Najnowsze wypowiedzi z Kijowa i Moskwy wskazują, że wojna najprawdopodobniej będzie trwała także w nadchodzącą zimę, zamiast szybko doprowadzić do zawieszenia broni. Kyryło Budanow, szef Biura Prezydenta Ukrainy, uznał rychłe zakończenie konfliktu za nierealistyczne i powiedział, że Ukraina potrzebuje mobilizować co najmniej 30 tys. osób miesięcznie.
1
14 Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow stwierdził natomiast, że negocjacje pokojowe znalazły się w „głębokiej pauzie”, a nowych pomysłów na ich przełamanie nie ma.
5
38
Budanow: wojna może trwać przez zimę
Budanow powiedział, że oczekiwanie szybkiego końca wojny byłoby nierealistyczne, a walki będą najpewniej trwały przez zimę. Jego ocena została połączona z konkretnym wymogiem dotyczącym uzupełniania sił: według relacji z jego wypowiedzi Ukraina nie może mobilizować mniej niż 30 tys. osób miesięcznie, jeśli chce utrzymać zdolności obronne.
1
14
Ta liczba nie oznacza prognozy, że każdego miesiąca dokładnie tylu ludzi zostanie wcielonych do wojska. Jest to deklarowany przez wysokiego rangą ukraińskiego urzędnika poziom potrzeb i pokazuje skalę presji kadrowej, z jaką mierzy się Kijów. Mobilizacja pozostaje w Ukrainie kwestią politycznie i społecznie trudną.
14
Wymiany jeńców pozostają głównym kanałem kontaktu
Budanow przekazał, że kontakty między Kijowem a Moskwą dotyczą obecnie przede wszystkim wymian jeńców. Zapowiedział również kolejną wymianę, która ma odbyć się wkrótce. Są to kontakty o charakterze humanitarnym, a nie negocjacje prowadzące do szerszego porozumienia politycznego.
3
8
To ważne rozróżnienie: komunikacja między stronami nie została całkowicie przerwana, ale jej zakres jest bardzo wąski. Z przedstawionych informacji wynika, że Ukraina i Rosja potrafią uzgadniać ograniczone kwestie, takie jak wymiany, podczas gdy spory dotyczące zawieszenia broni, terytoriów i udziału innych państw pozostają nierozwiązane.
3
Możliwe rozmowy we wrześniu nie oznaczałyby szybkiego pokoju
Budanow powiedział, że we wrześniu mogłyby odbyć się rozmowy zespołów ukraińskiego i rosyjskiego, potencjalnie z udziałem przedstawicieli Stanów Zjednoczonych.
2 W innej wypowiedzi określił możliwe kontakty jako techniczne i przygotowawcze — takie, które mogłyby stworzyć podstawy pod szerszy proces, a nie doprowadzić od razu do porozumienia.
1
4
Ostrożne sformułowania mają tu znaczenie. Samo spotkanie nie oznacza, że rozwiązano najważniejsze spory polityczne. W najlepszym razie sugeruje, że ograniczone kanały dyplomatyczne mogłyby zostać uruchomione ponownie, podczas gdy działania wojenne nadal by trwały.
Żądanie dotyczące Doniecka pozostaje kluczową przeszkodą
Według informacji zawartych w dostarczonych materiałach Moskwa nadal domaga się, aby Ukraina oddała pełną kontrolę nad obwodem donieckim, w tym nad obszarami, których Rosja obecnie nie kontroluje.
36 Stanowisko to jest sprzeczne z podejściem deklarowanym przez Kijów i pomaga wyjaśnić, dlaczego perspektywa zawieszenia broni pozostaje odległa.
Budanow mówił również, że interesy państw trzecich komplikują ewentualne porozumienie, a Ukraina i Rosja mogą samodzielnie rozstrzygnąć co najwyżej ograniczone kwestie.
3 Problem nie polega więc wyłącznie na zorganizowaniu spotkania: strony różnią się co do warunków, zakresu i uczestników potencjalnego porozumienia.
Kreml mówi o „głębokiej pauzie”
Dmitrij Pieskow oświadczył, że proces pokojowy znajduje się w „głębokiej pauzie” i że nie pojawiły się „żadne nowe pomysły”. Swoje stanowisko połączył z tym, co Kreml przedstawia jako dalsze postępy rosyjskich wojsk na froncie.
5
38
Inne relacje wskazywały, że nie zaplanowano rozmowy telefonicznej prezydentów Rosji i USA, Władimira Putina i Donalda Trumpa.
40
46 Wpisuje się to w szerszy obraz przedstawiany przez Moskwę: dyplomacja publiczna utknęła, a działania wojskowe trwają.
Wizyta dyrektora CIA w Moskwie nie przyniosła widocznego przełomu
Dyrektor Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA) John Ratcliffe odwiedził Moskwę i spotkał się z przedstawicielami rosyjskich służb wywiadowczych — poinformował Kreml. Nie spotkał się jednak z Putinem. Według Kremla rosyjski prezydent został poinformowany o przebiegu rozmów, ale nie ujawniono ich szczegółów.
6
33
Na podstawie dostępnych informacji wizyta nie dowodzi więc wznowienia rozmów pokojowych na najwyższym szczeblu. Pokazuje, że wrażliwe kontakty nadal są możliwe, ale ich cel i wpływ pozostają niejasne.
Wojna obejmuje także infrastrukturę gospodarczą i wojskową
Dyplomatyczny impas rozwija się równolegle z nasileniem kampanii przeciwko infrastrukturze. Reuters informował, że rosyjskie rakiety i drony uderzały w ukraińskie porty, magazyny zboża, obiekty energetyczne, zakłady przemysłowe oraz centra dystrybucji handlowej.
17 Ukraińska państwowa spółka energetyczna informowała również o powtarzających się atakach na obiekty Naftohazu, co zwiększa obawy o ogrzewanie, prąd i dostawy gazu przed zimą.
18
Ukraina nadal przeprowadza z kolei ataki dalekiego zasięgu na rosyjską infrastrukturę energetyczną. Reuters podał, że trafiona została należąca do Łukoilu rafineria, która po ataku wstrzymała przerób ropy.
19 Inne materiały opisują ukraińskie działania wymierzone w rosyjskie paliwa, logistykę oraz przemysł zbrojeniowy.
20
23
Ataki te nie są oderwane od historii dyplomatycznej. Stanowią część presji wywieranej przez obie strony w czasie, gdy negocjacje stoją w miejscu: Rosja uderza w infrastrukturę wspierającą ukraińską gospodarkę i odporność ludności cywilnej, a Ukraina atakuje obiekty energetyczne i logistyczne, które — jak twierdzi — podtrzymują rosyjski wysiłek wojenny. Dostępne źródła dokumentują same ataki i deklarowane cele, ale nie dowodzą, by którakolwiek z tych kampanii doprowadziła do przełomu politycznego.
Co wynika z najnowszych deklaracji?
Najostrożniejszy wniosek jest taki, że dyplomacja pozostaje ograniczona i warunkowa, a nie bliska przełomu. Kijów sygnalizuje, że możliwe są kontakty techniczne i udział USA, jednocześnie przygotowując się na dalsze walki oraz znaczącą, comiesięczną mobilizację.
1
2
14
Moskwa publicznie przedstawia negocjacje jako wstrzymane, powtarza, że nie ma nowych pomysłów, i podkreśla przewagę na froncie.
5
38 Wymiany jeńców pozostają działającym kanałem humanitarnym, ale spór terytorialny i warunki szerszego porozumienia nadal są nierozstrzygnięte.
3
36
Łącznie wypowiedzi obu stron opisują konflikt wchodzący w kolejną zimę bez widocznej perspektywy rychłego zawieszenia broni — z rosnącą presją na ukraiński personel i społeczeństwo oraz dalszymi atakami na systemy energetyczne, przemysłowe i logistyczne wspierające działania wojenne obu państw.