIPRI.
• Było to o 21% więcej niż w 2023 roku i o 49% więcej niż w 2015 roku – największy roczny wzrost od 1952 roku.
• W 2025 roku wydatki osiągnęły około 62,2 miliarda dolarów, kontynuując gwałtowny trend wzrostowy.

Tokio planuje już zwiększyć ogólne wydatki na bezpieczeństwo do około 2% PKB do 2027 roku, podwajając tradycyjny powojenny benchmark.

Rządząca Japonią Partia Liberalno-Demokratyczna zaczęła także badać, czy wydatki powinny wzrosnąć jeszcze bardziej – potencjalnie do 3-5% PKB – częściowo w odpowiedzi na debaty na temat wydatków obronnych wśród członków NATO i krajów sojuszniczych.

Import broni i rozbudowa zdolności bojowych

Japonia rozszerza również swoje zdolności wojskowe i programy zakupowe. Według danych przytoczonych z analiz SIPRI, japoński import broni wzrósł o około 155% w latach 2019-2023 w porównaniu z latami 2014-2018, co czyni ją jednym z większych importerów broni na świecie.

Znaczna część wydatków przeznaczana jest na nowe zdolności, takie jak:

• dalekosiężne systemy rakietowe do uderzeń odwetowych
• ulepszona obrona przeciwrakietowa
• systemy bezzałogowe i zaawansowany nadzór

Programy te mają na celu wzmocnienie odstraszania i ochronę południowo-zachodnich wysp Japonii oraz okolicznych wód w obliczu rosnących napięć regionalnych.

Rola Stanów Zjednoczonych i presja sojusznicza

Polityka USA również odgrywa rolę w tej debacie. Waszyngton od dawna zachęca sojuszników do wydawania więcej na własną obronę, a ostatnie propozycje w zachodnich dyskusjach o bezpieczeństwie – w tym cele wydatków NATO – pomogły ukształtować rozmowy w Tokio na temat tego, czy poziom wydatków powinien wzrosnąć powyżej 2%.

Japońskie reformy obronne są ściśle powiązane z sojuszem USA-Japonia, który pozostaje kamieniem węgielnym jej strategii bezpieczeństwa. Zwiększanie zdolności wojskowych postrzegane jest częściowo jako sposób na wzmocnienie wspólnego odstraszania i zapewnienie ciągłego zaangażowania USA w regionie.

Dlaczego Japonia twierdzi, że zbrojenia są konieczne

Japońscy przywódcy argumentują, że zmiany mają charakter defensywny i są podyktowane gwałtownie pogarszającym się środowiskiem bezpieczeństwa w regionie.

Dokumenty strategiczne rządu stwierdzają, że Japonia stoi w obliczu „najpoważniejszego i najbardziej złożonego środowiska bezpieczeństwa od czasów II wojny światowej”, co wymaga fundamentalnego wzmocnienia jej zdolności obronnych.

Na tę ocenę składa się kilka czynników:

• rosnąca potęga militarna Chin i presja wokół Tajwanu oraz Morza Wschodniochińskiego
• postęp północnokoreańskich programów rakiet balistycznych
• szersza niestabilność regionalna i postęp technologiczny w dziedzinie broni rakietowej

Japońska Narodowa Strategia Bezpieczeństwa określa Chiny jako „największe strategiczne wyzwanie” kraju, a Koreę Północną jako „poważne i bezpośrednie zagrożenie”.

W ocenie Tokio silniejsze odstraszanie – w tym zdolność do przeprowadzania uderzeń odwetowych na wyrzutnie rakiet – pomaga zapobiegać konfliktom, a nie je prowokować.

Narastająca rywalizacja strategiczna

Ta różnica zdań podkreśla szerszą rywalizację strategiczną między Chinami a Japonią. Dla Pekinu ekspansja militarna Japonii budzi obawy historyczne i geopolityczne. Dla Tokio wzmocnienie zdolności obronnych jest postrzegane jako konieczna odpowiedź na rosnące zagrożenia.

W miarę jak oba kraje kontynuują rozbudowę swojego potencjału wojskowego, debata na temat japońskich wydatków obronnych odzwierciedla głębsze zmiany w układzie sił w regionie Azji i Pacyfiku.