ASEAN chce szybciej wdrożyć nowe zasady handlu towarami. Co oznacza termin na koniec 2026 r.?

Wicepremier Singapuru Gan Kim Yong powiedział po wrześniowych spotkaniach ministrów gospodarki ASEAN w Manili, że państwa stowarzyszenia chcą doprowadzić do wejścia w życie zaktualizowanej umowy o handlu towarami ATIGA do końca 2026 r., zamiast czekać do połowy 2027 r. Dla firm to ważna zapowiedź, lecz nie potwierdzenie, że nowe zasady obowiązują już w całym regionie. 48

Co może zyskać firma handlująca w regionie?

ATIGA dotyczy handlu towarami między państwami ASEAN, czyli Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej. Według Gana aktualizacja ma uprościć i doprecyzować reguły dla przedsiębiorstw działających na więcej niż jednym rynku stowarzyszenia. Zakładane korzyści to sprawniejszy przepływ towarów przez granice, lepszy dostęp do rynków oraz mniej utrudnień związanych z barierami handlowymi i procedurami celnymi. To, kiedy firma odczuje zmianę, będzie jednak zależeć od tego, które państwa zaczną stosować nowe przepisy. 812

Dlaczego pojawiają się dwie daty?

Termin do końca 2026 r. opisuje cel przyspieszenia wdrożenia umowy. Późniejsza informacja o zasadach jej wcześniejszego stosowania wskazuje natomiast, że formalne wejście w życie przewidziano na 1 czerwca 2027 r. Do tego czasu państwa mogą stosować zmiany tymczasowo — dobrowolnie i na zasadzie wzajemności — między sobą, jeśli dokonają wymaganych powiadomień. Nie należy więc traktować celu na 2026 r. jako gwarancji, że od jednej daty nowe reguły obejmą cały ASEAN. 42

Co z pozostałymi rozmowami handlowymi?

Ministrowie informowali też o postępach prac nad umową dotyczącą gospodarki cyfrowej ASEAN, znaną jako DEFA. Singapur wcześniej wskazywał, że dąży do jej podpisania jeszcze w 2026 r. W rozmowach ASEAN z Unią Europejską odnotowano postępy nad zasadami handlu cyfrowego. Nie jest to jednak zapowiedź zawarcia umowy o wolnym handlu między całymi blokami: zdaniem Gana porozumienia poszczególnych państw ASEAN z UE mogłyby dopiero utorować jej drogę. 8141718

Trwają ponadto prace nad ramami współpracy ASEAN w zielonej gospodarce, a ministrowie rozmawiali o poszerzeniu RCEP, szerszego regionalnego porozumienia handlowego. Dostępne informacje nie potwierdzają jednak uzgodnienia regionalnego rynku uprawnień do emisji, przyjęcia nowego członka RCEP ani zakończenia przeglądu tego porozumienia. Są to odrębne sprawy od terminu wdrożenia ATIGA, istotne również w perspektywie objęcia przewodnictwa w ASEAN przez Singapur w 2027 r. 9614