Long March 7A rozpadła się chwilę po starcie. Chiny badają przyczynę awarii

Co wydarzyło się podczas startu

Long March 7A wystartowała 10 sierpnia 2026 roku około godz. 20:02 czasu pekińskiego z kosmodromu Wenchang na wyspie Hajnan. Po mniej więcej 85 sekundach wznoszenia na nagraniach pojawił się jasny rozbłysk, a rakieta rozpadła się w powietrzu. Do awarii doszło na wczesnym etapie lotu, zanim pojazd zakończył planowane operacje pierwszego stopnia i skierował ładunek na geostacjonarną orbitę transferową. 135

Chińska korporacja China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC) potwierdziła, że podczas lotu wystąpiła anomalia. Jej przyczyna pozostaje przedmiotem analizy i dochodzenia; oficjalny raport nie wskazał dotąd źródła usterki. 1

Sam moment rozpadu zawęża obszar poszukiwań do systemów pracujących we wczesnej fazie lotu, ale nie przesądza, co zawiodło jako pierwsze. Wśród możliwych — wciąż niepotwierdzonych — scenariuszy znajdują się problemy z napędem, konstrukcją, sterowaniem lotem, elementami międzystopniowymi lub jakością wykonania.

Jaki satelita został utracony

Zhongxing-4B, znany również jako ChinaSat-4B, należał do chińskiej serii satelitów komunikacyjnych Zhongxing. Publicznie dostępne opisy tej serii wskazują na zastosowania związane z łącznością, transmisją telewizyjną i przesyłem danych. 1820

Satelita został zniszczony, zanim dotarł na orbitę. Oznacza to konieczność przygotowania i wyniesienia jednostki zastępczej, a także opóźnienie planowanych usług lub harmonogramu wykorzystania związanej z nim przepustowości komunikacyjnej. Nie ujawniono publicznie dokładnej charakterystyki ładunku, jego wartości, konfiguracji dla klienta ani tego, czy miał zastosowanie wojskowe. Najostrożniejszy wniosek jest więc taki, że była to misja komunikacyjna, w której utracono zarówno rakietę, jak i statek kosmiczny. 11824

Czym jest Long March 7A

Long March 7A to trzystopniowa rakieta średniej klasy przeznaczona przede wszystkim do lotów na geostacjonarną orbitę transferową (GTO). Ma około 60,1 metra wysokości i może wynieść na tę orbitę około 7 ton ładunku. 455152

Dwa dolne stopnie wykorzystują mieszankę nafty rakietowej i ciekłego tlenu. Rdzeń pierwszego stopnia ma dwa silniki YF-100, a każdy z czterech dopalaczy bocznych — po jednym takim silniku. Drugi stopień korzysta z czterech silników YF-115. Trzeci, kriogeniczny stopień spala ciekły wodór i ciekły tlen, a napędzają go dwa silniki YF-75. Ten dodatkowy stopień zapewnia osiągi potrzebne do wynoszenia satelitów na wysokie orbity. 454652

Rakieta zadebiutowała w marcu 2020 roku, a jej pierwszy lot zakończył się niepowodzeniem. Później Long March 7A zaliczyła serię udanych startów. Jedno z zestawień historii lotów podaje po tej misji 16 sukcesów w 18 próbach, choć dokładne statystyki mogą różnić się w zależności od przyjętej metodologii liczenia. 4951

Czy był to czwarty nieudany start orbitalny Chin w 2026 roku

Część relacji określiła awarię Long March 7A jako czwarty nieudany chiński start orbitalny w 2026 roku. 2 To jednak liczba podawana przez media wtórne, a nie główny wniosek z oficjalnego komunikatu o awarii. Potwierdzone fakty są węższe: ta konkretna misja zakończyła się niepowodzeniem, ładunek został utracony, a przyczyna jest badana. 1

Podobna ostrożność jest potrzebna przy twierdzeniach o formalnym, całkowitym uziemieniu wszystkich rakiet Long March 7A. Inspekcje, czasowa przerwa w lotach lub ukierunkowany przegląd niezawodności byłyby typową reakcją na poważną awarię, ale dostępne źródła nie potwierdzają publicznie ogłoszonego, kompleksowego zakazu startów całej floty.

Jakie przyczyny są brane pod uwagę

Na podstawie nagrań można ustalić, w której fazie lotu doszło do rozpadu. Nie da się jednak na ich podstawie wiarygodnie wskazać pierwszego uszkodzonego elementu. Śledczy będą musieli przeanalizować między innymi:

• możliwą anomalię układu napędowego lub silników YF-100;
• obciążenia konstrukcji podczas szczególnie wymagającej części wznoszenia;
• problem z połączeniem międzystopniowym, separacją albo kolejnością komend;
• wadę produkcyjną lub defekt kontroli jakości dotyczący konkretnej partii podzespołów.

Żadna z tych hipotez nie została dotąd potwierdzona. Precyzyjne wskazanie przyczyny bez danych telemetrycznych, analizy szczątków lub oficjalnych ustaleń wykraczałoby poza dostępne dowody.

Możliwe konsekwencje dla innych chińskich misji

Awaria wywołała pytania o pojazdy wykorzystujące podobne rozwiązania, w tym Long March 5 i elementy napędowe z rodziny YF-100. Jeżeli śledztwo wykazałoby wadę wspólnego podzespołu, konieczne mogłyby być dodatkowe kontrole, poprawki konstrukcyjne i ponowna kwalifikacja przed wznowieniem lotów. Problem ograniczony do konstrukcji Long March 7A, procesu integracji lub pojedynczej partii produkcyjnej miałby prawdopodobnie mniejszy zasięg.

Nie ma jednak podstaw, by pojedynczą awarię traktować jako dowód kryzysu całego chińskiego programu kosmicznego. Chiny korzystają z kilku rodzin rakiet i więcej niż jednego kosmodromu, dlatego skala zakłóceń będzie zależeć od tego, jak szeroko wykorzystywany jest wadliwy element lub proces.

Zhuque-3

Dostępne źródła nie potwierdzają, że planowana misja rakiety Zhuque-3 firmy LandSpace została opóźniona z powodu awarii Long March 7A. Możliwy byłby szerszy przegląd bezpieczeństwa na poligonie lub w branży, ale bez bezpośrednich dowodów nie należy przedstawiać konkretnego związku przyczynowego jako faktu.

Chang’e-7

Misja Chang’e-7 później wypadła z planowanego okna startowego w 2026 roku. Chińska agencja zajmująca się załogowym programem kosmicznym poinformowała, że misja nie spełnia warunków do startu, powołując się na ostrożność, niezawodność i maksymalizację szans powodzenia. Nie wskazała publicznie awarii Long March 7A, ustaleń dotyczących YF-100 ani ograniczeń zasobów w Wenchang jako przyczyny decyzji. 303239

Związek czasowy sprzyjał spekulacjom, zwłaszcza że Chang’e-7 miała zostać wyniesiona z Wenchang przez rakietę Long March 5. Samo następstwo wydarzeń nie dowodzi jednak związku przyczynowego. Z publicznych informacji wynika jedynie, że misję odłożono po ocenie skoncentrowanej na niezawodności — nie zaś, że bezpośrednio spowodowała to awaria z 10 sierpnia.

Wniosek

Awaria z 10 sierpnia była poważnym niepowodzeniem: Long March 7A rozpadła się około 85 sekund po starcie, a wraz z nią utracono satelitę komunikacyjnego Zhongxing-4B. 1

Najważniejsze pytanie brzmi teraz, czy usterka dotyczyła wyłącznie tego egzemplarza i jego konfiguracji, czy też wspólnego sprzętu wykorzystywanego w innych rakietach. W pierwszym przypadku skutki mogą ograniczyć się do kontroli i kampanii powrotu do lotów dla Long March 7A. W drugim konsekwencje mogłyby objąć kilka rodzin rakiet i ważne misje, wymagając inspekcji, działań korygujących oraz ponownej weryfikacji niezawodności.

Na dziś potwierdzony jest rozpad rakiety i utrata satelity. Przyczyna pozostaje nieznana, a twierdzenia o całkowitym uziemieniu chińskich rakiet lub bezpośredniej odpowiedzialności awarii za opóźnienie Chang’e-7 nie zostały udowodnione.