ISW: Ukraina od marca wyhamowała rosyjski impet na froncie

Ocena Institute for the Study of War (ISW) z 12 września 2026 r. wskazuje na istotną zmianę dynamiki wojny. Według analityków ukraińskie siły od końca 2025 r. skutecznie kwestionowały rosyjską inicjatywę zarówno na poziomie strategicznym, jak i operacyjnym, a od marca 2026 r. utrzymywały rosyjskie zdobycze terytorialne netto na poziomie bliskim zeru. ISW uznał to za pierwszą trwałą zmianę tego rodzaju od ofensywy kurskiej w sierpniu 2024 r. 3

Nie oznacza to jednak, że wojna zbliżała się do końca. Rosja nadal utrzymywała zajęte pozycje, prowadziła działania ofensywne na kilku odcinkach frontu i kontynuowała ataki na ukraińską ludność cywilną oraz infrastrukturę.

Co znaczy „kwestionowanie inicjatywy”

W tym ujęciu Ukraina nie tylko odpierała rosyjskie ataki ani nie odnosiła pojedynczych lokalnych sukcesów. ISW ocenił, że kontrataki w kierunkach kupiańskim, ołeksandriwskim i łymańskim zmuszały Rosję do reagowania, ograniczały praktyczne skutki jej postępów i komplikowały szersze plany operacyjne Moskwy. 3

Analitycy przypisali tym operacjom udaremnienie rosyjskich prób wejścia do obwodu dniepropetrowskiego oraz odzyskanie utraconego terenu w pobliżu Kupiańska. We wcześniejszych analizach ISW podawał, że tylko w sierpniu ukraińskie działania kontrofensywne wyzwoliły co najmniej 129,81 km². 46

W szerszym ujęciu ISW oszacował obszar odzyskany dzięki ukraińskim kontratakom na około 150–250 km². Rosja nadal odnotowywała ograniczone postępy w pobliżu Konstantyniwki oraz na wschód od Słowiańska i Kramatorska, lecz według ISW nie składały się one na rozstrzygające natarcie przeciw silnie umocnionemu donieckiemu „pasowi twierdz”. 3

Dlaczego odcinek pod Łymanem był ważny

Walki pod Łymanem miały znaczenie, ponieważ rosyjskie działania w tym rejonie były powiązane z planem szerszego okrążenia „pasa twierdz” w Donbasie. ISW ocenił, że ukraińskie kontrataki zlikwidowały rosyjski występ na północ od Łymanu, odepchnęły rosyjskie siły w kierunku rzeki Żerebeć i zakłóciły północny element tego planu. 3

Na poziomie taktycznym sytuacja pozostawała sporna. ISW odnotował, że nawet rosyjskie źródła nie były zgodne co do dalszego istnienia tego występu. Jeden z rosyjskich blogerów wojskowych twierdził jednak, że ukraińskie kontrataki na szerokim froncie zmusiły Rosjan do obrony na północ od Łymanu. 2

Problem Rosji z uzupełnianiem sił

ISW wskazał również na rosnące ograniczenia kadrowe Rosji, które mogą utrudniać utrzymanie lub rozszerzanie operacji ofensywnych. Według przytoczonych informacji rosyjscy generałowie mieli zwrócić się do Władimira Putina o dodatkowe 800 tys. żołnierzy. Jednocześnie dzienny napływ około 1–1,2 tys. rekrutów miał być niższy niż rosyjskie straty, a około 60 proc. tych strat miało stanowić poległych. 3

Nawet bez ogłoszenia formalnej mobilizacji Rosja, zdaniem ISW, napotyka praktyczne bariery w szkoleniu, wyposażaniu, organizowaniu i włączaniu nowych rekrutów do jednostek. Samo pozyskanie ludzi nie rozwiązuje więc problemu stworzenia z nich skutecznych formacji bojowych. 3

Ataki na rafinerie jako dodatkowa presja

Częścią analizy była też ukraińska kampania przeciw rosyjskiej infrastrukturze energetycznej. ISW podał, że ukraińskie uderzenia objęły co najmniej 26 rosyjskich rafinerii, zmniejszając zdolności przerobu ropy o około 30 proc. i niemal zatrzymując eksport produktów rafinowanych. Według oceny analityków mogło to zwiększać presję na rosyjską zdolność finansowania i podtrzymywania wysiłku wojennego. 3

Są to jednak szacunki dotyczące rozwijającej się kampanii, a nie gwarancja trwałego efektu. Na rezultat mogą wpłynąć m.in. tempo napraw, skuteczność obrony powietrznej, kolejne ataki oraz sytuacja na światowych rynkach energii.

Cel w Donbasie odległy od deklarowanego terminu

Najbardziej wymowny wniosek dotyczył rosyjskiego celu, którym miało być zajęcie do końca 2026 r. pozostałej części obwodu donieckiego kontrolowanej przez Ukrainę. ISW wyliczył, że przy rosyjskim tempie postępów z sierpnia 2026 r. zajęcie tego obszaru trwałoby mniej więcej do października 2032 r. 3

Nie była to prognoza, że warunki na froncie pozostaną niezmienne przez sześć lat. Wyliczenie miało pokazać coś węższego: ówczesne tempo rosyjskich postępów wyraźnie nie odpowiadało deklarowanemu terminowi realizacji celu.

Wniosek

Według ISW ukraińskie operacje kontrofensywne narzuciły Rosji trwały koszt strategiczny: ograniczyły jej postępy terytorialne netto, zakłóciły kluczową koncepcję operacyjną na osi Łyman–Donbas i uwidoczniły kadrowe oraz ekonomiczne obciążenia rosyjskiej ofensywy. 3

Ocena nie umniejszała skali dalszego zagrożenia. Rosja zachowywała zdolność do prowadzenia walk i atakowania Ukrainy. ISW uznał jednak, że obraz nieprzerwanego rosyjskiego impetu został zastąpiony przez sporną kampanię, w której cele Moskwy napotykają poważne ograniczenia czasu, ludzi i zasobów. 3