Physical Superintelligence (PSI) ogłosiło 6 listopada 2026 roku, że wewnętrzny system badawczy, wykorzystujący niepubliczny model Anthropic, znalazł dowód hipotezy Aaronsona–Ambainisa — problemu otwartego od 2008 roku. Firma opublikowała artykuł oraz formalizację w Lean 4 i podała, że system sprawdzający Lean zaakceptował dowód. Wynik nie przeszedł jeszcze recenzji w czasopiśmie naukowym.
6
7
13
15
Co według PSI zrobił system
Jak podaje firma, kompletny dowód powstał trzeciego dnia działania systemu na infrastrukturze PSI. Następnie system zajął się powiązanymi problemami i dwukrotnie poprawił uzyskany wynik. Dostępne relacje nie podają kolejnych wartości ograniczeń ani nie opisują wystarczająco szczegółowo, jak system doszedł do rozwiązania.
5
11
14
Pracami kierował David Turturean z zespołu technicznego PSI, który opracował też system badawczy. Według relacji Turturean wyznaczył problem, poprosił system o przygotowanie projektu tekstu, a następnie go przejrzał; to on odpowiada za poprawność artykułu.
1
7 Doradca PSI Jim Halverson miał skontrolować dowód, a doradczyni Phiala Shanahan komentowała rolę formalizacji w Lean.
34
36
Nazwa użytego modelu nie została ujawniona. PSI określa go jedynie jako niepubliczny model Anthropic. Dostępne źródła nie wyjaśniają, na czym polegał udział Anthropic ani czy firma niezależnie potwierdziła wynik.
6
15
O co chodzi w hipotezie
W ujęciu przedstawionym wraz z dowodem chodzi o wielomian rzeczywisty stopnia co najwyżej d, którego wartości na kostce boolowskiej mieszczą się między zerem a jedynką. Jeśli jego wariancja wynosi co najmniej ε, to przynajmniej jedna zmienna musi mieć zauważalny wpływ. Repozytorium PSI podaje dla tego wpływu dolne ograniczenie (ε/d)^7, a także mocniejsze oszacowanie.
41
Mówiąc prościej: ograniczony wielomian niskiego stopnia, który wyraźnie się zmienia, nie może zależeć tylko w znikomym stopniu od każdej pojedynczej zmiennej. Znaczenie wyniku dla obliczeń kwantowych dotyczy złożoności zapytań, czyli tego, ile razy algorytm musi odczytać dane wejściowe. Podawana konsekwencja jest taka, że dla obliczeń o wyniku „tak” lub „nie”, na większości równomiernie losowanych danych, algorytm klasyczny może przybliżyć prawdopodobieństwo akceptacji algorytmu kwantowego bez potrzeby wykonywania wykładniczo większej liczby odczytów.
4
Nie oznacza to, że komputery klasyczne zawsze potrafią efektywnie zasymulować kwantowe w całkowitym czasie działania. Ograniczenie liczby odczytów danych samo w sobie nie mówi, ile obliczeń algorytm wykonuje między odczytami. Wynik nie dowodzi też, że komputery kwantowe nie mogą przynosić praktycznych korzyści.
4
16
Co potwierdza Lean, a czego nie rozstrzyga
PSI udostępniło artykuł matematyczny i formalizację dowodu w Lean 4. Lean to asystent dowodów: sprawdza, czy formalny argument wynika z definicji i założeń zapisanych w formalizacji. Repozytorium opisuje również kontrole przeprowadzone przed publikacją.
10
21
41
Akceptacja przez Lean jest istotnym potwierdzeniem, że sformalizowany dowód jest poprawny w ramach zakodowanych definicji i założeń. Nie zwalnia jednak z pytania, czy formalizacja wiernie oddaje pierwotne sformułowanie hipotezy. Weryfikacja formalna, ekspercka interpretacja matematyki i recenzja naukowa dotyczą powiązanych, ale odrębnych kwestii. Na tym etapie najtrafniej mówić więc o ważnym twierdzeniu dowodowym popartym publiczną formalizacją, a nie o wyniku, który przeszedł już pełną niezależną ocenę naukową.
15
41
Publiczne omówienia potwierdzają deklarowany przebieg prac, udostępnienie formalizacji i jej akceptację przez Lean. Nie zawierają jednak dość szczegółów, by odtworzyć konkretny opis tego, jak dowód rozwija wcześniejsze prace lub wykorzystuje determinanty do łączenia ustawień danych. Nie należy wnioskować o tej technicznej metodzie wyłącznie z samego ogłoszenia.
Co pozostaje do sprawdzenia
Ogłoszenie nie wyjaśnia, jakiego dokładnie modelu użyto, jaki był udział Anthropic ani czy zewnętrzni badacze przeprowadzili już szczegółowy audyt. Najważniejsze będzie teraz niezależne sprawdzenie zarówno formalizacji, jak i tego, czy odpowiada ona hipotezie w jej pierwotnym brzmieniu.
6
15
Ostrożny wniosek jest dwojaki: PSI przedstawiło znaczące twierdzenie i udostępniło formalizację możliwą do sprawdzenia maszynowego, ale wynik nadal wymaga niezależnej oceny.