Pierwszy spadek cen olejów roślinnych w tym roku

Największą zmianę odnotowano w kategorii olejów roślinnych. Indeks Cen Olejów Roślinnych FAO spadł w maju do 185,0 punktu, czyli o 9,0 punktu (4,6%) mniej niż w kwietniu. To pierwsza miesięczna obniżka od początku 2026 roku . Spadek ten częściowo zniwelował kwietniowy wzrost o 5,9%, który był napędzany zakłóceniami związanymi z konfliktem w Iranie i faktycznym zamknięciem cieśniny Ormuz .

Obniżka objęła szeroką gamę produktów – taniały olej palmowy, sojowy, rzepakowy i słonecznikowy. FAO jako przyczyny wskazało zarówno wysoką bieżącą produkcję, jak i prognozy dalszych obfitych dostaw z kluczowych regionów, a także słabszy popyt na niektórych głównych rynkach importowych . Jak podaje Bloomberg, to właśnie spadające koszty oleju palmowego i sojowego pomogły ograniczyć ogólny indeks cen żywności, mimo że inne kluczowe surowce drożały z powodu zakłóceń w dostawach .

Zboża i cukier idą w górę w cieniu prognozowanych niższych zbiorów

Podczas gdy oleje taniały, ceny zbóż rosły. Majowy Indeks Cen Zbóż FAO wzrósł, napędzany przez uszczuplające się perspektywy podaży pszenicy i utrzymujące się problemy logistyczne . Wysokie koszty nawozów – bezpośrednio powiązane z blokadą żeglugi przez cieśninę Ormuz – windują wydatki producentów zbóż na całym świecie, co przekłada się na wyższe ceny na rynkach międzynarodowych .

Kluczowym sygnałem płynącym z majowego raportu FAO są nowe prognozy produkcyjne na sezon 2026/27, przedstawione w biuletynie „Cereal Supply and Demand Brief”. Wskazują one na wyraźny zwrot akcji po rekordowych zbiorach w 2025 roku.

• Rekordowe zbiory 2025: Światową produkcję zbóż w sezonie 2025/26 oszacowano na rekordowe 3 043 miliony ton, co oznacza wzrost o 6,1% w porównaniu z rokiem poprzednim . Majowe szacunki podniesiono jeszcze dla pszenicy i kukurydzy, głównie dzięki lepszym niż zakładano plonom w Europie, Argentynie i Kanadzie . Produkcja ryżu osiągnęła historyczny szczyt 563,4 mln ton (w przeliczeniu na ryż biały) .
• Prognozowany spadek w sezonie 2026/27: Przewiduje się, że globalna produkcja zbóż spadnie o około 2%, do 2 982 milionów ton. Spadek ten ma być napędzany głównie przez zmniejszenie areału i zbiorów pszenicy w kluczowych regionach produkcyjnych . FAO scharakteryzowało ten przewidywany spadek jako konsekwencję ograniczenia zasiewów i mniej sprzyjających warunków pogodowych w porównaniu z wyjątkowymi zbiorami w roku poprzednim.

To przejście od rekordowych zbiorów do prognozowanego spadku jest najważniejszym sygnałem strukturalnym w majowym raporcie FAO. Sugeruje, że po roku solidnej odbudowy zapasów, globalne rynki zbóż mogą ponownie się uszczelnić, podczas gdy zakłócenia w cieśninie Ormuz wciąż podnoszą koszty transportu i produkcji żywności.

Cieśnina Ormuz: geopolityczny cień nad rynkami żywności

Trwający konflikt w Iranie i faktyczne zamknięcie cieśniny Ormuz pozostają dominującym ryzykiem makroekonomicznym w majowej perspektywie FAO. Ten kluczowy szlak morski jest wąskim gardłem dla transportu ropy naftowej, paliw rafinowanych i nawozów. Jego zablokowanie wywołało szereg konsekwencji dla sektora rolnego:

• Wyższe koszty energii: Podwyższone ceny ropy i paliw zwiększają koszty produkcji i transportu wszystkich surowców żywnościowych .
• Zakłócenia w logistyce nawozów: Zamknięcie cieśniny ogranicza globalną podaż nawozów, bezpośrednio windowując koszty dla rolników uprawiających zboża i przyczyniając się do wzrostu ich cen .
• Niepewność łańcucha dostaw: Przekierowania statków i związane z tym opóźnienia tworzą nieprzewidywalne harmonogramy dostaw, dodając premii za ryzyko do kontraktów na surowce rolne.

Kwietniowe oświadczenie FAO wprost wiązało trzymiesięczną passę wzrostów cen z tymi właśnie zakłóceniami energetycznymi i logistycznymi . Choć maj przyniósł chwilową ulgę w segmencie olejów roślinnych, fundamentalne ryzyko związane z blokadą cieśniny Ormuz nie zmalało i nadal zagraża sezonowi produkcyjnemu 2026/27, wpływając na dostępność środków do produkcji dla rolników.

Krucha równowaga na rozdrożu

Maj 2026 roku zostanie zapamiętany jako miesiąc, w którym światowe ceny żywności wykazały się niezwykłą odpornością na dwa sprzeczne żywioły: realną ulgę po stronie podaży olejów roślinnych oraz trwałe, wywołane wojną zakłócenia w krytycznej logistyce rolnej. Dane FAO potwierdzają, że konsumenci i producenci nie mogą jeszcze liczyć na trwałą obniżkę cen. Symboliczny spadek głównego indeksu został wywołany przez jedną zmienną kategorię, podczas gdy zboża – najbardziej podstawowe produkty spożywcze – wysyłają ostrzegawcze sygnały. W obliczu perspektywy pierwszego od dwóch lat spadku globalnych zbiorów w sezonie 2026/27 i wciąż zamkniętej cieśniny Ormuz, globalny system żywnościowy balansuje w stanie kruchej równowagi.

Pierwszy spadek cen olejów roślinnych w tym roku

Największą zmianę odnotowano w kategorii olejów roślinnych. Indeks Cen Olejów Roślinnych FAO spadł w maju do 185,0 punktu, czyli o 9,0 punktu (4,6%) mniej niż w kwietniu. To pierwsza miesięczna obniżka od początku 2026 roku . Spadek ten częściowo zniwelował kwietniowy wzrost o 5,9%, który był napędzany zakłóceniami związanymi z konfliktem w Iranie i faktycznym zamknięciem cieśniny Ormuz .

Obniżka objęła szeroką gamę produktów – taniały olej palmowy, sojowy, rzepakowy i słonecznikowy. FAO jako przyczyny wskazało zarówno wysoką bieżącą produkcję, jak i prognozy dalszych obfitych dostaw z kluczowych regionów, a także słabszy popyt na niektórych głównych rynkach importowych . Jak podaje Bloomberg, to właśnie spadające koszty oleju palmowego i sojowego pomogły ograniczyć ogólny indeks cen żywności, mimo że inne kluczowe surowce drożały z powodu zakłóceń w dostawach .

Zboża i cukier idą w górę w cieniu prognozowanych niższych zbiorów

Podczas gdy oleje taniały, ceny zbóż rosły. Majowy Indeks Cen Zbóż FAO wzrósł, napędzany przez uszczuplające się perspektywy podaży pszenicy i utrzymujące się problemy logistyczne . Wysokie koszty nawozów – bezpośrednio powiązane z blokadą żeglugi przez cieśninę Ormuz – windują wydatki producentów zbóż na całym świecie, co przekłada się na wyższe ceny na rynkach międzynarodowych .

Kluczowym sygnałem płynącym z majowego raportu FAO są nowe prognozy produkcyjne na sezon 2026/27, przedstawione w biuletynie „Cereal Supply and Demand Brief”. Wskazują one na wyraźny zwrot akcji po rekordowych zbiorach w 2025 roku.

• Rekordowe zbiory 2025: Światową produkcję zbóż w sezonie 2025/26 oszacowano na rekordowe 3 043 miliony ton, co oznacza wzrost o 6,1% w porównaniu z rokiem poprzednim . Majowe szacunki podniesiono jeszcze dla pszenicy i kukurydzy, głównie dzięki lepszym niż zakładano plonom w Europie, Argentynie i Kanadzie . Produkcja ryżu osiągnęła historyczny szczyt 563,4 mln ton (w przeliczeniu na ryż biały) .
• Prognozowany spadek w sezonie 2026/27: Przewiduje się, że globalna produkcja zbóż spadnie o około 2%, do 2 982 milionów ton. Spadek ten ma być napędzany głównie przez zmniejszenie areału i zbiorów pszenicy w kluczowych regionach produkcyjnych . FAO scharakteryzowało ten przewidywany spadek jako konsekwencję ograniczenia zasiewów i mniej sprzyjających warunków pogodowych w porównaniu z wyjątkowymi zbiorami w roku poprzednim.

To przejście od rekordowych zbiorów do prognozowanego spadku jest najważniejszym sygnałem strukturalnym w majowym raporcie FAO. Sugeruje, że po roku solidnej odbudowy zapasów, globalne rynki zbóż mogą ponownie się uszczelnić, podczas gdy zakłócenia w cieśninie Ormuz wciąż podnoszą koszty transportu i produkcji żywności.

Cieśnina Ormuz: geopolityczny cień nad rynkami żywności

Trwający konflikt w Iranie i faktyczne zamknięcie cieśniny Ormuz pozostają dominującym ryzykiem makroekonomicznym w majowej perspektywie FAO. Ten kluczowy szlak morski jest wąskim gardłem dla transportu ropy naftowej, paliw rafinowanych i nawozów. Jego zablokowanie wywołało szereg konsekwencji dla sektora rolnego:

• Wyższe koszty energii: Podwyższone ceny ropy i paliw zwiększają koszty produkcji i transportu wszystkich surowców żywnościowych .
• Zakłócenia w logistyce nawozów: Zamknięcie cieśniny ogranicza globalną podaż nawozów, bezpośrednio windowując koszty dla rolników uprawiających zboża i przyczyniając się do wzrostu ich cen .
• Niepewność łańcucha dostaw: Przekierowania statków i związane z tym opóźnienia tworzą nieprzewidywalne harmonogramy dostaw, dodając premii za ryzyko do kontraktów na surowce rolne.

Kwietniowe oświadczenie FAO wprost wiązało trzymiesięczną passę wzrostów cen z tymi właśnie zakłóceniami energetycznymi i logistycznymi . Choć maj przyniósł chwilową ulgę w segmencie olejów roślinnych, fundamentalne ryzyko związane z blokadą cieśniny Ormuz nie zmalało i nadal zagraża sezonowi produkcyjnemu 2026/27, wpływając na dostępność środków do produkcji dla rolników.

Krucha równowaga na rozdrożu

Maj 2026 roku zostanie zapamiętany jako miesiąc, w którym światowe ceny żywności wykazały się niezwykłą odpornością na dwa sprzeczne żywioły: realną ulgę po stronie podaży olejów roślinnych oraz trwałe, wywołane wojną zakłócenia w krytycznej logistyce rolnej. Dane FAO potwierdzają, że konsumenci i producenci nie mogą jeszcze liczyć na trwałą obniżkę cen. Symboliczny spadek głównego indeksu został wywołany przez jedną zmienną kategorię, podczas gdy zboża – najbardziej podstawowe produkty spożywcze – wysyłają ostrzegawcze sygnały. W obliczu perspektywy pierwszego od dwóch lat spadku globalnych zbiorów w sezonie 2026/27 i wciąż zamkniętej cieśniny Ormuz, globalny system żywnościowy balansuje w stanie kruchej równowagi.