Dlaczego COCERAL podniósł prognozę zbiorów pszenicy miękkiej w UE-27+Wlk. Brytania do 143,7 mln ton, a gwałtownie obniżył prognozę dla kukurydzy do 57,2 mln ton

Europejski rynek zbóż w 2026 roku zmaga się z wyraźnym rozdźwiękiem. Z jednej strony uprawy ozime, takie jak pszenica miękka i jęczmień, generalnie czerpią korzyści z korzystnych warunków w dużej części Unii Europejskiej. Z drugiej strony, uprawy letnie – zwłaszcza kukurydza – znajdują się pod silną presją z powodu upałów, suszy i strukturalnej zmiany w decyzjach rolników. Te przeciwstawne siły znajdują teraz odzwierciedlenie w najnowszych prognozach stowarzyszenia handlowego COCERAL, które malują mieszany obraz nadchodzących żniw.

Trzecia prognoza COCERAL na 2026 rok: kluczowa rewizja

W swojej trzeciej prognozie dla zbiorów w 2026 roku, opublikowanej w połowie czerwca, COCERAL oszacował całkowite zbiory zbóż w UE-27 i Wielkiej Brytanii na 295,5 miliona ton . Jest to wartość niższa od prognozowanych w marcu 298,8 miliona ton i stanowi znaczny spadek w porównaniu z rekordowymi 311,3 miliona ton zebranymi w 2025 roku .

Główne zmiany koncentrują się na pszenicy i kukurydzy. Produkcja pszenicy miękkiej została skorygowana w górę do 143,7 miliona ton, co oznacza wzrost o 1,1 miliona ton w stosunku do marcowych szacunków . Natomiast perspektywy dla kukurydzy zostały gwałtownie obniżone – do 57,2 miliona ton, w porównaniu z poprzednią prognozą 60,2 miliona ton i nieco poniżej ubiegłorocznych 57,8 miliona ton . Areał uprawy kukurydzy nadal się kurczy – prognozuje się zaledwie 7,8 miliona hektarów – ponieważ rolnicy coraz częściej przestawiają się na alternatywne uprawy jare, takie jak słonecznik . Marcowa prognoza 56,7 mln ton dla produkcji kukurydzy w 2025 roku dodatkowo podkreśla utrzymującą się presję na spadek jej uprawy .

Produkcję jęczmienia oszacowano na 58,8 miliona ton .

Dlaczego prognozy dla pszenicy i kukurydzy zmierzają w przeciwnych kierunkach

Rozbieżność między perspektywami dla pszenicy i kukurydzy wynika z połączenia warunków pogodowych, terminu uprawy i ekonomiki gospodarstw rolnych.

Pszenica korzysta z silnej bazy upraw ozimych. Sezon wegetacyjny 2025/26 był ogólnie korzystny dla znacznej części Europy. W lipcu 2025 roku Wspólne Centrum Badawcze (JRC) Komisji Europejskiej odnotowało ponadprzeciętne oczekiwania dotyczące plonów upraw ozimych w Rumunii, Bułgarii, Francji, Hiszpanii, Irlandii, krajach nordyckich i bałtyckich, wspierane przez odpowiednie zaopatrzenie w wodę przez cały sezon . W Niemczech, Polsce i na Węgrzech spodziewano się średnich plonów, podczas gdy tylko Włochy i Turcja stanęły w obliczu obniżonych oczekiwań z powodu stresu cieplnego i niedoboru wody .

Ta pozytywna baza wsparła perspektywy dla pszenicy miękkiej. Nawet gdy pojawiły się obawy pogodowe – przede wszystkim fala upałów z końca maja 2026 roku – uprawa weszła w krytyczny okres nalewania ziarna w stosunkowo przyzwoitej kondycji. Francuska pszenica miękka była oceniana na 80% w stanie dobrym do bardzo dobrego w połowie maja, o dziewięć punktów procentowych wyżej niż w tym samym tygodniu 2025 roku .

Kukurydza jest ściskana przez pogodę, utratę areału i zmęczenie ryzykiem. Główny problem europejskiej kukurydzy koncentruje się w Europie Południowo-Wschodniej. Gorąca i sucha pogoda wyczerpała wilgotność gleby na Węgrzech, we wschodniej Chorwacji, w Rumunii, Bułgarii i Grecji, bezpośrednio zagrażając plonom upraw letnich . Podczas gdy uprawy letnie w Europie Zachodniej opierają się stresowi cieplnemu, regionalna rozbieżność jest wyraźna .

Do problemów pogodowych dochodzi strukturalny odwrót od uprawy kukurydzy. Sam COCERAL zauważył, że „powtarzające się rozczarowania plonami kukurydzy w ostatnich latach” skłaniają rolników do zmniejszania areału i przestawiania się na alternatywne uprawy jare, takie jak słonecznik i soja . Jest to zgodne z wcześniejszymi sygnałami: czerwcową prognozę dla kukurydzy na 2025 rok obniżono z 63,3 mln ton do 60,6 mln ton z powodu mniejszych zasiewów i większej niż oczekiwano zmiany na słonecznik, a druga prognoza na 2026 rok, mówiąca o 142,6 mln ton dla pszenicy miękkiej, odzwierciedlała utrzymującą się rozbieżność między pszenicą miękką a kukurydzą .

Fala upałów pod koniec maja: natychmiastowy wpływ na Francję

Czynnikiem, który aktywnie zmienia krótkoterminowe perspektywy, jest rekordowa fala upałów pod koniec maja w Europie Zachodniej. Prognozowano temperatury nawet o 20°C powyżej normy, z maksimami przekraczającymi 32°C w dużej części Europy Zachodniej w ostatnim tygodniu maja .

Fala upałów, skoncentrowana na Francji, Wielkiej Brytanii, Irlandii i Hiszpanii, nadeszła w krytycznym okresie, gdy pszenica ozima zbliżała się do fazy kwitnienia (anthesis) . Dane FranceAgriMer pokazują tygodniowe pogorszenie kondycji głównych zbóż: pszenica miękka oceniana jako dobra lub bardzo dobra spadła do 78% według stanu na 25 maja, z 81% w poprzednim tygodniu, przy czym dotyczyło to głównie regionów zachodnich . Choć nadal jest to wynik powyżej 70% odnotowanych rok wcześniej, spadek przyciągnął uwagę rynku i podbił europejskie ceny pszenicy .

Ten wczesny stres cieplny niesie ze sobą długoterminowe ryzyko. Badania opublikowane w 2025 roku wskazują, że wczesnosezonowe upały mogą sprawić, że uprawy staną się bardziej podatne na kolejne fale upałów w okresie kwitnienia, potęgując straty plonów o 5–55% dla kukurydzy, soi, pszenicy i jęczmienia w USA i UE . Odrębne badanie NASA prognozuje, że straty plonów pszenicy we Francji spowodowane falami upałów mogą się podwoić w przyszłości, szczególnie jeśli faza kwitnienia zbiegnie się z okresem od końca maja do początku czerwca – dokładnie wtedy, gdy uderzyła obecna fala upałów .

Równoległe prognozy i szerszy kontekst

Inni prognostycy wskazują na te same ogólne trendy. Analiza Expana na sezon 2025/26 potwierdziła rekordowe zbiory pszenicy miękkiej i największe zbiory jęczmienia od 2008 roku, podczas gdy produkcja kukurydzy pozostała jedną z najniższych od 2007 roku, odzwierciedlając wysokie plony na północy i słabe wyniki na południu . Sierpniowe szacunki Expana na sezon 2025/26 określały produkcję pszenicy miękkiej w UE na 132,8 mln ton, jęczmienia na 54,8 mln ton, a kukurydzy na 55,9 mln ton .

Średnioterminowa prognoza Komisji Europejskiej na lata 2025–2035 zakłada powolny wzrost produktywności w obliczu wyzwań związanych ze zmianą klimatu i wyższymi kosztami środków produkcji, utrzymując jednocześnie oczekiwanie samowystarczalności UE w zakresie zbóż . Komisja odnotowała również w raporcie USDA, że produkcja zbóż w UE w roku gospodarczym 2025/26 ma przekroczyć poziom z poprzedniego sezonu ze względu na większy areał upraw ozimych i wyższe plony .

Szersze tło pogodowe potęguje presję. Ponad połowa gruntów w Europie i basenie Morza Śródziemnego zmagała się z jakąś formą suszy w połowie maja 2025 roku, co stanowi najwyższy poziom odnotowany dla tego okresu od początku monitorowania w 2012 roku . Podczas gdy brytyjscy rolnicy zgłaszali opóźnione kiełkowanie pszenicy i kukurydzy z powodu suchych warunków, bezpośrednia uwaga skupia się na tym, jak zbiory w 2026 roku przetrwają sezon wegetacyjny, który rozpoczął się obiecująco, ale teraz jest testem ich odporności.