32. spotkanie ministrów handlu APEC w Suzhou: Chiny wzywają do odrzucenia „myślenia o grze o sumie zerowej”

Przesłanie Chin: Odrzucić „myślenie o grze o sumie zerowej”

Podczas sesji otwierającej, chiński przedstawiciel ds. handlu międzynarodowego Li Chenggang wezwał gospodarki APEC do obrony wielostronnej współpracy i przeciwstawienia się rozprzestrzenianiu polityk protekcjonistycznych. Jego wystąpienie odzwierciedlało obawy, że światowy handel jest coraz bardziej kształtowany przez cła, rywalizację geopolityczną i politykę bezpieczeństwa narodowego.

Chiny przedstawiły spotkanie w Suzhou jako okazję do budowania konsensusu wokół:

• wzmocnienia wielostronnego systemu handlowego
• promowania regionalnej integracji gospodarczej
• rozwijania współpracy w zakresie innowacji handlowych opartych na cyfryzacji i AI
• poprawy ułatwień inwestycyjnych i łączności infrastrukturalnej

Nadrzędnym celem było wysłanie sygnału, że gospodarki Azji i Pacyfiku pozostają zaangażowane w otwarty handel, nawet w obliczu rosnącej fragmentaryzacji globalnej gospodarki.

Protekcjonizm i nierównowagi handlowe w centrum uwagi

Głównym tematem w Suzhou był wzrost protekcjonistycznych polityk handlowych i napięć gospodarczych, jakie tworzą one w regionie Azji i Pacyfiku. Ministrowie dyskutowali, jak cła, polityka przemysłowa i rywalizacja geopolityczna przekształcają łańcuchy dostaw i dostęp do rynków.

Kolejnym drażliwym zagadnieniem były nierównowagi handlowe. Analitycy i urzędnicy APEC ostrzegają, że utrzymujące się różnice między gospodarkami z nadwyżkami eksportowymi a tymi z deficytami mogą destabilizować regionalne relacje handlowe. Eksperci sugerują, że gospodarki z nadwyżkami – w tym Chiny – powinny zwiększyć import, podczas gdy gospodarki z deficytem muszą poprawić swoją konkurencyjność.

Te debaty podkreślają głębsze wyzwanie strukturalne: region Azji i Pacyfiku jest głęboko zintegrowany gospodarczo, ale priorytety polityczne i ekonomiczne jego głównych mocarstw coraz bardziej się rozchodzą.

Odporność łańcuchów dostaw staje się kluczowym tematem

Łańcuchy dostaw były kolejnym centralnym punktem obrad. Pandemia, konflikty geopolityczne i spory celne ujawniły słabości globalnych sieci produkcyjnych.

Ponieważ gospodarki APEC dominują w globalnej produkcji i przepływach handlowych, zakłócenia w regionie mogą mieć skutki dla całej światowej gospodarki. W związku z tym ministrowie dyskutowali o sposobach wzmocnienia odporności łańcuchów dostaw poprzez dywersyfikację, cyfrową infrastrukturę handlową i ściślejszą koordynację regionalną.

Cień szczytu Trump–Xi

Spotkanie w Suzhou odbyło się wkrótce po głośnym szczycie prezydenta USA Donalda Trumpa z chińskim prezydentem Xi Jinpingiem w Pekinie, którego celem była stabilizacja stosunków dwustronnych.

Szczyt zaowocował ograniczonym pakietem zobowiązań gospodarczych, w tym planami zakupu przez Chiny 200 samolotów Boeing i zwiększenia zakupów amerykańskich produktów rolnych.

Porozumienia nie doprowadziły jednak do rozwiązania szerszego konfliktu handlowego USA–Chiny. Obie strony dyskutowały o obniżkach ceł na niektóre produkty i nowych mechanizmach koordynacji, ale głęboki spór dotyczący ceł i dostępu do rynku pozostaje nierozwiązany.

To nierozwiązane napięcie stanowiło ważne tło dla rozmów APEC. Nawet w ramach wielostronnego forum, jakim jest APEC, stan stosunków handlowych USA–Chiny wciąż wpływa na perspektywy gospodarcze całego regionu.

Kluczowy krok w kierunku szczytu przywódców APEC 2026

Spotkanie ministrów handlu w Suzhou jest częścią znacznie większego kalendarza dyplomatycznego. Chiny są gospodarzem APEC w 2026 r. pod hasłem „Budowanie wspólnoty Azji i Pacyfiku dla wspólnego dobrobytu”.

Spotkanie MRT jest kamieniem milowym przygotowującym grunt pod Szczyt Przywódców Gospodarczych APEC zaplanowany na 18–19 listopada 2026 r. w Shenzhen.

W roku swojego przewodnictwa Chiny planują zorganizować setki wydarzeń APEC w wielu miastach, aby kształtować regionalną agendę handlową i gospodarczą przed szczytem przywódców.

Dlaczego to spotkanie ma znaczenie dla światowego handlu

Dyskusje w Suzhou pokazują, jak region Azji i Pacyfiku stara się balansować między współpracą a rywalizacją.

Po pierwsze, APEC pozostaje jednym z nielicznych forów, na którym Stany Zjednoczone, Chiny i inne główne gospodarki Pacyfiku mogą wspólnie dyskutować o kwestiach handlowych, mimo utrzymujących się napięć dwustronnych.

Po drugie, spotkanie odzwierciedla szerszą walkę o kierunek globalizacji. Wiele gospodarek wciąż popiera otwarty handel i zintegrowane łańcuchy dostaw, ale rządy coraz częściej sięgają po politykę przemysłową i strategiczne cła, aby chronić rodzime gałęzie przemysłu.

Wreszcie, spotkanie sygnalizuje próbę pozycjonowania się Chin jako obrońcy wielostronnych reguł handlowych, podczas gdy kraj ten nawiguje przez własne, złożone relacje gospodarcze ze Stanami Zjednoczonymi i innymi głównymi gospodarkami.

W miarę jak region zbliża się do szczytu przywódców w Shenzhen w 2026 r., debaty z Suzhou – o protekcjonizmie, łańcuchach dostaw i współpracy gospodarczej – będą prawdopodobnie kształtować trajektorię handlu w regionie Azji i Pacyfiku na nadchodzące lata.