Podczas konferencji ADIPEC w Abu Zabi 2 listopada szef Vitolu Russell Hardy przewidział, że światowy popyt na ropę spadnie w 2026 r. o około 3 mln baryłek dziennie. Według niego powrót do poziomów sprzed wojny między USA a Iranem potrwa około roku. Minister energii ZEA Suhail Al Mazrouei mówił o okresach, gdy eksport kraju przewyższał poziom sprzed wojny, a szef ADNOC Sultan Al Jaber ostrzegał, że ubytek zapasów i rosnące koszty transportu osłabiły odporność dostaw energii.
1
7
49
Najważniejsze rozróżnienie dotyczy tego, że ropa znów płynie, ale rynkowe bufory nie zostały odbudowane. Większy eksport ZEA to istotny sygnał, lecz sam w sobie nie dowodzi, że światowe zapasy, podaż paliw rafinowanych i koszty dostaw wróciły do normy.
Prognoza Hardy’ego: mocny spadek popytu
Hardy szacuje, że w 2026 r. globalny popyt na ropę zmniejszy się o około 3 mln baryłek dziennie, a odbudowa do poziomów sprzed wojny między USA a Iranem zajmie mniej więcej rok — podał Bloomberg.
1 W osobnym tekście Hardy napisał, że od końca lutego popyt spadł o ponad 2,5 mln baryłek dziennie. Najmocniej ucierpiały paliwa transportowe i surowce wykorzystywane w przemyśle petrochemicznym. Określił ten spadek jako największy roczny poza okresem pandemii COVID-19.
18
To poważny szok popytowy, ale dostępne doniesienia nie pozwalają potwierdzić wskazywanego porównania z prognozą Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) wynoszącą 2,6 mln baryłek dziennie ani dokładnej podstawy rok do roku dla szacunku Hardy’ego na 2026 r.
Eksport ZEA odbił, ale obraz podaży jest szerszy
Al Mazrouei powiedział, że w niektórych okresach eksport ZEA przewyższał poziom sprzed wojny. Według doniesień w czerwcu kraj wysyłał 3,94 mln baryłek ropy i kondensatu dziennie.
7 W utrzymaniu eksportu pomógł też rurociąg Habshan–Fujairah, który pozwala transportować ropę, gdy tradycyjne szlaki są zakłócone.
10 Z raportu Banku Światowego wynika, że eksport ropy z regionu Zatoki Perskiej zbliżył się ostatnio do poziomów sprzed konfliktu. Pomogły w tym dostawy rurociągami oraz rozwiązania zastępcze, w tym przeładunek ropy między statkami poza cieśniną Ormuz.
45
Eksport ropy surowej to jednak nie to samo co cała podaż energii. Ten sam raport Banku Światowego wskazuje, że we wrześniu przepływy rafinowanych produktów naftowych z regionu nadal były ograniczone — wynosiły mniej niż połowę poziomu sprzed konfliktu, między innymi z powodu uszkodzeń rafinerii.
45 Dane pokazują więc częściową odbudowę transportu ropy, a nie równomierny powrót do normy w przypadku wszystkich paliw i szlaków dostaw.
Zapasy i koszty dostaw nadal niepokoją
Al Jaber ostrzegł, że od czasu zakłóceń w żegludze przez cieśninę Ormuz z globalnych zapasów ubyło niemal 1 mld baryłek. Dodał, że koszty transportu wzrosły do ponad 30 proc. wartości baryłki.
4
49 Wezwał do zwiększenia pojemności magazynowych i rezerw, a także rozbudowy mocy rafineryjnych.
9
IEA podała odrębne dane: światowe obserwowane zapasy ropy były o 509 mln baryłek niższe niż pod koniec lutego. We wrześniu zmniejszyły się o 10 mln baryłek, a zapasy na lądzie spadły o 113 mln; częściowo równoważył to wzrost ilości ropy transportowanej drogą morską.
37 Te dane mają inne punkty odniesienia i opisy niż ostrzeżenie Al Jabera o niemal miliardzie baryłek, dlatego nie należy traktować ich jako równoważnych miar tej samej zmiany.
IEA odnotowała również wzrost światowej podaży ropy we wrześniu o 2,5 mln baryłek dziennie, do 102,3 mln. Za wzrost odpowiadali głównie producenci z Zatoki Perskiej.
37 Wyższa podaż w danym miesiącu może współistnieć z niskimi lub kurczącymi się zapasami: nowe dostawy nie uzupełniają automatycznie wcześniej zużytych rezerw ani nie usuwają ograniczeń w transporcie i rafinacji.
Presja cenowa obejmuje też inne surowce
Bank Światowy prognozuje, że ceny surowców ogółem wzrosną w 2026 r. o 23 proc., a ceny energii — o 32 proc. Wśród czynników wymienia konflikt na Bliskim Wschodzie i spadek zapasów ropy, a także zakłócenia transportu zboża przez Morze Czarne oraz popyt na aktywa uznawane za bezpieczne, takie jak złoto.
32
35 Według prognozy ceny surowców ogółem mają następnie spaść o 7 proc. w 2027 r.
33
Ta prognoza pomaga umieścić ostrzeżenia z ADIPEC w szerszym kontekście: popyt na ropę może słabnąć pod wpływem wysokich cen i ograniczonej dostępności, nawet gdy ceny innych surowców rosną. Odbicie eksportu ZEA pokazuje, że dostawcy potrafią dostosować się do zakłóceń. Nie oznacza jednak, że rynek w pełni się odbudował — na co wskazują zarówno prognoza Hardy’ego, jak i ostrzeżenia Al Jabera o zapasach i kosztach transportu.