Iran ma znacznie mniej samolotów pasażerskich, niż potrzebuje, a wojna dodatkowo pogłębiła problemy tamtejszego lotnictwa. Prezes Iran Air Taher Abdolhai oceniał, że kraj powinien dysponować około 1000 maszyn, podczas gdy ma ich mniej więcej 300. Przed wojną operacyjnych było 130–140.
22
7
Liczby dotyczą irańskiego lotnictwa jako całości, nie tylko floty Iran Air. Nie ma też zgodności co do liczby maszyn zniszczonych podczas walk.
Rozbieżne szacunki strat
Anadolu, powołując się na półoficjalną agencję Tasnim, podało, że Abdolhai mówił o zniszczeniu 20–30 samolotów. W późniejszej relacji Iran International przypisano mu szacunek 30–40 zniszczonych maszyn, a kolejnych 70–80 miało zostać trafionych.
22
7
Nie wiadomo, do kogo należały wszystkie uszkodzone samoloty. Dlatego tych danych nie można traktować jako potwierdzonego bilansu strat Iran Air. Różnica między „trafiony” a „zniszczony” jest istotna, podobnie jak między łączną liczbą samolotów w kraju a maszynami sprawnymi przed wojną. Dostępne relacje przedstawiają przypisywane Abdolhaiowi szacunki, a nie uzgodniony wykaz strat.
7
13
Sześć czynnych samolotów Iran Air
W osobnej wypowiedzi Abdolhai miał powiedzieć, że Iran Air ma sześć czynnych samolotów, choć jego flota liczy 40 maszyn, a firma zatrudnia ponad 9000 osób. Dodał, że nawet samoloty gotowe do lotu, mające pilotów, mogą napotykać ograniczenia operacyjne i związane z ruchem lotniczym.
21
Nie oznacza to, że pozostałe 34 samoloty zostały zniszczone. Nie należy też utożsamiać sześciu czynnych maszyn Iran Air z szacunkowymi 130–140 samolotami operacyjnymi w całym Iranie przed wojną.
21
22
Sankcje i problemy operacyjne
Iran Air objęto unijnymi sankcjami finansowymi w październiku 2024 roku. We wrześniu 2026 roku Departament Stanu USA ogłosił sankcje wobec 36 podmiotów i osób, które — według Waszyngtonu — wspierały irański sektor lotniczy. Amerykański urząd OFAC poinformował również o zawieszeniu zgody na określone czasowe reeksporty cywilnych samolotów do Iranu.
20
17
18
W doniesieniach o kondycji przewoźnika wymieniano także niedobór pilotów i zaległe płatności państwa. To część kontekstu, który pomaga zrozumieć, dlaczego duża liczba pracowników nie przekłada się automatycznie na wiele samolotów w służbie.
2
Dostępne źródła nie potwierdzają jednak pełnego obrazu historycznych skutków sankcji po wycofaniu się USA z porozumienia nuklearnego w 2018 roku — w tym ich wpływu na zakupy samolotów Boeing i Airbus, części zamienne, serwis, finansowanie międzynarodowe czy rentowność tras. Tych szczegółów nie należy przedstawiać jako ustaleń wynikających z przytoczonych wypowiedzi Abdolhaia.
Sprzeciw wobec prywatyzacji
W jednej z relacji Abdolhai sprzeciwił się prywatyzacji Iran Air, argumentując, że linia pełni strategiczną funkcję w interesie narodowym, wykraczającą poza działalność komercyjną. Dostępny opis nie przedstawia szerzej jego uzasadnienia ani nie pozwala powiązać tego stanowiska z konkretnymi zniszczeniami infrastruktury wojennej.
32