Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował 12 listopada, że ukraińskie jednostki od kilku dni odnotowują ponowne, systematyczne ograniczenia działania Starshield — wojskowej usługi łączności satelitarnej SpaceX. Według niego zakłócenia obejmują całą linię frontu i okupowane przez Rosję tereny Ukrainy, utrudniając działania przeciwko rosyjskim dronom odrzutowym.
35
6
Co zgłosiła Ukraina
Zełenski powiedział, że ograniczenia sprowadzają się do limitu prędkości 161 km/h (100 mil na godzinę). Informację podał po odprawach ministra obrony Jewhenija Chmary i naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Mychajła Drapatego.
35
5
Limit ma znaczenie dla sprzętu wojskowego, który musi poruszać się szybko, pozostając w łączności. Ukraińscy urzędnicy i media informowały, że zakłócenia utrudniają koordynację działań z helikopterami oraz samolotami i dronami przechwytującymi szybkie rosyjskie bezzałogowce. Donoszono też, że część rosyjskich ataków przedarła się przez obronę. To relacjonowane skutki, a nie niezależnie zweryfikowana ocena każdej operacji.
1
8
35
Ograniczenia wróciły, ale przyczyna pozostaje niejasna
Najnowsze doniesienia pojawiły się po tym, jak Ukraina informowała 24 października o przywróceniu wcześniejszych prędkości działania systemu. Zełenski mówił 12 listopada o powrocie ograniczeń, jednak dostępne źródła nie dowodzą, że oba epizody miały identyczną przyczynę lub przebieg techniczny.
17
11
Nie ustalono, kto odpowiada za ponowne ograniczenia. Zełenski przekazał, że Kijów próbuje wyjaśnić okoliczności sprawy ze Stanami Zjednoczonymi. CNBC informowało, że zwróciło się o komentarz do SpaceX i Białego Domu.
5
6 CNN podało natomiast, że SpaceX oświadczyło, iż nie wprowadziło zmian w swojej usłudze — co bezpośrednio kontrastuje z ukraińskimi doniesieniami o nowych zakłóceniach.
39
Wcześniejsze ograniczenia wywołały osobną dyskusję o odpowiedzialności. CNBC relacjonowało, że „The Wall Street Journal” przypisał ich wprowadzenie Elonowi Muskowi, a prezydent Donald Trump zaprzeczał, by Biały Dom nakazał ograniczenia Starlinka na Ukrainie. Doniesienia te dotyczą wcześniejszego epizodu i nie wyjaśniają, kto — jeśli ktokolwiek — zarządził ograniczenia zgłoszone w listopadzie.
17
Czego nadal nie wiadomo
Ukraińskie doniesienia opisują zasięg geograficzny zakłóceń, próg prędkości i ich skutki operacyjne, ale dostępne relacje nie rozstrzygają, co spowodowało ich powrót. Nie potwierdzają też związku między ograniczeniami łączności satelitarnej a odrębnym sporem politycznym dotyczącym importu rosyjskiego diesla. Choć te wydarzenia rozgrywały się w czasie amerykańskich działań dyplomatycznych wobec Rosji, sama zbieżność w czasie nie dowodzi, że rozmowy doprowadziły do ograniczeń.
6
20