Cztery powody, dla których Ukraina nie może produkować rakiet PAC-3 Patriot – i polskie rozwiązanie

Ukraina dąży do uruchomienia licencyjnej produkcji rakiet przechwytujących PAC-3 Patriot, ale na przeszkodzie stoją cztery kluczowe przeszkody: stanowcza odmowa Boeinga w sprawie licencji na głowicę samonaprowadzającą, ocena Pentagonu, że kwalifikacja ukraińskiego łańcucha dostaw jest na bardzo wczesnym etapie, poważne ryzyko bezpieczeństwa związane z lokalizacją fabryki w ogarniętym wojną kraju oraz konkurencyjna propozycja Polski, by zakład powstał na jej terytorium.

1. Veto Boeinga: głowica samonaprowadzająca poza zasięgiem

Najpoważniejszą przeszkodą jest głowica samonaprowadzająca – system naprowadzania rakiety – którą produkuje Boeing i której nie zamierza licencjonować Ukrainie. Jak podaje korespondent „Die Welt” Christoph Wanner, Boeing nie chce udzielić Kijowowi licencji na wytwarzanie tego kluczowego podzespołu, co zasadniczo uniemożliwia rodzimy montaż rakiet . Głowica PAC-3 jest tak wyspecjalizowana, że produkuje się ją obecnie zaledwie w dwóch miejscach na świecie . Nawet ramowe porozumienie z kwietnia 2026 r., podpisane przez amerykański Departament Wojny z Boeingiem i Lockheed Martin, zakłada co prawda potrojenie mocy produkcyjnych głowic, ale nie przyznaje Ukrainie praw do ich wytwarzania .

2. Pentagon: łańcuch dostaw to lata pracy

Jak powiedział „Breaking Defense” wysoki urzędnik Pentagonu, Departament Obrony aktywnie analizuje różne warianty udzielenia Ukrainie licencji na Patriotów, ale jest na „zbyt wczesnym etapie, by stwierdzić, kiedy Kijów będzie mógł rozpocząć budowę własnych rakiet” . Kwalifikacja nowego łańcucha dostaw – od pozyskania komponentów po montaż końcowy – to proces trwający wiele lat nawet w warunkach pokoju. Z kolei „Defense News” donosi, że choć prezydent Trump obiecał licencję, to rodzima ukraińska rakieta Patriot to kwestia lat, a nie miesięcy .

3. Fabryka na Ukrainie: zbyt łatwy cel

Budowa zakładu w kraju, który jest celem rosyjskich ataków, wiąże się z oczywistym ryzykiem. „Die Welt” podkreśla, że rosyjskie uderzenia rakietowe i dronowe na ukraińskie fabryki zbrojeniowe są ciągłym zagrożeniem, a linia produkcyjna Patriotów na Ukrainie byłaby obiektem najwyższej wartości . Zakład wymagałby nieprzerwanego zasilania, chronionych tras dostaw i stałej osłony przeciwlotniczej – wszystko to w warunkach trwającej wojny jest niezwykle trudne do zapewnienia.

4. Polska alternatywa

Polska oficjalnie zaproponowała trójstronne partnerstwo produkcyjne USA–Polska–Ukraina zlokalizowane na własnym terytorium, które określa mianem „bezpiecznej lokalizacji” . Wiceminister obrony Magdalena Sobkowiak-Czarnecka przedstawiła ofertę podczas rozmów w Waszyngtonie pod koniec lipca 2026 r. . Minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz argumentował, że Polska powinna być gospodarzem projektu ze względów bezpieczeństwa . To rozwiązanie eliminuje problem bezpieczeństwa fabryki i może pomóc przełamać opór Boeinga – Polska jest członkiem NATO i ma już rozwiniętą współpracę przemysłu obronnego z USA. Jednocześnie przenosi ono znaczną część korzyści ekonomicznych i przemysłowych z Ukrainy nad Wisłę.

Podsumowanie

Nawet jeśli rząd USA udzieli licencji na produkcję – co Pentagon wciąż analizuje – weto Boeinga w sprawie głowicy samonaprowadzającej, długi harmonogram kwalifikacji łańcucha dostaw oraz fizyczne ryzyko dla fabryki na Ukrainie sprawiają, że w najbliższym czasie nie ma mowy o rodzimej produkcji PAC-3. Polska alternatywa jest najbardziej konkretnym rozwiązaniem, ale zasadniczo zmienia charakter projektu z „ukraińskiej produkcji” na „wspólną produkcję w państwie NATO”.