Samolot Zełenskiego opóźniony przez alert dronowy w Mołdawii. Co potwierdzono?

Samolot z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, lecący 8 września z Kiszyniowa do Oslo, wystartował z opóźnieniem po tym, jak Mołdawia czasowo zamknęła przestrzeń powietrzną z powodu alertu dronowego. Zełenski ostatecznie bezpiecznie dotarł do Oslo. Potwierdzony jest poważny incydent dotyczący bezpieczeństwa lotniczego; publicznie nie ustalono natomiast, jak blisko dron znajdował się od samolotu. 3338

Co zostało potwierdzone

Rzecznik mołdawskiego rządu przekazał, że samolot Zełenskiego otrzymał zgodę na start dopiero po ustaleniu, iż rosyjski dron spadł na terytorium Mołdawii. Zamknięcie przestrzeni powietrznej opóźniło także trzy odloty i cztery przyloty. Według władz do mołdawskiej przestrzeni powietrznej wtargnęły dwa rosyjskie drony. 33

Jak podało mołdawskie Ministerstwo Obrony, a następnie opisały media, dron typu Shahed wykryto około godz. 16.20 czasu lokalnego; nadleciał od strony Ukrainy. Około godz. 16.37 opuścił mołdawską przestrzeń powietrzną, kierując się w stronę Rumunii. 27

Rumunia ogłosiła alert i poderwała myśliwce NATO w odpowiedzi na wtargnięcie. Późniejsze doniesienia wskazywały, że dron spadł na terytorium Mołdawii. 27

Skąd wzięła się informacja o „niemal trafieniu”?

Premier Norwegii Jonas Gahr Støre powiedział nadawcy NRK, że samolot Zełenskiego „niemal został trafiony” przez dron podczas przygotowań do startu z Mołdawii. W ten sposób podkreślał zagrożenia bezpieczeństwa, z którymi mierzy się ukraiński prezydent. 38

Støre nie ujawnił jednak źródła tej informacji, dokładnego momentu zdarzenia, danych z monitoringu ani odległości między dronem a samolotem. Nie można więc niezależnie potwierdzić, że doszło do bliskiego przelotu lub sytuacji bezpośrednio grożącej kolizją. Źródło w kancelarii prezydenta Ukrainy określiło skalę bezpośredniego zagrożenia dla Zełenskiego jako „przesadzoną”. 1036

Najostrożniejszy wniosek jest taki: alert dronowy i zakłócenie lotu są faktami, ale publicznie dostępne informacje nie pozwalają określić, czy samolot Zełenskiego rzeczywiście znalazł się w bezpośrednim niebezpieczeństwie. 3338

Dron, który spadł w Mołdawii, i skutki dla lotnictwa cywilnego

Mołdawska policja poinformowała, że rosyjski dron spadł na pole słoneczników w rejonie Rîșcani. Wybuchły cztery pożary, lecz nie zgłoszono poszkodowanych. 3

Incydent pokazuje, że drony używane podczas ataków w pobliżu Ukrainy mogą szybko zakłócać ruch lotniczy i funkcjonowanie lotnisk w państwach sąsiednich. Przestrzeń powietrzną Mołdawii zamknięto, gdy samolot Zełenskiego oczekiwał na odlot; nie ma natomiast publicznych dowodów, że maszyna była odrębnym, celowym celem. 33

Element szerszej serii wtargnięć

Zdarzenie nastąpiło po wcześniejszych naruszeniach mołdawskiej przestrzeni powietrznej przez drony. 27 sierpnia, przed obchodami Dnia Niepodległości Mołdawii, odnotowano pięć nieuprawnionych przelotów dronów w czasie rosyjskich ataków na Ukrainę. 1920

Tej samej nocy atak dronowy w pobliżu przejścia granicznego Tudora–Starokazache na granicy ukraińsko-mołdawskiej wymusił ewakuację tego obszaru. Według doniesień zginęło dwóch ukraińskich cywilów, a inne osoby zostały ranne. 17

Co wydarzyło się później

Zełenski bezpiecznie dotarł do Oslo wieczorem 8 września, aby uczestniczyć w pogrzebie króla Haralda V. Incydent w Mołdawii nie doprowadził do wypadku lotniczego, ale unaocznił, jak działania dronów wokół Ukrainy tworzą ryzyko wykraczające poza jej granice — od alertów dla ludności i zamykania przestrzeni powietrznej po poderwanie myśliwców oraz zagrożenia dla przejść granicznych. 32733