Co spotkanie Kushnera z Hamasem w Egipcie oznacza dla zablokowanego planu dla Gazy?

Rzadkie bezpośrednie spotkanie Jareda Kushnera z liderem politycznym Hamasu Khalilem al-Hayyą odbyło się w niedzielę 16 sierpnia w egipskim kurorcie Al-Alamein. Rozmowy miały odblokować wdrażanie porozumienia o zawieszeniu broni w Strefie Gazy oraz amerykańskiej, 15-punktowej mapy drogowej dotyczącej powojennej przyszłości terytorium.

Najtrudniejsze kwestie pozostały jednak nierozstrzygnięte: jak sprawdzić, czy Hamas rzeczywiście złoży broń, oraz czy Izrael zgodzi się na przewidziane w planie wycofanie wojsk i nowe zasady zarządzania Gazą.

Kto uczestniczył w rozmowach w Egipcie?

Spotkanie odbyło się w Al-Alamein, nadmorskim mieście nad Morzem Śródziemnym. Delegacji Hamasu przewodniczył Khalil al-Hayya. W działania mediacyjne zaangażowani byli także przedstawiciele Egiptu, Kataru i Turcji.

Relacje różnią się w kwestii pełnego składu delegacji amerykańskiej i międzynarodowej. Jedno ze źródeł opisało Kushnera jako członka trzyosobowej grupy wysłanników, która spotkała się z al-Hayyą. Inne wymieniło Nickolaya Mladenova i Tony’ego Blaira, związanych z tzw. Radą Pokoju (Board of Peace), jako uczestników rozmów.

Nie opublikowano oficjalnej listy uczestników ani stenogramu. Informacje pochodziły od urzędników i dyplomatów wypowiadających się anonimowo.

Kushner rozmawiał również z prezydentem Egiptu Abd al-Fattahem as-Sisim. Egipska prezydencja poinformowała, że rozmowa koncentrowała się na konieczności wypełnienia przez wszystkie strony zobowiązań wynikających z porozumienia o zawieszeniu broni w Gazie.

Czego Kushner żądał od Hamasu?

Amerykańskie działania dotyczyły nie tylko uzyskania kolejnej deklaracji politycznej, lecz także sposobu wdrożenia planu. Kushner miał naciskać na Hamas, aby:

• rozpoczął rozbrojenie w Gazie poprzez „konkretne i możliwe do zweryfikowania kroki”;
• zrezygnował z jakiejkolwiek przyszłej roli w zarządzaniu terytorium;
• rozpoczął przekazywanie władzy nowej administracji.

Szersza, wspierana przez USA 15-punktowa mapa drogowa zakłada także wycofanie izraelskich wojsk z Gazy oraz odbudowę terytorium pod zarządem nowej cywilnej administracji palestyńskiej.

Kluczowe znaczenie miało słowo „rozbrojenie”. Według relacji celem Kushnera było przełożenie ogólnego zobowiązania Hamasu na serię działań, które można monitorować i niezależnie sprawdzać.

Jak odpowiedział Hamas?

Hamas miał podczas spotkania ponownie potwierdzić swoje poparcie dla porozumienia. Wcześniejsze doniesienia mówiły, że grupa zgodziła się co do zasady na przekazanie broni nowemu komitetowi zarządzającemu Gazą.

Nie oznacza to jednak, że Hamas zaakceptował wszystkie szczegóły przedstawione przez Kushnera. Dostępne informacje nie wyjaśniają dokładnie, jakie warunki stawiała grupa, w jakiej kolejności miałoby przebiegać rozbrojenie, kto weryfikowałby ten proces ani kiedy miałby się on rozpocząć.

Po spotkaniu Hamas wezwał mediatorów i Radę Pokoju do wywarcia presji na Izrael, aby wdrożył plan — wynika z jednej z relacji. Pokazuje to, że impas ma dwie strony: Waszyngton oczekiwał mierzalnych działań od Hamasu, a Hamas domagał się równoległej realizacji zobowiązań przez Izrael.

Dlaczego stanowisko Netanjahu jest tak ważne?

Kushner miał 17 sierpnia udać się do Izraela na rozmowy z premierem Benjaminem Netanjahu. Spotkanie zaplanowano po publicznym odrzuceniu przez Netanjahu 15-punktowej mapy drogowej, która — według relacji — obejmowała rozbrojenie Hamasu, wycofanie izraelskich wojsk oraz utworzenie nowej cywilnej administracji w Gazie.

Stanowisko Izraela stało się bezpośrednią przeszkodą dyplomatyczną. Dostępne materiały nie precyzują wszystkich zapisów, którym sprzeciwiał się Netanjahu. Wynika z nich jednak, że odrzucił plan lub jego kluczowe elementy, zwłaszcza w kontekście wycofania wojsk i warunków rozbrojenia Hamasu.

Kolejność spotkań Kushnera miała więc wyraźną logikę dyplomatyczną: najpierw uzyskać od Hamasu konkretniejsze zobowiązanie, a następnie przekonać Netanjahu do podjęcia odpowiadających mu kroków. Na tym etapie nie było wiadomo, czy taka strategia przełamie izraelski sprzeciw.

Osiem państw potępiło odrzucenie planu przez Izrael

Zjednoczone Emiraty Arabskie i siedem innych państw arabskich oraz muzułmańskich wydały wspólne oświadczenie potępiające odrzucenie przez Izrael wznowionych działań na rzecz wdrożenia planu Donalda Trumpa dla Gazy. Sygnatariuszami były ZEA, Katar, Jordania, Indonezja, Pakistan, Turcja, Arabia Saudyjska i Egipt.

W oświadczeniu potępiono także odrzucenie przez Izrael idei państwowości palestyńskiej. Znaczenie tego dokumentu było przede wszystkim polityczne, a nie wykonawcze: rządy regionu publicznie przypisały Izraelowi odpowiedzialność za zablokowanie wysiłków pokojowych, podczas gdy Kushner próbował wznowić rozmowy bezpośrednie i mediowane.

Co wiadomo o dalszych nalotach w Gazie?

Dyplomatyczna ofensywa odbywała się w czasie doniesień o trwających izraelskich nalotach na Gazę. CNBC informowało, że wysłannicy USA spotkali się z mediatorami z Egiptu, Kataru i Turcji, podczas gdy Izrael kontynuował ataki lotnicze na terytorium. Według innej relacji zawieszenie broni ograniczyło skalę izraelskich ataków, ale nie zakończyło ich całkowicie.

Dostarczone materiały nie pozwalają wiarygodnie ustalić liczby nalotów, ich celów, liczby ofiar ani tego, czy konkretne incydenty naruszały określone postanowienie zawieszenia broni. Tych szczegółów nie można wywnioskować wyłącznie z relacji o rozmowach dyplomatycznych.

Wniosek

Spotkanie w Egipcie przyniosło sygnał o wznowieniu dyplomacji, ale nie doprowadziło do zawarcia ostatecznego porozumienia. Kushner uzyskał lub próbował wzmocnić deklarację Hamasu dotyczącą planu obejmującego rozbrojenie i przekazanie władzy, jednak najważniejsze pytania pozostały otwarte: jak rozbrojenie miałoby być weryfikowane, jakie warunki stawiałby Hamas i czy Izrael zgodziłby się na wycofanie wojsk.

Kolejnym testem miało być spotkanie Kushnera z Netanjahu. Dopóki obie strony nie zaakceptują wzajemnych i możliwych do sprawdzenia kroków, 15-punktowa mapa drogowa pozostaje zablokowana — mimo nowej rundy rozmów.