Pielgrzymka Arbaeen 2026: polityczna manifestacja i starcia na ulicach Karbali

• Największy w historii czerwony sztandar został wzniesiony między świątyniami Imama Husajna i jego brata Abbasa w Karbali jako symbol zemsty za zabicie Chameneiego w amerykańsko-izraelskich nalotach . Sztandar nosił starożytne bojowe hasło „Ja Lasarat al-Hussein” (O, Mścicielu Husajna).
• Irańscy pielgrzymi masowo przekraczali granicę, niosąc portrety Chameneiego i skandując hasła zemsty. W pielgrzymce wziął udział także irański minister spraw zagranicznych Abbas Araghczi .
• Irańska narracja oficjalna głosiła, że ciało Chameneiego było „pierwszym pielgrzymem, który przybył do Karbali” – jego szczątki przewieziono do świątyń przed pogrzebem, co było pierwszą taką podróżą najwyższego przywódcy Iranu od 69 lat . Irackie władze wywiesiły transparenty z napisem „Witamy pierwszego tegorocznego pielgrzyma Arbaeen” .
• Flagi Iranu były powszechnie widoczne w namiotach gościnnych i na szlakach pielgrzymkowych, przewyższając liczbą flagi irackie i innych narodów – jak donosili korespondenci Shafaq News .

Starcia w pobliżu biura ajatollaha Sadegha Sziraziego

4 sierpnia 2026 roku doszło do fizycznej konfrontacji przed biurem ajatollaha Sadegha Sziraziego w Karbali. Szirazi to starszy marija (źródło naśladownictwa), znany ze swojego stanowiska kwietystycznego (apolitycznego) i sprzeciwu wobec doktryny wilajet-e faghih (zwierzchnictwa prawnika-teologa):

• 54 osoby zostały ranne, a ponad 140 aresztowano po tym, jak grupy zwolenników irańskiego reżimu starły się z przeciwnikami przed biurem Sziraziego . IranWire, powołując się na iracką telewizję Al-Ashaer (związaną z Szirazim), podała liczbę 54 rannych i 140 zatrzymanych .
• Starcie miało miejsce między proreżimowymi lojalistami niosącymi zdjęcia Alego i Modżtaby Chameneiego a wyznawcami Sziraziego, którzy odrzucają doktrynę wilajet-e faghih, stanowiącą ideologiczną podstawę Islamskiej Republiki Iranu .
• Według VOA Persian, jako pierwsze o zdarzeniu doniosły media bahrańskie, a następnie potwierdziły je IranWire i irańskie opozycyjne portale . Policja iracka początkowo opanowała sytuację wokół biura Sziraziego, ale starcia rozprzestrzeniły się na inne części miasta .

Znaczenie dla rywalizacji w szyizmie

Te wydarzenia leżą u podstaw głębszej walki o władzę w szyizmie po śmierci Chameneiego:

Sukcesja i kwestionowana legitymizacja

Modżtaba Chamenei został wyniesiony na stanowisko nowego Najwyższego Przywódcy w marcu 2026 roku po napiętej walce o władzę z udziałem Korpusu Strażników Rewolucji (IRGC), elit duchownych i rywalizujących kandydatów . Zdobył 59 z 88 głosów w Zgromadzeniu Ekspertów – wyraźną większość dwóch trzecich, ale nie uzyskał jednogłośnego poparcia . Jego autorytet jest słabszy niż ojca, a reżim znajduje się pod ogromną presją wewnętrzną i zewnętrzną .

Linia podziału: kwietystyczny vs. polityczny szyizm

Sadegh Szirazi reprezentuje tradycyjną, kwietystyczną szkołę myślenia – pogląd, że marija powinien trzymać się z dala od bezpośrednich rządów politycznych. Reżim irański pod rządami Chameneiego siłą połączył władzę religijną z państwową. Atak na biuro Sziraziego pokazuje, że ta linia podziału jest teraz rozstrzygana za pomocą przemocy ulicznej na irackiej ziemi .

Nacjonalizm irański i upolitycznienie pielgrzymki

Piesza pielgrzymka Arbaeen historycznie była ogólnoszyickim wydarzeniem religijnym. W 2026 roku została jawnie przekształcona w polityczny wiec Islamskiej Republiki: flagi Iranu były wszechobecne w namiotach gościnnych i na szlakach, a pielgrzymi nieśli czerwone sztandary zemsty i skandowali hasła przeciwko USA i Izraelowi . Shafaq News odnotowało, że flaga irańska „wyróżniała się w tym roku ze względu na wyraźnie szerszą obecność”, podczas gdy flagi irackie pojawiały się rzadziej . To zraziło wielu irackich i nieirańskich szyitów, którzy postrzegają Arbaeen jako świętą, apolityczną tradycję.

Irak jako arena walki zastępczej

Starcia w Karbali podkreślają, że wewnętrzne waśnie w poreżimowym Iranie przelewają się do Iraku, gdzie tradycyjna nadżafska marija (na czele z ajatollahem Sistanim) również zachowuje ostrożny dystans od politycznego modelu Teheranu. Rząd iracki stoi teraz przed wyzwaniem organizacji największego na świecie corocznego zgromadzenia religijnego, przy jednoczesnym zarządzaniu gwałtownymi sporami frakcyjnymi wśród pielgrzymów.

Pogłębiająca się fragmentacja

Śmierć Chameneiego usunęła jedyną postać, która przez 36 lat potrafiła narzucić pewien stopień jedności w szyickich instytucjach duchownych i wojskowych Iranu . Jego syn Modżtaba cieszy się znacznie mniejszym szacunkiem, a rywale tacy jak Szirazi otwarcie się przeciwstawiają. Przemoc podczas Arbaeen sygnalizuje, że walka o to, kto przemawia w imieniu szyizmu – i czy szyicka władza polityczna powinna być zrośnięta z władzą państwową – przeradza się w otwartą konfrontację .