Historyczne zaćmienie Słońca 12 sierpnia 2026: Astronautka Jessica Meir sfotografowała cień Księżyca z ISS, a tej samej nocy rozbłysły Perseidy

Co sprawiło, że jej fotografie orbitalne były wyjątkowe

Fotografie Meir były niezwykłe z kilku powodów:

• Perspektywa orbitalna: z wysokości ~262 mil sfotografowała cień Księżyca przesuwający się po planecie – widok niemożliwy do uzyskania z Ziemi .
• Precyzja czasowa i prędkość: ISS okrąża Ziemię co ~90 minut. Uchwycenie dokładnego momentu, gdy cień przesuwa się pod stacją, wymagało precyzyjnych obliczeń orbitalnych. Stacja została jednocześnie sfotografowana z Ziemi podczas przelotu na tle Słońca z prędkością około 8 km/s, co potwierdza, że załoga znalazła się we właściwym miejscu i czasie .
• Wielość punktów widzenia: załoga ISS rejestrowała zaćmienie z góry, podczas gdy zespoły naziemne dokumentowały je z Ziemi, umożliwiając rzadkie porównanie ujęć z kosmosu i powierzchni .

Jak Joel Kowsky udokumentował wydarzenie z Ziemi

Fotograf NASA Joel Kowsky stacjonował w Hodgdon w stanie Maine, gdzie wykonał uderzające zdjęcie ISS przelatującej na tle częściowo zaćmionego Słońca . Na zdjęciu Słońce jest częściowo przesłonięte chmurami i Księżycem w fazie częściowego zaćmienia, a ISS widoczna jest jako mała, ciemna sylwetka przecinająca tarczę słoneczną z dużą prędkością – około 8 km/s .

Tego typu fotografia przelotu jest niezwykle trudna. ISS przecina tarczę Słońca w mniej niż sekundę, co wymaga od fotografa precyzyjnego wycelowania w czasie, uwzględniając zarówno postęp zaćmienia, jak i orbitę stacji . Na zdjęciu Kowsky'ego widać stację z siedmioosobową załogą – w składzie Meir, Anil Menon, Jack Hathaway, astronautka ESA Sophie Adenot oraz kosmonauci Roskosmosu Piotr Dubrow, Andriej Fiediajew i Anna Kikina – pędzącą na tle Słońca .

Ścieżka totalności nad Ziemią

Ścieżka totalności całkowitego zaćmienia Słońca 12 sierpnia 2026 roku przebiegała według następującej sekwencji :

1. Daleka północna Syberia (Rosja) – cień po raz pierwszy dotknął Ziemi w pobliżu Zatoki Chatanga na wybrzeżu Arktyki około 17:00 UTC .
2. Ocean Arktyczny / okolice Bieguna Północnego – cień pomknął na północ, przechodząc w pobliżu bieguna .
3. Wschodnia Grenlandia – ścieżka przecięła wschodnią część wyspy .
4. Islandia – zachodnia część Islandii doświadczyła totalności, choć przez krótki czas (około 1–2 minut) .
5. Północny Atlantyk – punkt największego zaćmienia znajdował się w Cieśninie Duńskiej, na zachód od Islandii, gdzie totalność trwała do 2 minut 18 sekund, a ścieżka cienia była najszersza (~294 km) .
6. Północna Hiszpania – totalność przeszła przez Hiszpanię z zachodu na wschód, nad miastami takimi jak La Coruña, León, Saragossa i Palma. Widoczna była jako „zaćmienie o zachodzie Słońca” .
7. Północno-wschodnia Portugalia – niewielki fragment Portugalii również znalazł się w ścieżce .
8. Zachodnia część Morza Śródziemnego – cień uniósł się nad Ziemią o zachodzie Słońca .

Było to pierwsze całkowite zaćmienie Słońca widoczne z kontynentalnej Europy Zachodniej od 1999 roku .

Zbiegające się wydarzenia astronomiczne

Zaćmienie 12 sierpnia zbiegło się z dwoma innymi znaczącymi wydarzeniami, które miały miejsce tego samego dnia :

• Nów Księżyca – zaćmienie wystąpiło dokładnie w dniu nowiu, co jest warunkiem koniecznym każdego zaćmienia Słońca .
• Maksimum roju Perseidów – rój meteorów Perseidów osiągnął maksimum w nocy z 12 na 13 sierpnia, zaledwie kilka godzin po całkowitym zaćmieniu Słońca . Ponieważ nów zapewnia najciemniejsze niebo, warunki obserwacji Perseidów uznano za najlepsze od dekady – żadne światło Księżyca nie zagłuszało słabszych meteorów .
• Rzadkie zestawienie – zbieżność całkowitego zaćmienia Słońca w ciągu dnia i maksimum głównego roju meteorów tej samej nocy była przypadkowym, ale wyjątkowo niezwykłym połączeniem zjawisk astronomicznych . Eksperci podkreślili, że oba wydarzenia nie są ze sobą fizycznie powiązane – zaćmienia zdarzają się około dwa razy w roku, a Perseidy co roku w połowie sierpnia – ale razem stworzyły to, co niektórzy nazwali „najdziwniejszym dniem na niebie” .

Dzięki tym zbiegom obserwatorzy we właściwych lokalizacjach mogli być świadkami całkowitego zaćmienia Słońca o zachodzie, a następnie tej samej nocy ciemnego nieba usianego Perseidami – kombinacji, która nie powtórzy się w ten sposób przez wiele lat .