W galaktykach karłowatych jest znacznie mniej tlenu, niż powinno powstać w ciągu ich historii. Spis 37 pobliskich obiektów wykazał, że zatrzymują one od 4 do 25 proc. tlenu wytworzonego przez swoje gwiazdy — średnio 11 proc. To poważny niedobór, ale nie oznacza, że wiadomo już, dokąd trafiły wszystkie brakujące atomy.
4
7
Co wykazał projekt GLOW
Projekt Galaxies Losing Oxygen via Winds (GLOW) bada niskomasowe, bogate w gaz galaktyki w pobliskim Wszechświecie. Naukowcy porównali szacowaną ilość tlenu wyprodukowanego przez gwiazdy z tym, który można obecnie uwzględnić w galaktykach. Ustalili, że niemal cały zatrzymany w nich tlen znajduje się w gazie.
6
7
To ważne rozróżnienie: badanie przedstawia bilans tlenu, a nie bezpośrednią mapę każdego brakującego atomu. Pokazuje, że większości wyprodukowanego tlenu nie ma w obecnym bilansie galaktyk, ale samo w sobie nie wskazuje, gdzie ten tlen znajduje się teraz.
7
Jak oszacowano ilość tlenu
Zespół połączył szacunki dotyczące produkcji tlenu przez gwiazdy z pomiarami materiału pozostającego w galaktykach. Archiwalne obserwacje teleskopu Hubble’a pomogły rozróżnić pojedyncze gwiazdy i odtworzyć historię powstawania gwiazd — podstawę do oszacowania, ile tlenu mogły one wytworzyć w czasie.
6
35
36
W analizie wykorzystano również dane z teleskopu Spitzer oraz radioteleskopów Very Large Array i Australia Telescope Compact Array.
35
36 Łącznie badacze opracowali bilans dla 37 galaktyk, uwzględniając produkcję, rozmieszczenie i zatrzymywanie tlenu.
6
7
Dlaczego galaktyki tracą tlen
Tlen powstaje w gwiazdach, dlatego jego niedobór w galaktyce wskazuje, że część materii została z niej wyniesiona. Wyniki są zgodne z wyjaśnieniem, w którym wiatry napędzane energią masywnych gwiazd i wybuchami supernowych usuwają tlen z galaktyk o małej masie.
1
3
Skala tego niedoboru jest też wyzwaniem dla modeli opisujących galaktyki karłowate: muszą wyjaśnić, dlaczego pozostaje w nich tak mało tlenu w porównaniu z ilością wyprodukowaną przez gwiazdy.
3
5
Dokąd trafił brakujący tlen?
Bilans GLOW wskazuje na brak tlenu wewnątrz badanych galaktyk, ale nie rozstrzyga, jak daleko został on przeniesiony. Może nadal znajdować się w gazie wokół galaktyk albo dotrzeć dalej, do przestrzeni międzygalaktycznej. Ostateczne miejsce jego pobytu pozostaje niewiadomą.
1
7