Co UE powiedziała po wezwaniu Ben-Gvira do nocnych zabójstw w Gazie?

Komisja Europejska zareagowała na wypowiedzi Itamara Ben-Gvira ostrożnie, nie potępiając bezpośrednio użytego przez niego języka. 18 sierpnia rzeczniczka Komisji Anitta Hipper powiedziała, że Unia Europejska oczekuje od Izraela przestrzegania wszystkich zobowiązań wynikających z prawa międzynarodowego, w tym międzynarodowego prawa humanitarnego. Podkreśliła też, że ludność cywilna musi być chroniona w każdym czasie.

To stanowisko wyznacza prawne ramy unijnej reakcji, ale nie oznaczało ogłoszenia nowych sankcji wobec Ben-Gvira. Osobna propozycja sankcji nadal zależy od zgody państw członkowskich, które w tej sprawie pozostają podzielone.

Co powiedział Ben-Gvir?

Izraelski minister bezpieczeństwa narodowego wezwał siły izraelskie do przeprowadzania w Gazie „ukierunkowanych zabójstw” każdej nocy. Mówił o zabijaniu 30–40 osób dziennie i zaznaczył, że działania te nie powinny ograniczać się do osób stanowiących bezpośrednie zagrożenie. Użył również odczłowieczającego języka wobec części Palestyńczyków w Strefie Gazy.

Ben-Gvir ponowił także apel o osiedlanie Izraelczyków w Gazie kosztem palestyńskiej ludności tego terytorium.

Dlaczego niemieccy politycy domagają się sankcji?

Politycy z różnych stron niemieckiej sceny politycznej uznali, że wypowiedzi ministra przekroczyły granicę, ponieważ postulował on zabijanie osób, które nie muszą stanowić bezpośredniego zagrożenia. Ich zdaniem takiej polityki nie można uzasadniać prawem Izraela do samoobrony.

Jürgen Hardt, rzecznik ds. polityki zagranicznej frakcji CDU/CSU w Bundestagu, określił słowa Ben-Gvira jako nieludzkie. Ocenił, że sankcje UE pokazałyby, iż godność człowieka i prawa człowieka mają uniwersalne znaczenie.

Do podjęcia działań wzywali również inni niemieccy parlamentarzyści. Dietmar Bartsch z Lewicy apelował, by Berlin i Bruksela rozważyły sankcje, w tym ogólnoeuropejski zakaz wjazdu. Socjaldemokrata Adis Ahmetović wezwał Niemcy do poparcia sankcji wobec Ben-Gvira oraz ministra finansów Becalela Smotricza. Wicekanclerz Lars Klingbeil powiedział z kolei, że UE powinna poważnie rozważyć sankcje wobec Ben-Gvira, a jego wypowiedzi nazwał odczłowieczającymi.

Jakie sankcje są rozważane?

Do Rady UE trafiła propozycja wpisania Ben-Gvira na listę osób objętych unijnym globalnym reżimem sankcji za naruszenia praw człowieka. Chodzi więc o działanie wymierzone w konkretnego ministra, a nie automatyczne nałożenie nowych środków na Izrael jako państwo.

Punktem odniesienia wskazywanym przez Komisję jest obowiązek przestrzegania przez Izrael prawa międzynarodowego, w tym międzynarodowego prawa humanitarnego, oraz stałej ochrony ludności cywilnej. Te zasady są kluczowe w debacie o tym, czy publiczne wezwania Ben-Gvira uzasadniają zastosowanie wobec niego środków ograniczających.

Dlaczego UE wciąż nie nałożyła sankcji?

Unijne sankcje w ramach wspólnej polityki zagranicznej wymagają jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich. W czerwcu szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas mówiła, że wiele państw zaproponowało sankcje wobec Ben-Gvira, lecz nie udało się osiągnąć koniecznego konsensusu.

Wymóg jednomyślności daje każdemu państwu członkowskiemu znaczący wpływ na wynik negocjacji. Szczególne znaczenie ma stanowisko Niemiec, ponieważ niemieccy politycy coraz głośniej wzywają do działań, choć Berlin wcześniej sprzeciwiał się części unijnych inicjatyw dotyczących Izraela.

Powstała w ten sposób luka między deklarowanymi przez Komisję standardami prawnymi a zdolnością UE do przyjęcia konkretnej kary. Na razie Bruksela ponowiła apel o ochronę cywilów i przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego, natomiast los propozycji sankcji nadal zależy od porozumienia wszystkich państw Unii.