Tiangong Ultra przebiegł 100 metrów szybciej niż Usain Bolt. To wciąż nie jest robot do wszystkiego

Imponujący wynik — i nieoczywiste porównanie

Tiangong Ultra przebiegł 100 metrów w 8,86 sekundy podczas półfinału dużych robotów na Światowych Igrzyskach Robotów Humanoidalnych w Pekinie. To o 0,72 sekundy szybciej niż rekord świata Usaina Bolta na tym dystansie — 9,58 sekundy. 56

Porównanie brzmi efektownie, ale wymaga zastrzeżenia. Nie chodzi o oficjalny rekord lekkoatletyczny: robot startował według zasad i w warunkach przygotowanych dla maszyn, z inną masą, układem napędowym, systemem sterowania oraz zabezpieczeniami. Wyniku Tiangong Ultra nie można więc traktować jako rekordu uznawanego przez World Athletics. 56

Jeszcze bardziej wymowny był finisz. W relacjach z biegu na 9,39 sekundy roboty po przekroczeniu linii mety uderzały w ochronne materace, a opis półfinału na 8,86 sekundy wskazywał, że Tiangong Ultra zatrzymał się dopiero po kontakcie z grubą matą ustawioną za metą. 68 Robot, który potrafi rozpędzić się do dużej prędkości, ale nie umie niezawodnie wyhamować, prezentuje zupełnie inny poziom inżynierii niż maszyna poruszająca się bezpiecznie po nieprzewidywalnym zakładzie pracy.

W rok od 21,50 do 8,86 sekundy

Podczas pierwszej edycji zawodów w 2025 roku Tiangong Ultra wygrał bieg na 100 metrów z czasem 21,50 sekundy. W 2026 roku najpierw uzyskał 9,39 sekundy w dniu otwarcia, a następnie poprawił ten wynik do 8,86 sekundy w pierwszej grupie półfinałowej. 5629

Oznacza to skrócenie czasu o 12,64 sekundy, czyli o około 59 procent. Taki skok pokazuje, jak szybko można poprawiać osiągi, gdy zespół koncentruje się na jednym, powtarzalnym zadaniu: biegu po znanej, prostej trasie, w kontrolowanym otoczeniu.

Na wynik składają się między innymi sprawniejsze napędy, lepsza kontrola równowagi, optymalizacja trajektorii ruchu i oprogramowanie uczone w symulacjach. Bieżnia pozwala dostroić każdy element — od ustawienia stóp po przyspieszenie — do jednego scenariusza. Praca w magazynie, domu czy fabryce nie daje takiego komfortu.

Szybciej od człowieka nie znaczy lepiej w pracy

Tiangong Ultra miał również wygrać finał biegu na 400 metrów w kategorii dużych robotów z czasem 38,15 sekundy. To rezultat lepszy od ludzkiego rekordu świata Wayde’a van Niekerka, wynoszącego 43,03 sekundy. Jedna z relacji początkowo podała czas 38,16 sekundy, a następnie poinformowała o jego korekcie do 38,15. 192324

Wyniki te świadczą o postępie w zakresie dynamicznej równowagi, pracy przegubów, koordynacji całego ciała i autonomicznego poruszania się. Nie pokazują jednak, że robot potrafi przenieść te umiejętności na zwykłą pracę fizyczną.

Sprint ma prosty cel, znaną trasę, niewiele przeszkód i trwa zaledwie kilka sekund. Rzeczywiste zadanie może wymagać rozpoznania nieznanego przedmiotu, podniesienia go bez zgniecenia, odpowiedniego ustawienia, użycia narzędzia, reagowania na opór, zauważenia błędu i bezpiecznego powrotu do działania. To połączone problemy percepcji, manipulacji, planowania i bezpieczeństwa — a nie tylko kwestia sprawnego chodu.

Zawody miały sprawdzać coś więcej niż widowisko

Druga edycja Światowych Igrzysk Robotów Humanoidalnych odbywała się w Pekinie od 22 do 26 sierpnia. Wzięło w niej udział 2056 robotów z 666 zespołów i 16 krajów. Organizatorzy zaplanowali 51 konkurencji oraz 1301 rywalizacji. 303436

Program łączył dyscypliny sportowe — lekkoatletykę, piłkę nożną, tenis stołowy i kick-boxing — z zadaniami odtwarzającymi warunki pracy. Roboty rywalizowały między innymi w scenariuszach fabrycznych, magazynowych, restauracyjnych, handlowych i domowych, a także przy podłączaniu kabli. Według organizatorów ponad 40 procent konkurencji wymagało pełnej autonomii. 304151

To sprawia, że igrzyska są ciekawsze niż sam nagłówek o rekordzie na 100 metrów. Konkurencje sportowe badają granice ciała robota i jego systemu sterowania ruchem. Zadania scenariuszowe sprawdzają, czy te zdolności można połączyć w użyteczne i niezawodne zachowanie.

Szczególnie dużo mówi konkurencja zręcznych dłoni. Obejmowała między innymi składanie narzędzi, odmierzanie proszku, układanie klocków, wbijanie gwoździ, otwieranie butelek, rozpakowywanie, podnoszenie przedmiotów pęsetą i podłączanie kabli. 41 To właśnie tego rodzaju precyzyjna praca będzie decydować o tym, czy humanoidalne roboty znajdą zastosowanie w fabrykach, usługach albo domach.

Paradoks Moraveca: najprostsze czynności bywają najtrudniejsze

Ta różnica dobrze ilustruje tak zwany paradoks Moraveca. Zadania, które ludziom wydają się intelektualnie trudne, mogą być dla maszyn łatwiejsze niż podstawowe czynności fizyczne wykonywane przez człowieka bez zastanowienia. Obliczenia lub optymalizacja powtarzalnego ruchu są stosunkowo łatwe. Znacznie trudniejsze okazują się elastyczna percepcja, precyzyjny chwyt, odzyskanie równowagi i zdroworozsądkowe działanie w zabałaganionym otoczeniu.

Reuters opisywał, że chińskie roboty humanoidalne nadal mają problemy ze zręcznością i inteligencją, gdy opuszczają kontrolowane środowisko. 31 Dlatego maszyna może wyglądać niezwykle imponująco na bieżni, a jednocześnie zawodzić przy tak zwyczajnym zadaniu jak podłączenie kabla czy manipulowanie przedmiotami o różnym kształcie.

Prawdziwe pytanie nie brzmi więc: „Czy humanoidalny robot pobiegnie 100 metrów szybciej od człowieka?”. Ważniejsze jest to, czy potrafi przez długi czas wykonywać użyteczną pracę, reagować na błędy, unikać kolizji, działać bezpiecznie obok ludzi i robić to przy kosztach akceptowalnych dla firmy lub użytkownika.

Dlaczego Chiny tak mocno inwestują w humanoidy

Igrzyska mają również wymiar przemysłowy i strategiczny. Reuters opisywał chińskie zawody robotów jako wydarzenia, które z czasem przekształciły się z pokazów akademickich i hobbystycznych w prezentację rozwijającego się sektora oraz poligon doświadczalny dla produktów komercyjnych. 46

Według Reutersa od 2024 roku chińskie władze przeznaczyły na subsydia dla rozwoju robotów humanoidalnych co najmniej 20 miliardów dolarów. 31 Skala igrzysk, nacisk na autonomię i dodawanie scenariuszy związanych z pracą wpisują się w szerszą strategię rozwijania podzespołów, produkcji, danych treningowych oraz zastosowań tak zwanej ucieleśnionej sztucznej inteligencji.

Takie inwestycje mogą przyspieszyć rzeczywisty postęp. Tworzą jednak również zachętę do eksponowania efektownych benchmarków. Rekordowy czas łatwo zrozumieć i pokazać w mediach. Niezawodność, serwisowanie, odzyskiwanie sprawności po awarii i całkowity koszt eksploatacji są trudniejsze do zaprezentowania — choć dla klientów mają większe znaczenie.

Liczy się użyteczna autonomia

Wynik 8,86 sekundy należy traktować poważnie jako dowód szybkiego rozwoju robotycznego ruchu. Nie powinien być jednak uznawany za dowód, że humanoidalne roboty są bliskie ogólnej użyteczności na poziomie człowieka.

Sprint pokazuje, co można osiągnąć dzięki skoncentrowanej inżynierii, gdy środowisko jest kontrolowane, a cel wąski. Finisz na materacu przypomina, że hamowanie i bezpieczeństwo są częścią osiągnięcia, a nie dodatkiem. Z kolei konkurencje wymagające manipulacji i pracy wskazują prawdziwą granicę rozwoju: robot musi widzieć, chwytać, planować, reagować na błędy i działać niezawodnie w nieuporządkowanym świecie.

Prędkość sportowa robi wrażenie. O praktycznej wartości robota zdecyduje jednak wszystko, co wydarzy się za linią mety.