Izraelska armia przyznaje, że palestyńskich zatrzymanych oznaczano numerami

Co wydarzyło się w Kabatiji

Podczas nalotu izraelskich sił w Kabatiji, miejscowości położonej w pobliżu Dżaninu na okupowanym Zachodnim Brzegu, niektórych palestyńskich zatrzymanych oznaczono numerami napisanymi czarnym markerem na skórze. Operację przeprowadzono 17 sierpnia 2026 roku. Na rozpowszechnionych nagraniach widać mężczyznę z numerem „44” na czole i ramionach. W relacjach medialnych został on opisany różnie — jako dziennikarz Mahmoud Zakarneh oraz jako Ahmad al-Hathnawi — dlatego na podstawie dostarczonych materiałów nie da się niezależnie rozstrzygnąć jego tożsamości.

Izraelskie Siły Obronne (IDF) określiły działania jako część operacji prowadzonej na szczeblu brygady. Wojsko poinformowało, że siły bezpieczeństwa przesłuchiwały osoby uznane przez nie za podejrzane i oznaczały je w trakcie operacji. Nie wyjaśniło szczegółowo, dlaczego pisanie numerów bezpośrednio na ciele było konieczne.

Według relacji izraelskie siły przeszukiwały domy i zatrzymywały mieszkańców w różnych częściach miasta. The Jerusalem Post podał, że IDF informowały o zatrzymaniu dwóch domniemanych terrorystów i przeszukaniu ponad 100 domów. Inne doniesienia, powołujące się na lokalne źródła, mówiły o dziesiątkach zatrzymanych, w tym kobietach. Dokładna liczba nie wynika jednak jednoznacznie z dostarczonych materiałów.

Jak zareagowała izraelska armia

IDF potwierdziły, że żołnierze oznaczali osoby przesłuchiwane podczas operacji. W oficjalnym wyjaśnieniu wojsko przedstawiło numery jako sposób identyfikacji „podejrzanych” w trakcie przesłuchań. Jednocześnie armia określiła takie zachowanie jako poważne, a nie jako element obowiązującej, akceptowanej procedury.

Wojsko przekazało, że dowódcy podkreślili zaangażowanym żołnierzom powagę czynu oraz że „wyciągnięto wnioski”. Dostarczone źródła nie wskazują jednak na konkretną karę, wszczęte postępowanie ani oficera, który zostałby pociągnięty do odpowiedzialności za incydent w Kabatiji.

Odpowiedź armii spotkała się z dodatkową krytyką, ponieważ podobna sprawa była komentowana przez IDF zaledwie kilka miesięcy wcześniej. W kwietniu wojsko uznało za przejaw złej oceny sytuacji oznaczanie dłoni Palestynek podczas kontrolowanego wejścia do obozu dla uchodźców w Dżaninie.

Dlaczego praktyka wywołała oburzenie

Ahmad Tibi, arabski deputowany izraelskiej opozycji, potępił obrazy jako odczłowieczające i stwierdził, że przypominają „mroczne czasy”. Obrońcy praw człowieka również określali widoczne numerowanie osób znajdujących się pod wojskową kontrolą jako praktykę upokarzającą i odczłowieczającą. Są to oceny krytyków, a nie wyjaśnienie przedstawione przez IDF.

Szczególne emocje wzbudziło to, że numery umieszczano w widocznych miejscach — na czole i ramionach. Nie tylko ułatwiały one żołnierzom rozróżnianie zatrzymanych, lecz także sprowadzały ludzi do etykiet w czasie, gdy byli przetrzymywani i przesłuchiwani. Źródła dokumentują samą praktykę oraz krytykę, która po niej nastąpiła, ale nie ustalają dokładnych intencji żołnierzy poza wojskowym wyjaśnieniem o identyfikacji podczas przesłuchań.

Podobieństwo do kwietniowego incydentu

Kwietniowa sprawa dotyczyła Palestyńczyków, którym zezwolono na wejście do obozu dla uchodźców w Dżaninie, aby mogli sprawdzić swoje domy i zabrać rzeczy osobiste. Odbywało się to pod ścisłą kontrolą izraelskiej armii. Middle East Eye informowało, że numerami na dłoniach oznaczono dziesiątki kobiet; inne relacje podawały, że do obozu wpuszczono około 120 kobiet.

Kontekst obu zdarzeń był różny. W Kabatiji numery pojawiły się podczas nalotu i przesłuchań, natomiast w Dżaninie — podczas zorganizowanego wejścia do obozu objętego ograniczeniami wojskowymi. Wspólnym elementem było jednak pisanie numerów na ciałach palestyńskich cywilów. Dlatego najnowszy incydent wywołał pytania o skuteczność wcześniejszego zapewnienia IDF, że taka praktyka była niewłaściwa i miała się zakończyć.

Szerszy kontekst Zachodniego Brzegu

Wydarzenia w Kabatiji miały miejsce w czasie doniesień o wzroście przemocy motywowanej żydowskim nacjonalizmem oraz ataków osadników na okupowanym Zachodnim Brzegu. Dane izraelskich struktur bezpieczeństwa, cytowane przez nadawcę Kan, mówiły o 660 takich incydentach w pierwszej połowie 2026 roku. Jedna z relacji porównywała tę liczbę z 440 zdarzeniami w pierwszej połowie 2025 roku, podczas gdy inne materiały wskazywały jako punkt odniesienia 405 przypadków i opisywały wzrost jako 63-procentowy.

Różnica wynika ze sposobu przedstawienia i porównania danych. Sama kategoria „przestępczości nacjonalistycznej” jest izraelską klasyfikacją bezpieczeństwa, a nie jednorodnym typem przestępstwa. W raportowanych zdarzeniach mogą mieścić się między innymi starcia, blokady dróg, wandalizm, podpalenia i ataki na mienie. Dane wskazują więc na raportowany wzrost incydentów nacjonalistycznych lub związanych z osadnikami, ale same w sobie nie wyjaśniają numerowania zatrzymanych w Kabatiji ani nie dowodzą, że oba zjawiska były elementem jednej skoordynowanej polityki.

Co potwierdzają materiały, a czego nie rozstrzygają

Dostarczone źródła pozwalają stwierdzić, że:

• izraelskie siły oznaczały palestyńskich zatrzymanych numerami podczas operacji w Kabatiji;
• IDF przyznały, że do tego doszło, i poinformowały, że dowódcy podkreślili powagę takiego zachowania;
• praktyka miała niedawny precedens w kwietniu, gdy numerami oznaczano również dłonie Palestyńczyków;
• incydent wydarzył się w okresie, gdy rosła liczba raportowanych ataków osadników i czynów określanych jako przestępczość nacjonalistyczna na Zachodnim Brzegu.

Materiały nie potwierdzają bezpośredniego związku między oznaczaniem zatrzymanych a planami przekazania części cywilnych kompetencji egzekwowania prawa na Zachodnim Brzegu z wojska policji. Nie pozwalają też niezależnie zweryfikować podawanej przez palestyńskie Ministerstwo Zdrowia liczby ponad 1100 Palestyńczyków zabitych na Zachodnim Brzegu od października 2023 roku. Te szersze twierdzenia polityczne i prawne należy zatem analizować oddzielnie od udokumentowanych faktów dotyczących nalotu w Kabatiji.