Podczas rozmów w Białym Domu 24 września Donald Trump poruszył z Xi Jinpingiem sprawę wojny z Iranem. Dzień później ambasador USA w Chinach David Perdue opisał ostrzeżenie skierowane do Pekinu oraz zapewnienia, które — jak twierdzi — otrzymał Waszyngton. Zapewnienie nie jest jednak dowodem, że pomoc dla Iranu ustała.
17
21
24
Co powiedział ambasador?
Perdue przekazał stacji CNBC, że Stany Zjednoczone już kilka tygodni wcześniej ostrzegły Chiny: jakakolwiek pomoc dla Iranu, bezpośrednia czy pośrednia, w tym informacje wywiadowcze, części lub sprzęt wojskowy, jest „całkowicie nie do przyjęcia”. Według ambasadora Trump powtórzył to Xi podczas spotkania. W przytoczonej wypowiedzi Perdue wymienia części, ale nie wskazuje konkretnie komponentów do dronów.
17
W rozmowie z Fox News Perdue powiedział, że Chiny zapewniły USA, iż nie pomagają Iranowi. Dodał, że w poprzednim miesiącu Waszyngton dostrzegł „pewną zmianę”. Przywołany opis nie precyzuje, na czym ona polegała, ani nie przedstawia niezależnego potwierdzenia chińskich zapewnień.
21
Dlaczego Waszyngton poruszył tę sprawę?
Przed szczytem „The Wall Street Journal” podał, powołując się na amerykańskich urzędników, że Iran uzyskał od chińskich podmiotów zdjęcia satelitarne wysokiej rozdzielczości bazy USA w Jordanii. Miało to nastąpić przed lipcowym atakiem, w którym zginęło trzech amerykańskich żołnierzy. Reuters informował, że Trump początkowo zbagatelizował te doniesienia. Samo ich opublikowanie nie dowodzi, że przekazanie zdjęć zleciły władze w Pekinie ani że materiały przesądziły o wyniku ataku.
35
33
Demokratyczna senator Jeanne Shaheen powołała się na tę sprawę, wzywając Trumpa, by naciskał na Xi w kwestii chińskiego wsparcia dla Iranu.
34 Pojawiły się też doniesienia o chińskich przenośnych wyrzutniach pocisków przeciwlotniczych. Przywołane materiały nie potwierdzają jednak dostawy 400 wyrzutni, doniesień o wskazywaniu celów wśród amerykańskich okrętów ani zmian w procedurach marynarki USA.
25
Rozmowy o Iranie toczyły się również innym kanałem
W czasie szczytu Reuters informował, że negocjatorzy USA i Iranu rozważali etapowy plan obejmujący ponowne otwarcie cieśniny Ormuz i zniesienie amerykańskiej blokady gospodarczej Iranu. Irański minister spraw zagranicznych mówił, że Teheran przekazał przez pośredników własną propozycję otwarcia cieśniny po spełnieniu jego warunków. Były to stanowiska negocjacyjne, nie zawarte porozumienie.
2
18
Trzydniowy szczyt zakończył się w piątek herbatą w Białym Domu i wizytą w amerykańskim Archiwum Narodowym. Reuters odnotował niewiele znaczących przełomów.
19 Relacja Perdue pozwala stwierdzić, jakie ostrzeżenie — według USA — usłyszał Xi i jakie zapewnienia przekazała strona chińska. Czy wpłynęło to na przepływ pomocy dla Iranu, pozostaje niewyjaśnione.
17
21