Rosja wywiera presję na Armenię przed czerwcowymi wyborami parlamentarnymi

Wołodin i inni rosyjscy urzędnicy porównali obecną trajektorię polityczną Armenii do zerwania Ukrainy z Moskwą, ostrzegając, że taka ścieżka może zaszkodzić stabilności Armenii i jej relacjom z Rosją.

Wypowiedzi te są powszechnie interpretowane jako polityczny sygnał dla ormiańskich wyborców i elit w newralgicznym okresie przedwyborczym.

Kluczowe żądanie Moskwy: wybór między UE a Rosją

Sednem sporu jest rosnące zainteresowanie Armenii ściślejszą integracją z Unią Europejską. Rosyjscy przywódcy wielokrotnie ostrzegali, że Armenia nie może połączyć integracji z UE z członkostwem w Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej (EAUG), moskiewskim bloku handlowym, do którego Armenia przystąpiła w 2015 r.

Prezydent Władimir Putin oświadczył, że przynależność kraju jednocześnie do UE i EAUG jest „z definicji niemożliwa”, ponieważ oba systemy celne są niekompatybilne.

Rosyjscy urzędnicy ostrzegli również, że Armenia może ponieść poważne konsekwencje gospodarcze, jeśli będzie kontynuować drogę ku UE. Mogą one obejmować utratę bezcłowego dostępu do rynku rosyjskiego, wyższe ceny za rosyjską energię oraz zmniejszenie przepływów handlowych i inwestycyjnych.

Niektórzy rosyjscy politycy sugerowali nawet szersze reperkusje, takie jak zakłócenia w połączeniach transportowych czy współpracy gospodarczej, jeśli Armenia ostatecznie zbliży się do UE.

Presja gospodarcza poprzez ograniczenia handlowe

Równolegle z przekazem politycznym Rosja podjęła kroki, które bezpośrednio wpłynęły na ormiański eksport.

• Rosja zawiesiła import i sprzedaż wody mineralnej „Jermuk”, powołując się na obawy dotyczące bezpieczeństwa konsumentów.
• Rosyjski nadzór rolniczy wprowadził ograniczenia w imporcie kwiatów z Armenii, oficjalnie z powodów fitosanitarnych.

Choć rosyjskie organy regulacyjne przedstawiają te środki jako decyzje techniczne lub dotyczące bezpieczeństwa, pojawiły się one w trakcie szerszego sporu dyplomatycznego i są powszechnie postrzegane jako element szerszej presji gospodarczej na Erewan.

Takie działania handlowe mają znaczenie, ponieważ gospodarka Armenii pozostaje ściśle powiązana z Rosją. Rosyjskie rynki, dostawy energii i przepływy pracowników migrujących odgrywają znaczącą rolę w stabilności gospodarczej kraju.

Wpływ na wybory i kampanie informacyjne

Moment rosyjskiej presji jest znaczący: przypada na zaledwie kilka tygodni przed wyborami parlamentarnymi w Armenii. Analitycy i badacze donoszą, że Armenia stała się celem szeroko zakrojonej prokremlowskiej kampanii dezinformacyjnej mającej na celu kształtowanie opinii publicznej przed głosowaniem.

Badacze udokumentowali setki sfabrykowanych lub zmanipulowanych filmów i narracji w mediach społecznościowych, przedstawiających prozachodni rząd Armenii w negatywnym świetle i pogłębiających podziały polityczne.

Jednocześnie rosyjscy przywódcy publicznie wyrazili nadzieję, że pro rosyjskie siły polityczne będą mogły uczestniczyć w wyborach i rywalizować w nich.

Szersza walka geopolityczna

Napięcia odzwierciedlają głębszą geopolityczną zmianę na Kaukazie Południowym. Armenia coraz częściej poszukuje ściślejszych relacji z europejskimi instytucjami i zachodnimi partnerami, podczas gdy Rosja stara się utrzymać swoją długotrwałą dominację w regionie.

Dla Moskwy potencjalny zwrot Armenii na Zachód oznacza strategiczną stratę w regionie, w którym Rosja historycznie była mocarstwem dominującym. Dla Erywania dywersyfikacja partnerstw staje się bardziej atrakcyjna w miarę ochłodzenia relacji z Moskwą.

Tygodnie poprzedzające wybory 7 czerwca są zatem nie tylko wewnętrzną walką polityczną – są także testem tego, czy Armenia będzie kontynuować zbliżenie z Europą, czy pozostanie mocno zakorzeniona w orbicie geopolitycznej Rosji.