AnswersPublished25 sources
Dolar traci pozycję. Największym zagrożeniem może być jednak nagły kryzys zaufania
Dolar pozostaje najważniejszą walutą rezerwową: w I kwartale 2026 r. odpowiadał za 57,13% alokowanych światowych rezerw walutowych, choć na początku wieku było to ponad 70%.
Opublikowane przezEdytowane za pomocą GPT-5.6 LunaObrazy wygenerowane za pomocą GPT Image 1.5
Research answer
Key takeaways
- Dolar pozostaje najważniejszą walutą rezerwową: w I kwartale 2026 r. odpowiadał za 57,13% alokowanych światowych rezerw walutowych, choć na początku wieku było to ponad 70%.
- Po ogłoszeniu przez administrację Donalda Trumpa globalnych ceł 2 kwietnia 2025 r.
- Twierdzenia, że wszystkie 11 państw WNP całkowicie porzuciło dolara, wykraczają poza dostępne dowody.
- Zakupy złota, interwencja na rynku jena z wykorzystaniem euro oraz skup długoterminowych obligacji przez amerykański Departament Skarbu wskazują przede wszystkim na obawy dotyczące koncentracji ryzyka i płynności rynku.
AI Prompt
openai.comCreate a landscape editorial hero image for this Studio Global article: What evidence suggests that the U.S. dollar is undergoing a structural decline in its role as the world’s primary reserve and trade currency. Article summary: The evidence supports gradual reserve diversification and a potentially more fragile confidence regime—not proof that the dollar is about to lose its dominant international role. The dollar still comprised 57.13% of allo. Topic tags: general, general web, education, government, news. Style: premium digital editorial illustration, source-backed research mood, clean composition, high detail, modern web publication hero. Use reference image context only for broad subject, composition, and topical grounding; do not copy the exact image. Avoid: logos, brand marks, copyrighted characters, real person likenesses, fake screenshots, UI text, readable text, watermarks, c
Najmocniejsze dowody wskazują na stopniową dedolaryzację, a nie rychły upadek dolara. W I kwartale 2026 r. amerykańska waluta odpowiadała za 57,13% alokowanych światowych rezerw walutowych. Dla porównania udział euro wynosił 20,03%, a chińskiego renminbi — 1,99%. Dolar wciąż pozostaje więc zdecydowanie przed każdym pojedynczym konkurentem. 50
Ważniejsze pytanie brzmi: czy powolny spadek udziału dolara może przerodzić się w nagły szok zaufania? To właśnie ryzyko podkreśla Barry Eichengreen. Zaufanie budowane przez dekady może zniknąć szybciej, niż inne waluty zdołają zaoferować porównywalną płynność, bezpieczne aktywa i globalną infrastrukturę płatniczą. 17
22
Co naprawdę pokazują dane o rezerwach
Według analiz przywoływanych w kontekście prac Eichengreena udział dolara w światowych rezerwach spadł z ponad 70% na początku wieku do wysokich 50% obecnie. 22 Utracony udział nie trafił jednak przede wszystkim do jednej waluty konkurencyjnej.
Najnowsze dane Międzynarodowego Funduszu Walutowego pokazują, że dolar nadal wyraźnie wyprzedza euro, a renminbi pozostaje niewielkim składnikiem oficjalnych rezerw. W I kwartale udział dolara wzrósł z 56,42% do 57,13%. To przypomina, że pojedynczych zmian kwartalnych nie należy utożsamiać z nieuchronnym załamaniem. MFW zaznaczył, że istotny wpływ na zmiany miały różnice kursowe. 50
Lepszym określeniem tego procesu jest dywersyfikacja, a nie zakończona zmiana lidera. Zarządzający rezerwami rozkładają ekspozycję na większą liczbę walut, w tym na waluty tradycyjnie rzadziej uznawane za rezerwowe, zamiast wspólnie przenosić środki do jednego następcy dolara. To istotne, ponieważ międzynarodowa rola dolara opiera się nie tylko na samym poziomie rezerw, lecz także na głębokości i płynności amerykańskich rynków finansowych. 32
Dlaczego 2 kwietnia 2025 r. było tak ważne
Ogłoszenie przez administrację Trumpa globalnych ceł 2 kwietnia 2025 r. doprowadziło do szczególnie niepokojącej kombinacji ruchów rynkowych. Zagraniczni inwestorzy sprzedawali amerykański dług i inne aktywa denominowane w dolarach, a jednocześnie sam dolar tracił na wartości. Naukowcy ze Stanford Graduate School of Business uznali, że taki splot wydarzeń może oznaczać, iż inwestorzy zaczęli kwestionować przyszłą rolę dolara jako światowej waluty rezerwowej. 20
Ta interpretacja nie jest jednak rozstrzygająca. Brookings przedstawił bardziej konwencjonalne wyjaśnienie: rynki gwałtownie obniżyły oczekiwania dotyczące wzrostu gospodarczego w USA, a zmiana prognoz stóp procentowych osłabiła dolara wobec walut partnerów handlowych. 21 Jeden epizod rynkowy nie może sam w sobie dowodzić strukturalnego przełomu.
Był on jednak znaczący, ponieważ w okresach globalnego stresu dolar tradycyjnie zyskiwał. Jeśli podczas szoku wywołanego polityką USA inwestorzy sprzedają zarówno amerykańskie obligacje skarbowe, jak i samą walutę, rynek może zacząć podważać założenie, że aktywa dolarowe automatycznie zapewniają bezpieczeństwo.
Ostrzeżenie Eichengreena: zaufanie może zmienić się szybciej niż alternatywy
Zmiany walut rezerwowych zazwyczaj trwają latami. Efekty sieciowe, istniejące systemy płatnicze, głęboki rynek obligacji skarbowych USA oraz wygoda korzystania z jednej powszechnie akceptowanej waluty wzmacniają pozycję dotychczasowego lidera.
Eichengreen obawia się jednak odwrotnego działania tych samych mechanizmów. Jeśli wystarczająco wielu zarządzających rezerwami jednocześnie uzna, że polityka USA stała się mniej przewidywalna, mogą oni sprzedawać aktywa dolarowe, zanim inna waluta będzie gotowa je zastąpić. Ekonomista opisywał to zagrożenie jako możliwość utraty zaufania do dolara, zanim alternatywy zdążą osiągnąć odpowiednią skalę. 22
To scenariusz ryzyka, a nie prognoza, że dolar wkrótce przestanie być najważniejszą walutą rezerwową. Stopniowy spadek udziału w rezerwach i nagła utrata zaufania to dwa różne wydarzenia — dostępne dane znacznie wyraźniej potwierdzają pierwsze niż drugie.
Doniesienia o handlu w ramach WNP nie oznaczają globalnego odejścia od dolara
W publikacjach często pojawia się informacja, że ponad 85% rozliczeń handlowych między państwami Wspólnoty Niepodległych Państw odbywa się w walutach krajowych. Liczba ta pochodzi z wypowiedzi rosyjskich przedstawicieli władz i była również relacjonowana przez agencję Interfax. 9
11
Do tej informacji należy podchodzić ostrożnie z trzech powodów:
- Dotyczy deklarowanych udziałów w rozliczeniach, a niekoniecznie waluty używanej na każdym etapie transakcji ani całkowitego wyeliminowania dolara.
- Nie jest wynikiem niezależnie audytowanego, zbiorczego badania obejmującego cały blok.
- Opisy składu WNP są niespójne. Przywoływane zestawienie wymienia dziewięć państw członkowskich oraz Turkmenistan jako państwo stowarzyszone. W często powtarzanej liście 11 państw znajduje się także Ukraina, której status i udział w organizacji są kwestią sporną.
3
Najbardziej uzasadniony wniosek jest taki, że część handlu wewnątrzregionalnego przesunęła się w stronę rubla i innych walut krajowych, częściowo po to, by ograniczyć zależność od zachodnich kanałów finansowych. Ma to znaczenie dla płatności regionalnych, ale nie dowodzi, że dolar został wyparty z handlu światowego.
Zakupy złota: zabezpieczenie przed koncentracją, nie kompletny zamiennik
Zakupy złota przez sektor oficjalny są zgodne z dążeniem zarządzających rezerwami do ochrony przed ryzykiem sankcji, inflacją, napięciami geopolitycznymi i nadmierną koncentracją aktywów dolarowych. Złoto może dywersyfikować portfel rezerw bez uzależnienia od obligacji skarbowych innego państwa.
Nie zastępuje jednak automatycznie funkcji, które sprawiają, że dana waluta odgrywa centralną rolę w handlu międzynarodowym. Złoto nie jest powszechnie używaną walutą fakturowania i nie zastępuje bankowości, systemów rozliczeniowych ani płynności rynku amerykańskich obligacji skarbowych. Konkretnej tezy, że banki centralne kupują ponad 1000 ton złota rocznie, nie udało się niezależnie potwierdzić na podstawie dostępnych źródeł, dlatego nie należy traktować jej tutaj jako twardej statystyki.
Co sygnalizują interwencja na rynku jena i skup obligacji
W sierpniu 2026 r. nowojorski oddział Rezerwy Federalnej miał sprzedać euro i kupić jeny w imieniu Departamentu Skarbu USA, zamiast sprzedawać dolary — jak miało to miejsce podczas wcześniejszych interwencji. Reuters potwierdził doniesienia o transakcji, ale zaznaczył, że jej wartość nie została ujawniona. 39
40
Strategowie uznali, że taki wybór mógł służyć uniknięciu dodatkowej presji na dolara oraz zwiększenia podaży obligacji skarbowych na rynku. 39
42 Interwencja ma więc znaczenie symboliczne: sugeruje, że amerykańskie władze zwracały uwagę na rynkowe skutki sprzedaży aktywów dolarowych. Nie dowodzi jednak, że USA nie mają rezerw w dolarach ani że dolar przestał być główną walutą interwencji.
Podobne pytania wywołał program skupu obligacji przez Departament Skarbu. Resort ogłosił, że co najmniej podwoi maksymalną wartość wybranych operacji wspierających płynność długoterminowych nominalnych papierów skarbowych — z 2 mld do co najmniej 4 mld dolarów na operację. Zmiana miała wejść w życie 9 września 2026 r. 33
Oficjalnym celem było wsparcie płynności na rynku długoterminowych obligacji skarbowych. Inwestorzy obawiali się jednak, że próby ograniczania kosztów długoterminowego finansowania mogą przerzucić część dostosowania na dolara. Reuters informował, że w miarę narastania tych obaw amerykańska waluta spadła do najniższego poziomu od trzech miesięcy. 35
37
Same operacje skupu nie są dowodem na kryzys waluty rezerwowej. Lepiej rozumieć je jako sygnał presji na długim końcu krzywej rentowności oraz dowód na to, jak szybko uczestnicy rynku mogą odczytywać decyzje dotyczące zarządzania długiem jako sygnały polityki walutowej.
A co z Jerome’em Powellem i Jackson Hole?
W dostarczonych materiałach nie udało się niezależnie potwierdzić założenia, że Kevin Warsh był przewodniczącym Rezerwy Federalnej ani że wygłosił swój pierwszy główny wykład podczas sympozjum w Jackson Hole. Nie można więc przedstawiać tych informacji jako ustalonego faktu.
Jeśli taki scenariusz byłby potwierdzony, znaczenie wystąpienia wynikałoby z jego wpływu na wiarygodność Fedu w kwestiach kontroli inflacji, niezależności instytucjonalnej, płatności transgranicznych, stablecoinów, cyfrowego dolara i płynności rynku dolarowego. Wiarygodna polityka wzmacniałaby atrakcyjność dolara, natomiast postrzegane podporządkowanie banku centralnego polityce lub niespójna strategia dotycząca płatności cyfrowych zwiększałyby ryzyko utraty zaufania.
Wnioski
Dostępne dowody prowadzą do trzech głównych wniosków:
- Względna dominacja dolara słabnie stopniowo. Jego udział w rezerwach jest niższy niż około 2000 r., a banki centralne dywersyfikują aktywa w większej grupie walut.
22
50
- Nie pojawił się jeden następca. Euro pozostaje daleko za dolarem, a udział renminbi w oficjalnych rezerwach jest nadal niewielki.
- Największym zagrożeniem jest nagłe załamanie zaufania. Napięcia związane z cłami, obawy o amerykańskie instytucje oraz presja na rynku obligacji skarbowych mogą skłonić inwestorów do szybszej rewizji oceny aktywów dolarowych, niż alternatywne waluty będą w stanie je zastąpić.
17
20
Najtrafniejszy opis sytuacji nie brzmi więc ani „dolar jest skończony”, ani „nic się nie zmieniło”. Dolar pozostaje najważniejszą walutą rezerwową świata, ale jego przewaga jest mniejsza, dywersyfikacja obejmuje coraz więcej alternatyw, a zaufanie może być bardziej kruche, niż sugerują same dane o udziale w rezerwach.
Studio Global AI
Continue your research
This page includes a source-backed answer you can continue inside Studio Global.
People also ask
What is the short answer to "Dolar traci pozycję. Największym zagrożeniem może być jednak nagły kryzys zaufania"?
Dolar pozostaje najważniejszą walutą rezerwową: w I kwartale 2026 r. odpowiadał za 57,13% alokowanych światowych rezerw walutowych, choć na początku wieku było to ponad 70%.
What are the key points to validate first?
Dolar pozostaje najważniejszą walutą rezerwową: w I kwartale 2026 r. odpowiadał za 57,13% alokowanych światowych rezerw walutowych, choć na początku wieku było to ponad 70%. Po ogłoszeniu przez administrację Donalda Trumpa globalnych ceł 2 kwietnia 2025 r.
What should I do next in practice?
Twierdzenia, że wszystkie 11 państw WNP całkowicie porzuciło dolara, wykraczają poza dostępne dowody.