Czy największy fundusz inwestycyjny świata może zniknąć? Prezes NBIM ostrzega po rekordowym półroczu

• Całkowita stopa zwrotu wyniosła 9,4% w koronach norweskich – najwięcej w historii funduszu dla tej waluty.
• Stopa zwrotu z akcji w pierwszym półroczu sięgnęła 12,95% .

Głównym motorem wzrostu były azjatyckie spółki technologiczne i półprzewodnikowe, takie jak Samsung, SK Hynix, TSMC, ASML, Intel i Nvidia . Tangen określił ten wynik jako „napędzany dobrymi zwrotami na rynku akcji, szczególnie z azjatyckich spółek technologicznych” .

Pomimo rekordowych danych, Tangen przestrzegł inwestorów, aby nie oczekiwali „takich samych stóp zwrotu w przyszłości, jakie widzieliśmy w ciągu ostatnich kilku lat” . Opisał obecną sytuację na rynkach finansowych jako „nienormalną”, gdzie ceny rosną mimo utrzymujących się globalnych wyzwań .

Scenariusze zagłady: co może zniszczyć fundusz?

Tangen przedstawił kilka ekstremalnych scenariuszy opartych na wewnętrznych modelach ryzyka NBIM :

• Pęknięcie bańki AI – Korekta przewartościowanych spółek związanych ze sztuczną inteligencją. Modele NBIM pokazują, że mogłoby to spowodować spadek wartości funduszu nawet o 35%, co przy obecnej wartości oznaczałoby stratę rzędu 700 mld USD .
• Poważne zawirowania geopolityczne / wojna handlowa USA-Chiny – Długotrwała recesja gospodarcza łącząca pęknięcie bańki AI z wojną handlową między USA a Chinami. Tangen powiedział, że w takim scenariuszu wartość inwestycji giełdowych mogłaby spaść nawet o 80%, podobnie jak podczas Wielkiego Kryzysu z 1929 roku .
• Wojna nuklearna – Wyraźnie wymieniona jako zdarzenie, które mogłoby sprawić, że fundusz stanie się „bezwartościowy” .
• Terroryzm biologiczny – Również uznany za katastrofalne ryzyko mogące zniszczyć fundusz .
• Długotrwały globalny kryzys – Szerszy scenariusz łączący wiele wstrząsów, który mógłby unicestwić zdecydowaną większość aktywów funduszu .

30 lat wzrostu zagrożonego

Rok 2026 to 30. rocznica wpłynięcia pierwszej składki do funduszu. 30 maja 1996 r. na konto trafiło dokładnie 1 981 128 502 koron i 16 øre . Od tego czasu norweski fundusz urósł do największego na świecie, posiadając około 1,5% wszystkich spółek giełdowych na globie .

Przekaz Tangena był jasny: spektakularny wzrost funduszu nie powinien być uważany za coś oczywistego, a inwestorzy giełdowi powinni przygotować się na „trudniejsze czasy” .

Nie było to pierwsze ostrzeżenie szefa NBIM. Już w kwietniu 2025 r. mówił o rozpadzie globalnej gospodarki jako największym zagrożeniu dla rynków finansowych, a w marcu 2026 r., po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie, ponownie wyrażał swoje obawy .