Dlaczego indonezyjska rupia i południowokoreański won pikują do wieloletnich minimów

Azjatyckie rynki walutowe wysyłają sygnały ostrzegawcze, które wykraczają daleko poza zwykłą siłę dolara. W Indonezji rupia przebiła historyczną barierę 18 000 Rp za dolara amerykańskiego, stając się najgorzej spisującą się walutą w regionie ze stratami przekraczającymi 7% od początku roku . Kilka tysięcy kilometrów na północ, południowokoreański won osunął się do najsłabszego poziomu od 17 lat, osiągając w marcu 2026 r. około 1 516 za dolara, pod naporem sił strukturalnych i cyklicznych, które przerastają decydentów .

Te spadki to nie tylko opowieść o silnym dolarze. Reprezentują fundamentalne załamanie relacji między globalnymi szokami a walutami rynków wschodzących. Zarówno dla Dżakarty, jak i Seulu, tradycyjny zestaw narzędzi obronnych okazuje się niewystarczający.

Spirala rupii: ropa, handel i kurczący się bufor obronny

Załamanie rupii do rekordowo niskiego poziomu 18 000 Rp, odnotowane 4 czerwca 2026 r., ma swoje źródło w bolesnej wrażliwości: Indonezja jest importerem netto ropy naftowej, a świat zmaga się z szokiem podażowym na rynku energii . Trwająca wojna w Iranie sparaliżowała globalne dostawy, windowując ceny ropy. Na początku czerwca baryłka ropy Brent kosztowała około 97 dolarów, dramatycznie zawyżając koszty indonezyjskiego importu energii .

Ten szok cenowy prawie całkowicie zniwelował nadwyżkę handlową kraju. Dane opublikowane na początku czerwca pokazały, że w kwietniu 2026 r. nadwyżka praktycznie wyparowała, ponieważ koszty importowanej ropy i gazu gwałtownie wzrosły . Cios w rachunek bieżący zniszczył zaufanie inwestorów, zwłaszcza że spotęgował on utrzymujące się obawy o dyscyplinę fiskalną rządu i kierunek polityki gospodarczej . Od czasu objęcia urzędu przez prezydenta Prabowo Subianto w październiku 2024 r., rupia straciła na wartości ponad 14% .

Kryzys obnażył również granice zdolności interwencyjnych Banku Indonesia. Między grudniem 2025 r. a kwietniem 2026 r. rezerwy walutowe banku centralnego stopniały o 10,27 miliarda dolarów, osiągając poziom 146,20 miliarda dolarów, gdy decydenci przepalali dolary, próbując spowolnić spadek waluty . W pierwszym kwartale 2026 r. rezerwy spadły do najniższego poziomu od lipca 2024 r. .

W obliczu historycznej przeceny Bank Indonesia porzucił stopniowe działania. Bank centralny podniósł stopy procentowe o 50 punktów bazowych na regularnym majowym posiedzeniu, a następnie zaszokował rynki dodatkową, nadzwyczajną podwyżką o 25 punktów bazowych, podnosząc główną stopę referencyjną do 5,5%, aby przyciągnąć kapitał i obronić walutę . Jednocześnie władze po raz trzeci w ciągu dwóch miesięcy zaostrzyły regulacje dewizowe, próbując ograniczyć spekulacyjny popyt na dolary . Stara recepta stabilizacyjna dla rynków wschodzących jest wdrażana agresywnie, ale sama skala presji zewnętrznej sprawia, że rupia wciąż notuje nowe minima .

Strukturalna ucieczka wona: pokolenie inwestorów rusza za granicę

Południowokoreański won znajduje się pod inną, ale równie nieubłaganą presją. W marcu 2026 r. runął do najsłabszego poziomu od 17 lat w okolice 1 516 za dolara, by w maju osiąść w pobliżu 1 514 . W przeciwieństwie do rupii, won nie załamuje się z powodu deficytu handlowego. Korea Południowa ma znaczną nadwyżkę handlową. Załamanie następuje na rachunku kapitałowym.

Najbardziej widocznym motorem jest pojawienie się tak zwanych „seohak ants” – armii koreańskich inwestorów detalicznych, którzy przetransferowali ogromne ilości kapitału na zagraniczne giełdy, szczególnie do Stanów Zjednoczonych . Ten strukturalny odpływ kapitału tworzy trwały, nieustępliwy popyt na dolary, osłabiając wona niezależnie od bilansu handlowego. Bank Korei i Koreański Instytut Rynku Kapitałowego zidentyfikowały tę zmianę jako kluczowy czynnik strukturalny, napędzany częściowo przez starzejące się społeczeństwo szukające wyższych zwrotów za granicą w obliczu słabnących perspektyw wzrostu krajowego .

Ten detaliczny exodus został spotęgowany przez rekordową ucieczkę zagranicznych inwestorów portfelowych. Między 3 marca a końcem marca 2026 r. inwestorzy zagraniczni sprzedali akcje netto o wartości 30,3 biliona wonów (20,06 miliarda dolarów) na głównym rynku Kospi – wyprzedaż ta jest wskazywana jako główny akcelerator spadku waluty . Przecena odzwierciedla szerszą awersję do ryzyka związaną z wojną na Bliskim Wschodzie i odwrót od koreańskich spółek półprzewodnikowych o dużej kapitalizacji .

Do wrażliwości waluty przyczynia się również szybka ekspansja krajowej podaży pieniądza, która rośnie w najszybszym tempie od lat. Niektórzy analitycy argumentują, że ekspansywna polityka fiskalna stworzyła nadpodaż płynności, z której znaczna część jest wymieniana na dolary i reinwestowana w Stanach Zjednoczonych, zamiast trafiać do krajowej gospodarki . Bank Korei znajduje się w potrzasku, gdzie podnoszenie stóp w obronie waluty mogłoby dodatkowo zdusić gospodarkę, która według szacunków MFW ma wzrosnąć w 2025 r. zaledwie o 0,9% .

Reakcja Seulu jak dotąd opiera się głównie na retoryce, a nie na drastycznych ruchach stóp procentowych. Prezes Banku Korei Rhee Chang-yong wielokrotnie nazywał wona „niedostosowanym” do silnych fundamentów ekonomicznych Korei, sygnalizując determinację we wspieraniu stabilności walutowej i ostrzegając, że bank centralny zablokuje inwestycje płynące do USA, które zagrażają stabilności . Departament Skarbu USA posunął się nawet do stwierdzenia, że dodatkowe osłabienie wona w drugiej połowie 2025 r. było „niespójne z silnymi fundamentami gospodarczymi Korei Południowej” .

Pod koniec grudnia 2025 r. władze zastosowały agresywną interwencję werbalną, aby wywołać tymczasowe odbicie . Rząd ogłosił również zachęty podatkowe mające na celu przyciągnięcie kapitału z powrotem do kraju, oferując ulgi od zysków kapitałowych ze sprzedaży zagranicznych akcji – pod warunkiem, że dochód zostanie ponownie zainwestowany w krajowe akcje na co najmniej rok . Jak dotąd środki te przyniosły jedynie przelotną ulgę w obliczu strukturalnej fali odpływu kapitału.