Najściślejsza odpowiedź oparta na źródłach jest węższa niż samo pytanie: publiczne wypowiedzi Majeda bin Mohammeda Al-Ansariego dotyczyły przede wszystkim mediacji między Stanami Zjednoczonymi a Iranem oraz przywrócenia żeglugi przez cieśninę Ormuz. Dostępne materiały opisują operację „Economic Outcast” jako nową amerykańską kampanię sankcyjną przeciwko Iranowi, a jeden z raportów informuje, że Katar skrytykował te działania jako jednostronne. Nie zawierają jednak szczegółowej, bezpośrednio przypisanej Al-Ansariemu wypowiedzi wyjaśniającej cele lub warunki operacji.
3
41
Na czym skupiał się Al-Ansari?
Katar utrzymywał kanał dyplomatyczny
Al-Ansari mówił, że Katar, Oman i Pakistan wspólnie starają się ułatwić kontakty między Waszyngtonem a Teheranem oraz zbliżyć stanowiska obu stron. Katarskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych informowało również o trwającej wymianie wiadomości i projektów propozycji za pośrednictwem regionalnych mediatorów.
17
39
25 sierpnia Al-Ansari powiedział, że katarscy urzędnicy codziennie kontaktują się ze stronami, szukając sposobu na powrót do negocjacji. Nie ujawnił szczegółów omawianych propozycji. Z doniesień z Iranu wynikało przy tym, że sama wymiana wiadomości nie oznacza jeszcze zgody Teheranu na wznowienie formalnych rozmów.
8
35
Najważniejszy przekaz był więc ostrożny: Katar nadal prowadzi mediację i próbuje utrzymać kontakt, ale nie potwierdzał rozpoczęcia nowej rundy negocjacji USA–Iran.
Otwarcie cieśniny Ormuz było jednym z głównych celów
Al-Ansari wielokrotnie łączył wysiłki dyplomatyczne z bezpieczeństwem i ponownym otwarciem cieśniny Ormuz. 12 sierpnia mówił, że rozmowy Omanu z Iranem osiągnęły „krytyczny punkt”. Z obu stolic miały napływać pozytywne sygnały, a negocjacje — według jego relacji — weszły w fazę techniczną. Określił wznowienie normalnej żeglugi jako priorytet Kataru.
2
4
Podczas briefingu 18 sierpnia Katar ponownie wezwał do deeskalacji, przywrócenia zawieszenia broni i otwarcia szlaku wodnego. Al-Ansari powiedział, że regionalne działania mają doprowadzić do powrotu do amerykańsko-irańskiego memorandum of understanding (MoU), czyli porozumienia określającego ramy rozwiązania spornych kwestii. Dodał, że uzgodnienia między Omanem a Iranem w sprawie cieśniny mogłyby stworzyć warunki sprzyjające wznowieniu negocjacji.
9
34
Oficjalne stanowisko Kataru sprzeciwia się także wykorzystywaniu cieśniny jako narzędzia nacisku politycznego i opowiada się za dialogiem oraz mediacją.
14
Co źródła mówią o sankcjach — a czego nie potwierdzają?
24 sierpnia informowano o uruchomieniu przez Stany Zjednoczone operacji „Economic Outcast”, kampanii sankcyjnej wymierzonej w finansowe i handlowe powiązania Iranu.
3 Osobny raport podawał, że Chiny sprzeciwiły się jednostronnym sankcjom USA, jeśli nie mają one podstawy w prawie międzynarodowym ani autoryzacji Rady Bezpieczeństwa ONZ. Ten sam materiał informował, że Katar również skrytykował działania jako jednostronne.
41
Dostarczone dowody nie potwierdzają jednak, że Al-Ansari osobiście przedstawił szczegółowe stanowisko w sprawie:
- konkretnej listy objętych sankcjami osób, podmiotów lub statków;
- irańskich sieci zakupowych związanych z programem nuklearnym i rakietowym ani dochodów z eksportu ropy;
- stanowiska Chin;
- odrzucenia przez Iran żądań uznanych przez Teheran za nadmierne;
- odrębnego, dwustronnego porozumienia dotyczącego bezpiecznego przepływu statków przez cieśninę.
Tematy te pojawiają się w szerszym kontekście relacji, ale przypisywanie każdej z tych opinii bezpośrednio Al-Ansariemu wykraczałoby poza dostępny materiał dowodowy.
Dlaczego Ormuz był ważny dla mediacji?
Katar nie traktował statusu cieśniny jako wyłącznie problemu żeglugowego. W jego komunikatach swoboda nawigacji, przywrócenie zawieszenia broni i powrót do negocjacyjnych ustaleń były ze sobą ściśle powiązane. Wcześniejsze doniesienia wskazywały, że szlak został w praktyce zamknięty dla żeglugi handlowej, natomiast Reuters podał później, że w jednym z analizowanych dni przez cieśninę przepłynęło sześć statków, wobec średniej 11 przejść z poprzednich 10 dni.
5
1
Dane te wskazują na poważne ograniczenie ruchu. Na podstawie dostarczonych źródeł nie można jednak potwierdzić twierdzenia, że natężenie żeglugi spadło dokładnie do jednej dziesiątej poziomu sprzed wojny, ani zweryfikować całej chronologii konfliktu.
Wniosek
Udokumentowany przekaz Al-Ansariego był jasny: Katar próbował podtrzymać dyplomację między USA a Iranem, jednocześnie naciskając na otwarcie cieśniny Ormuz i przywrócenie normalnej żeglugi. Operacja sankcyjna stanowiła element szerszego kryzysu, a jeden z raportów przypisał Katarowi krytykę tych działań. Dostępne dowody nie uzasadniają jednak przedstawiania Al-Ansariego jako autora szczegółowej, publicznej odpowiedzi na operację „Economic Outcast”.