Archer Aviation przejmuje dawnego rywala: od pozwu o tajemnice handlowe do przejęcia Wisk Aero i spółek Boeinga

• Archer wyemitował na rzecz Wisk mniejszościowy pakiet akcji o wartości około 22,5 mln dolarów .
• Archer udzielił Wisk licencji technologicznej na swoją własność intelektualną .
• Firmy zgodziły się współpracować nad autonomicznymi technologiami lotniczymi zamiast kontynuować spór sądowy .
• Archer wyznaczył Wisk jako wyłącznego dostawcę technologii autonomicznych dla przyszłych wariantów swoich samolotów .

Ugoda przekształciła procesowych przeciwników w partnerów i utorowała drogę do głębszej integracji.

Geneza Wisk Aero: od Cora Kitty Hawk do spółki Boeinga

Wisk Aero powstał w 2019 roku jako joint venture Boeinga i Kitty Hawk Corporation – spółki współzałożyciela Google Larry’ego Page’a, kontynuującej program Cora, czyli autonomiczny, w pełni elektryczny prototyp eVTOL . Program Cora wywodził się z Zee Aero, tajemniczego startupu eVTOL finansowanego przez Page’a od 2010 roku, który połączył się z Kitty Hawk w 2017 roku . W maju 2023 roku, tuż przed ugodą z Archerem, Boeing wykupił pozostałe udziały Kitty Hawk, czyniąc Wisk w pełni zależną spółką Boeinga .

Ekspansja zbrojeniowa Archera

Archer równolegle zbudował duży segment obronny, pozycjonując się jako wykonawca zbrojeniowy, a nie tylko producent taksówek powietrznych:

• Grudzień 2024: Archer ogłosił wyłączne strategiczne partnerstwo z Anduril Industries w celu wspólnego opracowania hybrydowego wojskowego samolotu VTOL nowej generacji, uruchamiając program Archer Defense, i jednocześnie zebrał 430 mln dolarów od inwestorów, w tym Stellantis, United Airlines i Wellington Management .
• Luty 2025: Archer zebrał dodatkowe 300 mln dolarów od inwestorów instytucjonalnych, w tym BlackRock i Wellington Management, zwiększając łączne finansowanie do około 3,36 mld dolarów, wyraźnie z przeznaczeniem na rozwój segmentu obronnego .
• Łącznie te dwie rundy przyniosły 730 mln dolarów na wsparcie zwrotu w stronę obronności .

Samolot Midnight i rządowy program eIPP

• Archer został wybrany do udziału w rządowym programie integracji eVTOL (eIPP), którego celem jest włączenie elektrycznych taksówek powietrznych do amerykańskiej przestrzeni powietrznej .
• 30 lipca 2026 roku w pełni elektryczny samolot Midnight wykonał lot okrężny z pilotem między lotniskami Salinas Municipal Airport a Monterey Regional Airport w Kalifornii, pokonując każdy z odcinków w około 9 minut .
• Archer planuje rozpocząć komercyjne operacje w 2026 roku w ramach programu eIPP, aby następnie pełnić funkcję oficjalnego dostawcy taksówek powietrznych na igrzyska olimpijskie LA28 .

Przejęcie z sierpnia 2026 roku: Archer wykupuje dawnego rywala

10 sierpnia 2026 roku – dokładnie trzy lata po ugodzie i pięć lat po pierwotnym pozwie – ogłoszono przejęcie trzech spółek Boeinga w ramach transakcji wymiany akcji :

• Wisk Aero – producent autonomicznych eVTOL (działający wcześniej jako rywal Archera)
• Insitu – producent bezzałogowych systemów powietrznych i dronów
• SkyGrid – platforma oprogramowania do zarządzania przestrzenią powietrzną

Kluczowe warunki transakcji:

Podsumowanie

Pozew z 2021 roku, ugoda z 2023 roku (która przekształciła przeciwników w partnerów) oraz rosnące ambicje militarne Archera doprowadziły do sierpniowej transakcji, w której Archer wchłonął swojego dawnego rywala Wisk Aero wraz z Insitu i SkyGrid. Boeing, który uczynił Wisk w pełni zależną spółką w 2023 roku, wycofał się z bezpośredniego rozwoju eVTOL w zamian za znaczący pakiet akcji w Archerze . Transakcja pozycjonuje Archer jako pionowo zintegrowaną platformę w dziedzinie autonomicznego lotnictwa i obronności, z istniejącymi strumieniami przychodów z działalności dronowej Insitu, partnerstwem z Andurilem w zakresie wojskowych samolotów VTOL i samolotem Midnight na dobrej drodze do komercyjnych operacji eVTOL w ramach rządowego programu eIPP.