639-letni utwór Johna Cage’a zmienił akord po raz pierwszy od 2,5 roku

W środku zgromadziło się ponad 150 osób, a kilkadziesiąt kolejnych obserwowało transmisję na żywo przed kościołem . Przez trzy minuty publiczność słuchała dotychczasowego, siedmiodźwiękowego akordu. Następnie do organów dodano kolejną piszczałkę — i brzmienie zmieniło się z siedmiu dźwięków na osiem .

Co dokładnie się zmieniło?

Do mechanicznych organów wstawiono piszczałkę A4 . Była to 17. zmiana akordu od rozpoczęcia projektu, a zarazem pierwsza od 5 lutego 2024 roku .

Wydarzenie oznacza około 4 proc. realizacji całej, zaplanowanej na 639 lat kompozycji . Utwór ma wybrzmiewać aż do 4 września 2640 roku .

Od 2001 roku do 2640 roku

Wykonanie rozpoczęło się 5 września 2001 roku od trwającej ciszy. Pierwszy dźwięk pojawił się 5 lutego 2003 roku i od tego czasu kompozycja jest nieprzerwanie wykonywana w dawnym cysterskim kościele klasztornym św. Burchardiego w Halberstadt .

Jak organy mogą grać bez przerwy?

Nie jest to zwykły instrument, przy którym muzyk siedzi i naciska klawisze. Organy zostały zbudowane specjalnie na potrzeby projektu. Ich piszczałki pozostają otwarte, a elektryczne dmuchawy bez przerwy dostarczają do nich powietrze .

Dzięki mechanicznym i elektrycznym rozwiązaniom każdy akord może wybrzmiewać przez miesiące lub lata. Człowiek pojawia się przy instrumencie tylko wtedy, gdy zgodnie z partyturą trzeba ręcznie dodać albo wyjąć piszczałkę. Akord słyszany od lutego 2024 roku składał się z siedmiu dźwięków .

Kiedy kolejna zmiana?

Na następną, 18. zmianę trzeba będzie poczekać do 5 października 2027 roku . Wtedy z organów zostanie wyłączona piszczałka E4, dodana wcześniej, 5 września 2020 roku. Liczba dźwięków zmniejszy się z ośmiu do siedmiu .

Według opublikowanego harmonogramu 19. zmiana ma nastąpić 5 kwietnia 2028 roku .

Muzyka jako test cierpliwości

„ORGAN²/ASLSP” to awangardowa kompozycja, której tytuł można rozumieć jako polecenie: grać „tak wolno, jak to możliwe”. Halberstadtzka interpretacja trwa 639 lat. Jej długość nawiązuje między innymi do historii miasta — około 1361 roku w miejscowej katedrze znajdowały się jedne z najwcześniejszych organów .

Każda Klangwechsel, czyli „zmiana dźwięku”, stała się osobnym wydarzeniem przyciągającym publiczność z różnych krajów. Podczas 17. zmiany za miejsce w strefie premium proszono o darowiznę w wysokości 200 euro . Organizatorzy oferują nawet „bilet finalny”, który ma rezerwować miejsce na zakończenie wykonania w 2640 roku .