Czy 73 lata wojny mogą się zakończyć? Wewnątrz propozycji pokojowej Lee Jae-myunga z okazji Dnia Wyzwolenia

15 sierpnia 2026 roku prezydent Korei Południowej Lee Jae-myung wygłosił przemówienie z okazji Dnia Wyzwolenia, które może zmienić oblicze Półwyspu Koreańskiego. Zaproponował coś, czego żaden przywódca Korei Południowej nie próbował od 2019 roku: formalne negocjacje w celu zakończenia wojny koreańskiej — konfliktu, który technicznie nigdy się nie zakończył .

Propozycja pojawia się w momencie wyjątkowej złożoności. Korea Północna nazywa siebie „nieodwracalnym” państwem nuklearnym, Rosja dzieli się technologią rakietową z Pjongjangiem, a sam Seul po cichu porzucił wieloletnie żądanie, by Północ zrezygnowała z broni, zanim rozpocznie się jakikolwiek dialog.

Oto, co zaproponował Lee, dlaczego to ważne i co stoi na przeszkodzie.

Propozycja: Zakończenie wojny, która nigdy się nie skończyła

Wojna koreańska (1950–1953) została przerwana rozejmem, a nie traktatem pokojowym. Oznacza to, że obie Koree są technicznie w stanie wojny od 73 lat . Strefa zdemilitaryzowana (DMZ) pozostaje jedną z najbardziej ufortyfikowanych granic na świecie, a cykle konfrontacji definiują stosunki międzykoreańskie od tamtej pory.

Propozycja Lee, wygłoszona w Centrum Sztuk Performatywnych Sejong w Seulu, wzywała „bezpośrednio zaangażowane strony” — w tym obie Koree, Stany Zjednoczone i Chiny — do rozpoczęcia rozmów „w celu zakończenia długotrwałej wojny” .

Kluczowe elementy planu:

• Sekwencja: najpierw pokój: Lee wezwał obie Koree, aby „porzuciły zamiary wzajemnego zagrażania sobie” i rozpoczęły rozmowy bez warunków wstępnych .
• Zamrożenie nuklearne jako równoległy tor: Rozmowy dotyczyłyby również „praktycznych sposobów zatrzymania rozwoju programu nuklearnego Pjongjangu”, traktując denuklearyzację jako cel etapowy, a nie warunek wstępny .
• Mechanizmy zarządzania napięciami: Lee obiecał instytucjonalne zabezpieczenia mające na celu kontrolę ryzyka militarnego i zapobieganie przypadkowym konfliktom .
• Brak zjednoczenia przez absorpcję: Powtórzył, że Korea Południowa „szanuje system Korei Północnej” i nie będzie dążyć do wymuszonego zjednoczenia — stanowisko, które po raz pierwszy przedstawił w marcu 2026 roku .
• Wizja „Korei niezastąpionej”: Poza pokojem Lee wezwał do „nowego wyzwolenia”, aby wzmocnić gospodarkę i społeczeństwo Korei Południowej .

To najśmielsza próba od czasu szczytów międzykoreańskich w latach 2018–2019 za prezydenta Moon Jae-ina, których wysiłki utknęły w martwym punkcie po załamaniu się szczytu w Hanoi w 2019 roku między Kim Dzong Unem a Donaldem Trumpem.

Odpowiedź Korei Północnej: „Nieodwracalna” i wroga

Pjongjang zdecydowanie odrzucił propozycje Lee. W ciągu czerwca i lipca 2026 roku północnokoreańscy urzędnicy wydali serię oświadczeń potwierdzających status kraju jako „nieodwracalnego” państwa nuklearnego i odrzucających międzynarodowe apele o denuklearyzację . Kluczowe stanowiska:

• Umocowanie konstytucyjne: Korea Północna w 2023 roku wpisała swoją politykę nuklearną do konstytucji.
• Osobista wrogość wobec Lee: Media państwowe określiły oferty dialogowe Lee jako „sztuczkę” i odmówiły zaangażowania .
• Kontynuacja testów rakietowych: Korea Północna kontynuowała w 2026 roku odpalenia międzykontynentalnych pocisków balistycznych (ICBM) i testy pocisków manewrujących, systematycznie rozwijając swoje systemy przenoszenia .

Czynnik rosyjski: Sojusz zmieniający reguły gry

Największą zmianą strategiczną na półwyspie jest pogłębiające się partnerstwo wojskowe między Pjongjangiem a Moskwą — relacja, która fundamentalnie zmieniła równowagę regionalną.

• Współpraca wojskowa od 2022 roku: Od czasu inwazji Rosji na Ukrainę na pełną skalę Moskwa i Pjongjang zbudowały niezwykle ścisłe partnerstwo. Dowódca Sił USA w Korei stwierdził w kwietniu 2025 roku, że Rosja „rozszerza udostępnianie technologii kosmicznych, nuklearnych i rakietowych oraz materiałów KRLD” .
• Północnokoreańscy żołnierze na Ukrainie: Około 12 000–14 000 północnokoreańskich żołnierzy zostało wysłanych do walki u boku sił rosyjskich, a odnotowano ponad 6 000 ofiar . Prezydent Ukrainy Zełenski poinformował w lipcu 2026 roku, że Rosja dąży do rozmieszczenia dodatkowych 30 000 żołnierzy .
• Traktat o wszechstronnym partnerstwie strategicznym: Podpisany w czerwcu 2024 roku, zobowiązuje do wzajemnej pomocy. Druga rocznica w czerwcu 2026 roku upamiętniona została otwarciem nowego mostu granicznego w celu umocnienia więzi .
• Ocena analityków: Eksperci zauważają, że Rosja może „wypierać Chiny” jako głównego patrona Kim Dzong Una, dostarczając technologię nuklearną i rakietową, którą Pekin był bardziej ostrożny w udostępnianiu .

Zmiana kursu w Seulu: Od denuklearyzacji do pokoju jako priorytetu

Równolegle z propozycją pokojową, rząd Lee dokonał poważnej reorientacji strategicznej polityki Korei Południowej wobec Północy.

23 lipca 2026 roku minister ds. zjednoczenia Chung Dong-young oficjalnie ogłosił, że Seul porzuca wieloletnią politykę stawiania na pierwszym miejscu całkowitej, weryfikowalnej i nieodwracalnej denuklearyzacji (CVID) jako warunku wstępnego zaangażowania . Zamiast tego Korea Południowa dąży teraz do najpierw zamrożenia programu nuklearnego Północy poprzez dialog, traktując denuklearyzację jako cel długoterminowy.

Sam Lee przedstawił tę zmianę polityki 8 czerwca 2026 roku. Powiedział, że Korea Południowa „nie może porzucić celu denuklearyzacji”, ale potrzebuje podejścia etapowego — rozpoczynającego się od natychmiastowych wysiłków na rzecz wstrzymania dalszej produkcji materiałów nuklearnych. Wyraźnie wykluczył dążenie Seulu do własnej broni jądrowej, ostrzegając, że „gdyby Korea Południowa dążyła do zbrojeń nuklearnych, czy naprawdę sądzicie, że Japonia pozostałaby bierna?” .

Lee przyznał, że dziesięciolecia presji i sankcji nie zdołały powstrzymać postępu nuklearnego Korei Północnej. Podejście „najpierw pokój” odzwierciedla pragmatyczną ocenę, że zamrożenie i zarządzanie nuklearną Koreą Północną jest bardziej realistyczne niż oczekiwanie jej całkowitego rozbrojenia w najbliższym czasie .

Co dalej? Jakie są szanse?

Propozycja stoi przed ogromnymi przeszkodami. Korea Północna nie wykazuje zainteresowania dialogiem. Rosja korzysta z nuklearnej Korei Północnej, która odwraca uwagę i wywiera presję na Stany Zjednoczone. A sama Korea Południowa jest podzielona: rośnie wewnętrzna debata wzywająca Seul do dążenia do własnego odstraszania nuklearnego – ścieżki, którą Lee stanowczo odrzucił .

To, co zrobił Lee, to zresetowanie zasad zaangażowania. Usuwając żądanie natychmiastowej denuklearyzacji i proponując zamiast tego równoległy proces budowania pokoju i zamrożenia arsenału nuklearnego, testuje, czy inna sekwencja – najpierw pokój, potem rozbrojenie – może odnieść sukces tam, gdzie zawiodły presja i sankcje.

Czy Pjongjang kiedykolwiek skorzysta z tej oferty, pozostaje kluczowym pytaniem dla całego Półwyspu Koreańskiego.