„Jesteśmy w nienormalnej sytuacji” – powiedział Tangen podczas przemówienia na konferencji politycznej w Arendal w południowej Norwegii. „Rynki finansowe rosły pomimo wyzwań” .
Tangen i jego zespół z NBIM opracowali kilka katastroficznych scenariuszy. Oto konkretne zagrożenia i ich szacowany wpływ.
Zbieg bańki na rynku sztucznej inteligencji z ryzykami geopolitycznymi stanowi największe zagrożenie dla globalnych rynków, według Tangena . Fundusz formalnie zidentyfikował bańkę AI jako główny scenariusz ryzyka, w którym zawyżone wyceny aktywów związanych z AI mogą gwałtownie się skorygować. Jeśli ta bańka pęknie, może to zmniejszyć wartość funduszu o około 35% .
Tangen wielokrotnie wskazywał na rozłączenie lub fragmentację globalnej gospodarki jako główne ryzyko w krótkim okresie . Scenariusz ten, napędzany przez surowe cła i globalne ograniczenia inwestycyjne, prowadziłby do słabego wzrostu i wyższej inflacji. W najgorszym przypadku mógłby zniszczyć aż 37% wartości funduszu .
Faktyczna blokada Cieśniny Ormuz, wywołana konfliktem na Bliskim Wschodzie, to jeden z dwóch dominujących negatywnych scenariuszy, które Tangen podkreślił . Takie zamknięcie mogłoby podnieść cenę ropy powyżej 100 dolarów za baryłkę, na nowo rozpalić inflację i poważnie zakłócić globalne łańcuchy dostaw .
W wywiadzie Tangen określił atak bioterrorystyczny na dużą skalę jako prawdopodobne wydarzenie, które mogłoby uczynić fundusz „całkowicie bezwartościowym” . Ten scenariusz, wraz z możliwością wybuchu wojny nuklearnej, stanowi najbardziej ekstremalny koniec spektrum ryzyka.*
Tangen wymienił również wojnę nuklearną jako katastrofalne wydarzenie, które sprawiłoby, że wartość funduszu stałaby się nieistotna .
Norweski Rządowy Fundusz Emerytalny Globalny, jak brzmi jego oficjalna nazwa, posiada udziały w ponad 9000 firm w 70 krajach. Jego ogromna skala – ponad 2 biliony dolarów – czyni z niego lustro globalnej gospodarki. Tangen wskazuje, że rynki rosły pomimo poważnych wyzwań, co postrzega jako oznakę samozadowolenia . Pierwszy kwartał 2026 roku fundusz zamknął już stratą 636 miliardów koron norweskich (około 68,61 miliarda dolarów), co stanowi ujemną stopę zwrotu na poziomie 1,9%, głównie z powodu konfliktu na Bliskim Wschodzie .
Zadaniem Tangena jest nie tylko inwestowanie, ale także ostrzeganie norweskiego społeczeństwa. „Chcemy po prostu ostrzec, że to nie będzie trwać wiecznie” – powiedział mediom na początku 2025 roku .
| Scenariusz | Szacowany Wpływ na Fundusz |
|---|---|
| Pęknięcie bańki AI | ~35% utraty wartości |
| Fragmentacja geopolityczna / stagflacja | Do 37% utraty wartości |
| Zamknięcie Cieśniny Ormuz / szok naftowy | Utrzymująca się inflacja, zakłócenie łańcucha dostaw |
| Bioterroryzm lub wojna nuklearna | Fundusz może stać się „całkowicie bezwartościowy” |
| Skrajny scenariusz testów warunków skrajnych | Całkowita utrata wartości 2 bilionów dolarów |
Ostrzeżenia Tangena podkreślają fundamentalną prawdę dla największego inwestora na świecie: wyniki z przeszłości nie gwarantują przyszłych zysków. W rozdrobnionym świecie nawet siatka bezpieczeństwa warta 2 biliony dolarów ma swoje granice.