Xiaomi z karą 290 mln VND od wietnamskiego regulatora za trzy naruszenia praw konsumenta

Wietnamscy regulatorzy ds. ochrony konsumentów postanowili dać przykład globalnemu gigantowi smartfonów. 3 czerwca 2026 roku Krajowa Komisja ds. Konkurencji (VCC) podała do publicznej wiadomości decyzję o nałożeniu na Xiaomi Vietnam Co., Ltd. kary w wysokości 290 milionów VND (około 11 000 USD) za trio naruszeń Ustawy o ochronie praw konsumentów z 2023 roku. Decyzja nr 123/QĐ-XPHC została podpisana 7 maja 2026 roku .

Sankcja ta podkreśla nasilające się w Wietnamie działania mające na celu zdyscyplinowanie firm technologicznych w zakresie prywatności danych, przejrzystego marketingu i uczciwych praktyk umownych. Sprawa Xiaomi stanowi czytelną mapę konkretnych zachowań biznesowych, za które obecnie nakłada się kary w tym kraju.

Trzy naruszenia szczegółowo wyjaśnione

W decyzji VCC wskazano trzy odrębne naruszenia ustawy o ochronie praw konsumentów z 2023 roku. Każde z nich stanowi obszar priorytetowy w obecnej agendzie egzekucyjnej Komisji.

1. Brak zgody na wykorzystanie danych osobowych

Firma Xiaomi nie zapewniła konsumentom wyraźnego wyboru, aby mogli zezwolić lub odmówić wykorzystania ich danych osobowych do celów reklamowych, promocji produktów i innych działań handlowych. Praktyka ta narusza punkt b, ust. 4, art. 18 Ustawy o ochronie praw konsumentów z 2023 roku . To naruszenie podkreśla wymóg uzyskania wyraźnej, dobrowolnej zgody konsumenta zanim jego dane zostaną wykorzystane do marketingu – co w polskim prawie odpowiadałoby zasadzie "opt-in" z RODO, choć wietnamska regulacja jest odrębnym aktem krajowym.

2. Nieujawnione sponsorowanie influencerów (KOL)

Firma nie poinformowała konsumentów z wyprzedzeniem ani nie ujawniła publicznie faktu sponsorowania liderów opinii (KOL, z ang. Key Opinion Leaders) i influencerów w celu promowania swoich produktów. Zgodnie z decyzją, to zaniechanie narusza punkt h, ust. 1, art. 35 Ustawy z 2023 roku . Przepis ten jest wymierzony w kryptoreklamę i ma gwarantować, że konsumenci wiedzą, kiedy rekomendacje produktów są opłacane – podobnie jak w Polsce wymogi dotyczące oznaczania treści sponsorowanych w mediach społecznościowych.

3. Stosowanie nieuczciwych warunków umownych

Standardowe umowy konsumenckie Xiaomi zawierały klauzule, które w nieuczciwy sposób ograniczały odpowiedzialność firmy i umożliwiały jej jednostronną zmianę warunków bez powiadomienia konsumenta w rozsądnym terminie. Te postanowienia umowne uznano za naruszające punkt a, ust. 2, oraz punkt b, ust. 2, art. 27 Ustawy z 2023 roku . Ta część decyzji dotyczy zjawiska nierównowagi sił w umowach adhezyjnych, które również w polskim systemie prawnym uznawane jest za klauzule abuzywne.

Szerszy kontekst egzekucji prawa: Skoordynowana rozprawa z nadużyciami

Kara nałożona na Xiaomi nie jest incydentem odosobnionym, lecz częścią systemowych działań regulacyjnych w Wietnamie. Zarówno Ustawa o ochronie praw konsumentów z 2023 roku, jak i znowelizowane Prawo reklamowe, które weszło w życie 1 stycznia 2026 roku, wyposażyły organy w nowe narzędzia do walki z wprowadzającym w błąd marketingiem influencerów .

VCC aktywnie korzysta z tych nowych uprawnień. Do stycznia 2026 roku Komisja ukarała już 14 firm i 6 osób fizycznych na łączną kwotę ponad 3,55 mld VND za podobne naruszenia .

Sprawa Y&B: Bezpośredni precedens

Istnieje bezpośredni precedens dla naruszenia przez Xiaomi obowiązku ujawnienia współpracy z influencerem. 14 stycznia 2026 roku VCC nałożyła na Y&B Joint Stock Company, wyłącznego dystrybutora kosmetyków marki Cocoon Vietnam, karę w wysokości 50 mln VND. Firma nie poinformowała konsumentów, że sponsorowała influencerów w celu promocji swoich produktów – to dokładnie to samo naruszenie, które zarzucono Xiaomi . To wcześniejsze działanie egzekucyjne było jasnym sygnałem intencji VCC.

Nowe przepisy wymagają od KOL-ów weryfikowania informacji o produktach i publicznego ujawniania, że ich rekomendacja jest sponsorowana. Influencerzy i zatrudniające ich firmy ponoszą teraz wspólną odpowiedzialność, jeśli reklama wyrządzi szkodę .

Międzynarodowa presja prawna na Xiaomi

Grzywna w wysokości 11 000 USD nałożona w Wietnamie jest stosunkowo niewielką kwotą w porównaniu z ryzykiem prawnym, przed jakim Xiaomi stoi w innych jurysdykcjach. W styczniu 2025 roku austriacka grupa obrońców prywatności noyb (None of Your Business) złożyła serię skarg związanych z RODO przeciwko Xiaomi i pięciu innym chińskim firmom technologicznym w pięciu krajach UE. Skargi te dotyczą bezprawnego transferu danych osobowych europejskich użytkowników do Chin, które to państwo nie jest uznawane przez UE za zapewniające odpowiedni poziom ochrony danych .

Te skargi na podstawie RODO, które są nadal w toku, mogą teoretycznie skutkować karami w wysokości do 4% globalnego rocznego obrotu firmy. To ostry kontrast w porównaniu ze znacznie skromniejszymi administracyjnymi karami pieniężnymi nakładanymi obecnie na mocy nowych wietnamskich ram ochrony konsumentów. Do początku 2026 roku łączna suma kar nałożonych na podstawie RODO w całej UE przekroczyła 7,1 mld EUR, co obrazuje ogromną skalę finansową europejskiego egzekwowania przepisów o ochronie danych .