Do 2035 r. miliony pracowników w USA mogą potrzebować nowego zawodu

Według szacunków McKinsey około 11 mln pracowników w USA — mniej więcej 7 proc. obecnie zatrudnionych — może do 2035 r. przejść do innych zawodów. Prognoza obejmuje przedział od 6 do 16 mln osób, zależnie od tempa wdrażania automatyzacji i jej wpływu na popyt na pracę. Nie jest to jednak prognoza, że każda z tych osób straci pracę albo pozostanie bez zatrudnienia. Chodzi o możliwe przejście między zawodami. 17

Zmiany mogą przyspieszyć

Przy centralnym szacunku McKinsey tempo zmiany zawodów byłoby wyższe niż historyczny poziom przywoływany w relacjach o raporcie: około 215 tys. pracowników rocznie. Bloomberg podaje, że roczna liczba takich przejść mogłaby mniej więcej się potroić. To porównanie pokazuje skalę potencjalnego wyzwania, ale nie oznacza, że zmiany będą rozkładać się równomiernie każdego roku ani że prognoza na pewno się sprawdzi. 1

Które miejsca pracy są najbardziej narażone?

McKinsey wskazuje, że spadek zatrudnienia może koncentrować się m.in. w pracach biurowych i administracyjnych, handlu oraz transporcie i logistyce. Według podsumowania raportu ponad 70 proc. spadku zatrudnienia może przypaść na dwa najniższe kwintyle płacowe, czyli grupy o niższych zarobkach. To oznacza, że wyzwanie ma także wymiar społeczny: osoby pracujące w gorzej opłacanych rolach mogą silniej odczuć kurczenie się popytu na ich pracę. Nie znaczy to jednak, że znikną wszystkie stanowiska w tych branżach. 7

Nowy zawód może oznaczać naukę i niższe zarobki

Przejście do innej pracy nie zawsze polega na przeniesieniu tych samych umiejętności do nowego miejsca. Może wymagać przekwalifikowania, a nowe stanowisko nie musi zapewniać dotychczasowego poziomu dochodów. Wtórne omówienie raportu podaje, że tylko 14 proc. prognozowanych przejść prowadziłoby do rosnącego zawodu przy ograniczonej potrzebie przekwalifikowania i bez utraty dochodów. W przypadku wielu osób wyzwaniem może być więc zdobycie nowych umiejętności, spadek zarobków lub jedno i drugie. 28

Zmiana zawodu to nie to samo co utrata pracy netto

Prognoza koncentruje się na pracownikach, którzy mogą odchodzić z zawodów o malejącym popycie. Nie należy odczytywać jej jako prostej liczby miejsc pracy, które znikną z powodu AI. Według omówienia raportu w „Forbes” jeden z analizowanych scenariuszy zakłada, że do 2035 r. AI i automatyzacja wyeliminują około 36 mln miejsc pracy, a rozwój łańcucha wartości związanego z AI i szerszej gospodarki stworzy ponad 40 mln nowych. Są to modelowane zmiany na całym rynku pracy, a nie gwarancja, że osoby odchodzące z kurczących się zawodów bez przeszkód znajdą nowe stanowiska. 19

Prognoza obarczona niepewnością

Przedział od 6 do 16 mln osób odzwierciedla niepewność co do tego, jak szybko firmy będą wdrażać automatyzację i jak zmieni ona zapotrzebowanie na pracowników. Osobne badanie McKinsey daje krótkoterminowy obraz sytuacji, ale nie rozstrzyga, jak będzie wyglądał rynek pracy w 2035 r. W 2025 r. 32 proc. respondentów przewidywało redukcje zatrudnienia związane z AI; rok później 14 proc. zgłosiło takie redukcje, a dwie trzecie wskazało na niewielką lub żadną zmianę ogólnego zatrudnienia w swoich organizacjach w poprzednim roku. Oczekiwania firm i zaobserwowane dotąd skutki nie zawsze się pokrywają — nie przesądza to jednak o zmianach w kolejnej dekadzie. 27

Kluczowe pytanie: jak ułatwić przejście do nowej pracy?

Raport podkreśla znaczenie umiejętności i ścieżek prowadzących do przyszłych zawodów. Dostępne źródła nie potwierdzają jednak konkretnego programu rządowego ani zobowiązania do jego finansowania. Publiczne wsparcie w przekwalifikowaniu lub utrzymaniu dochodów można rozważać jako możliwą odpowiedź na opisane wyzwania, ale nie należy przedstawiać go jako rozwiązania ogłoszonego w ramach tej prognozy. 7

Najważniejszy wniosek jest taki, że McKinsey przewiduje znaczące przechodzenie między zawodami, a szczególnie narażone mogą być osoby o niższych zarobkach oraz pracownicy kilku dużych grup zawodowych. Skala i tempo zmian pozostają niepewne. Pytanie nie dotyczy wyłącznie tego, ile miejsc pracy się zmieni, lecz także tego, czy pracownicy będą mogli trafić do nowych ról bez nadmiernych kosztów przekwalifikowania i utraty dochodów.