Odległość między składnikami: Około 4900 lat świetlnych (1,5 kiloparseka), co czyni go najbliższą potwierdzoną parą aktywnie żerujących supermasywnych czarnych dziur we wczesnym Wszechświecie .

Epoka kosmiczna: Obserwowany, gdy Wszechświat miał około 1,3 miliarda lat (przesunięcie ku czerwieni z ≈ 4,5) .

Galaktyka macierzysta: Układ znajduje się w bogatej w gaz, łączącej się galaktyce, przechodzącej poważne połączenie. Został pierwotnie zidentyfikowany poprzez selekcję rentgenowską w ramach przeglądu Chandra COSMOS Legacy Survey, zanim JWST przyjrzał mu się z bliska .

Kluczowe instrumenty: Spektrograf NIRSpec (Near-Infrared Spectrograph) na JWST potwierdził podwójną naturę, wykrywając szerokie linie emisyjne charakterystyczne dla aktywnie akreujących czarnych dziur w obu jądrach . Natomiast Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) dostarczyła obrazów o wysokiej rozdzielczości zimnego gazu i pyłu, które napędzają gwałtowny wzrost obu czarnych dziur . Połączone dane z JWST i ALMA pozwoliły zespołowi zmierzyć odległość między czarnymi dziurami oraz fizyczne warunki panujące podczas połączenia .

Kluczowe ustalenie: LID-1166 to pierwszy potwierdzony bliski (~kiloparsekowy) podwójny AGN odkryty poza lokalnym Wszechświatem. Oferuje bezpośredni wgląd w późną fazę łączenia, gdy dwie supermasywne czarne dziury zbliżają się do siebie, zanim ostatecznie się połączą . Badanie zostało zaakceptowane do publikacji w renomowanym czasopiśmie Nature Astronomy .

System J0148-4214: Szokujące trio czarnych dziur

Opublikowane w Astronomy & Astrophysics 12 sierpnia 2026 roku, badanie prowadzone przez Instytut Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka (MPE) wykorzystało JWST do znalezienia czegoś jeszcze rzadszego: trzech aktywnie żerujących supermasywnych czarnych dziur w jednej galaktyce .

Oznaczenie galaktyki: J0148-4214 .

Epoka kosmiczna: Obserwowana około 1,2 miliarda lat po Wielkim Wybuchu .

Konfiguracja: Dwie z czarnych dziur znajdują się zaskakująco blisko siebie w pobliżu centrum galaktyki (zaledwie 620 lat świetlnych od siebie) i najwyraźniej są bliskie połączenia, podczas gdy trzecia czarna dziura leży około 5500 lat świetlnych od centrum . Masy tych trzech obiektów wynoszą od około 600 000 do 80 milionów mas Słońca .

Znaczenie: To pierwszy dowód na to, że młoda galaktyka może być gospodarzem tria aktywnych supermasywnych czarnych dziur. Dwie z trzech są tak blisko siebie, że bez obserwacji spektroskopowych są prawie nie do odróżnienia . Odkrycie sugeruje, że połączenia i interakcje we wczesnym Wszechświecie mogły odegrać ważną rolę w szybkim wzroście supermasywnych czarnych dziur .

Porównanie dwóch odkryć

Co oznaczają te odkrycia

Oba odkrycia, ogłoszone w tym samym tygodniu (12–14 sierpnia 2026 roku), podkreślają, jak JWST odkrywa złożone układy wieloczarnodziurowe, które były w dużej mierze niewidoczne dla wcześniejszych teleskopów. Podwójny system (LID-1166) odpowiada na pytanie, jak blisko siebie mogą znaleźć się dwie żerujące supermasywne czarne dziury podczas połączenia we wczesnym Wszechświecie, podczas gdy potrójny system (J0148-4214) idzie o krok dalej, pokazując, że galaktyki mogą gromadzić trzy aktywnie akreujące czarne dziury jednocześnie – scenariusz ten stanowi wyzwanie dla obecnych modeli powstawania zarodków czarnych dziur i budowy galaktyk .

Odległość między składnikami: Około 4900 lat świetlnych (1,5 kiloparseka), co czyni go najbliższą potwierdzoną parą aktywnie żerujących supermasywnych czarnych dziur we wczesnym Wszechświecie .

Epoka kosmiczna: Obserwowany, gdy Wszechświat miał około 1,3 miliarda lat (przesunięcie ku czerwieni z ≈ 4,5) .

Galaktyka macierzysta: Układ znajduje się w bogatej w gaz, łączącej się galaktyce, przechodzącej poważne połączenie. Został pierwotnie zidentyfikowany poprzez selekcję rentgenowską w ramach przeglądu Chandra COSMOS Legacy Survey, zanim JWST przyjrzał mu się z bliska .

Kluczowe instrumenty: Spektrograf NIRSpec (Near-Infrared Spectrograph) na JWST potwierdził podwójną naturę, wykrywając szerokie linie emisyjne charakterystyczne dla aktywnie akreujących czarnych dziur w obu jądrach . Natomiast Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) dostarczyła obrazów o wysokiej rozdzielczości zimnego gazu i pyłu, które napędzają gwałtowny wzrost obu czarnych dziur . Połączone dane z JWST i ALMA pozwoliły zespołowi zmierzyć odległość między czarnymi dziurami oraz fizyczne warunki panujące podczas połączenia .

Kluczowe ustalenie: LID-1166 to pierwszy potwierdzony bliski (~kiloparsekowy) podwójny AGN odkryty poza lokalnym Wszechświatem. Oferuje bezpośredni wgląd w późną fazę łączenia, gdy dwie supermasywne czarne dziury zbliżają się do siebie, zanim ostatecznie się połączą . Badanie zostało zaakceptowane do publikacji w renomowanym czasopiśmie Nature Astronomy .

System J0148-4214: Szokujące trio czarnych dziur

Opublikowane w Astronomy & Astrophysics 12 sierpnia 2026 roku, badanie prowadzone przez Instytut Fizyki Pozaziemskiej im. Maxa Plancka (MPE) wykorzystało JWST do znalezienia czegoś jeszcze rzadszego: trzech aktywnie żerujących supermasywnych czarnych dziur w jednej galaktyce .

Oznaczenie galaktyki: J0148-4214 .

Epoka kosmiczna: Obserwowana około 1,2 miliarda lat po Wielkim Wybuchu .

Konfiguracja: Dwie z czarnych dziur znajdują się zaskakująco blisko siebie w pobliżu centrum galaktyki (zaledwie 620 lat świetlnych od siebie) i najwyraźniej są bliskie połączenia, podczas gdy trzecia czarna dziura leży około 5500 lat świetlnych od centrum . Masy tych trzech obiektów wynoszą od około 600 000 do 80 milionów mas Słońca .

Znaczenie: To pierwszy dowód na to, że młoda galaktyka może być gospodarzem tria aktywnych supermasywnych czarnych dziur. Dwie z trzech są tak blisko siebie, że bez obserwacji spektroskopowych są prawie nie do odróżnienia . Odkrycie sugeruje, że połączenia i interakcje we wczesnym Wszechświecie mogły odegrać ważną rolę w szybkim wzroście supermasywnych czarnych dziur .

Porównanie dwóch odkryć

Co oznaczają te odkrycia

Oba odkrycia, ogłoszone w tym samym tygodniu (12–14 sierpnia 2026 roku), podkreślają, jak JWST odkrywa złożone układy wieloczarnodziurowe, które były w dużej mierze niewidoczne dla wcześniejszych teleskopów. Podwójny system (LID-1166) odpowiada na pytanie, jak blisko siebie mogą znaleźć się dwie żerujące supermasywne czarne dziury podczas połączenia we wczesnym Wszechświecie, podczas gdy potrójny system (J0148-4214) idzie o krok dalej, pokazując, że galaktyki mogą gromadzić trzy aktywnie akreujące czarne dziury jednocześnie – scenariusz ten stanowi wyzwanie dla obecnych modeli powstawania zarodków czarnych dziur i budowy galaktyk .