Intel Diamond Rapids: 256 rdzeni, 1,28 GB cache i 22 moduły w jednym Xeonie

Intel wykorzystał konferencję Hot Chips 2026, aby zaprezentować szczegóły Diamond Rapids — kolejnej generacji serwerowej platformy Xeon 7, której premiera jest planowana na 2027 rok. W najwyższej konfiguracji procesor ma oferować aż 256 wydajnych rdzeni Panther Cove, 1,28 GB współdzielonej pamięci cache ostatniego poziomu oraz pakiet złożony z 22 modułów krzemowych. 123

Najważniejszy kompromis jest jednak równie wyraźny: Diamond Rapids nie będzie obsługiwał jednoczesnej wielowątkowości (SMT), znanej w nazewnictwie Intela jako Hyper-Threading. Oznacza to, że 256 rdzeni będzie odpowiadać 256 wątkom sprzętowym. Intel sygnalizuje, że SMT ma powrócić w kolejnej generacji Xeonów, noszącej nazwę Coral Rapids. 78

Co Intel pokazał w przypadku Diamond Rapids

Diamond Rapids najlepiej traktować nie jako klasyczny, monolityczny procesor, lecz jako kompletny, wielomodułowy pakiet serwerowy. Największy wariant ma łączyć:

• 16 modułów obliczeniowych Intel 18A-P,
• 16 rdzeni Panther Cove P-Core w każdym module, czyli łącznie 256 rdzeni,
• cztery moduły bazowe Intel 3-T,
• dwa moduły Intel 3 Fabric Hub odpowiedzialne za pamięć i zewnętrzne interfejsy I/O,
• 22 moduły w całym pakiecie. 13

Moduły obliczeniowe będą układane na modułach bazowych za pomocą technologii pakowania Foveros Direct. Taka budowa pozwala rozdzielić obliczenia, pamięć cache, kontrolery pamięci oraz układy wejścia-wyjścia na osobne bloki krzemowe, zamiast umieszczać wszystkie funkcje w jednej dużej kości. 35

Nowa magistrala zamiast EMIB

Intel zmienia także sposób komunikacji między poszczególnymi blokami. W Diamond Rapids wykorzystuje połączenie UCIe-S oraz architekturę fan-out fabric do łączenia modułów obliczeniowych z jednostkami Fabric Hub. To inne podejście niż stosowane w starszych Xeonach rozwiązanie oparte na EMIB. 311

Celem Intela jest bardziej jednolity model dostępu do pamięci w całym pakiecie. W praktyce może to ograniczyć konieczność rozróżniania przez oprogramowanie i administratorów wyraźnie oddzielonych obszarów pamięci lokalnej i zdalnej w dużych konfiguracjach wielomodułowych. Na razie jest to jednak założenie architektoniczne — jego rzeczywiste znaczenie pokażą dopiero gotowe serwery i niezależne testy aplikacji.

Cztery moduły bazowe Intel 3-T zapewniają również dużą współdzieloną pamięć cache ostatniego poziomu. Intel i materiały branżowe mówią o pojemności do 1,28 GB LLC. Określanie całej tej puli mianem „L3” może być jednak pewnym uproszczeniem, ponieważ publicznie dostępne informacje nie opisują jeszcze kompletnej hierarchii cache ani sposobu dostępu do każdego jej poziomu. 12

Pamięć i I/O przygotowane na serwery wymagające dużej przepustowości

Diamond Rapids koncentruje się na dwóch elementach, które często ograniczają wydajność procesorów z dużą liczbą rdzeni: przepustowości pamięci oraz komunikacji z urządzeniami zewnętrznymi. Platforma ma obsługiwać 16 kanałów pamięci DDR5, z szybkością do DDR5-8000 albo MRDIMM-12 800, zależnie od wykorzystanej technologii i konfiguracji. 34

Do tego dochodzi maksymalnie 128 linii PCIe Gen 6. Podsystem I/O można konfigurować z użyciem PCIe, CXL 3.0 oraz UPI 3.0, co daje projektantom serwerów większą swobodę przy podłączaniu akceleratorów, dodatkowej pamięci, kart sieciowych i kolejnych gniazd procesorów. 314

To istotne, bo samo dodawanie rdzeni bez zwiększania przepustowości pamięci i I/O może prowadzić do ich „zagłodzenia” — szczególnie w analizie danych, wirtualizacji oraz zadaniach związanych z orkiestracją AI. Konstrukcja z 16 kanałami pamięci i obsługą PCIe 6.0 sugeruje, że Intel traktuje całą platformę, a nie tylko liczbę rdzeni, jako główne pole rywalizacji.

APX, AVX10.2 i AMX mają pomóc w obliczeniach AI

Materiały deweloperskie Intela wskazują, że Diamond Rapids będzie obsługiwał Intel APX, AVX10.2 oraz dodatkowe możliwości Intel AMX. 56

APX zwiększa liczbę architektonicznych rejestrów ogólnego przeznaczenia dostępnych dla kodu x86. Intel opisuje tę technologię jako podwojenie liczby takich rejestrów — z 16 do 32. Dzięki temu kompilowany program może rzadziej przenosić dane między rejestrami a pamięcią. 9

AMX jest przeznaczony przede wszystkim do obliczeń macierzowych wykorzystywanych w zadaniach AI, natomiast AVX10.2 rozszerza możliwości przetwarzania wektorowego. Łącznie nowe funkcje mają wspierać zarówno typowe oprogramowanie serwerowe, jak i obciążenia związane ze sztuczną inteligencją. Rzeczywisty wzrost wydajności będzie jednak zależał od obsługi przez kompilatory, optymalizacji oprogramowania oraz charakterystyki konkretnego zadania.

Brak Hyper-Threadingu to główne ograniczenie

Diamond Rapids będzie konstrukcją opartą wyłącznie na rdzeniach Performance i bez SMT. Intel przyznał, że rezygnacja z wielowątkowości może pogorszyć pozycję konkurencyjną w przypadku obciążeń, które dobrze wykorzystują dwa wątki logiczne na jednym rdzeniu. Firma zapowiedziała, że SMT ma powrócić wraz z Coral Rapids, kolejną generacją Xeonów z rdzeniami P-Core. 78

Nie oznacza to automatycznie spadku wydajności w każdym zastosowaniu. Programy obliczeniowo intensywne, dobrze zrównoleglone i wykorzystujące instrukcje wektorowe — na przykład część zastosowań HPC — mogą niewiele zyskiwać dzięki drugiemu wątkowi sprzętowemu, ponieważ już w pełni obciążają zasoby rdzenia. Z kolei zadania często oczekujące na dane z pamięci lub nastawione na maksymalną przepustowość wątków mogą odczuć brak SMT znacznie mocniej.

W efekcie hasło „256 rdzeni” nie powinno być traktowane jako uniwersalna gwarancja wydajności. Przed zakupem operatorzy centrów danych będą potrzebować testów własnych aplikacji, uwzględniających skalowanie, zasady obsadzania pamięci, częstotliwość pracy, pobór energii oraz koszty licencji.

Jak Diamond Rapids wypada na tle konkurencji

Pod względem specyfikacji Diamond Rapids zbliża Intela do najbardziej zagęszczonych konstrukcji x86 dla serwerów. Deklarowana maksymalna liczba 256 rdzeni odpowiada najwyższym wartościom przypisywanym generacji AMD EPYC Venice. Z kolei 16-kanałowy podsystem pamięci, duża pamięć LLC oraz łączność PCIe Gen 6 plasują platformę w tej samej szerokiej klasie rozwiązań dla centrów danych wymagających wysokiej przepustowości. 21436

Nie przesądza to jednak o zwycięstwie któregoś z producentów. Intel nie opublikował jeszcze pełnych parametrów produktów przeznaczonych do sprzedaży, cen ani niezależnych testów aplikacyjnych potrzebnych do bezpośredniego porównania. Sama liczba rdzeni pomija takie czynniki jak taktowanie, opóźnienia pamięci, długotrwały pobór energii, sprawność oprogramowania i dostępność gotowych systemów.

Najważniejsze pytanie biznesowe brzmi więc: czy w 2027 roku Intel zaoferuje wystarczającą wydajność na wat oraz korzystny całkowity koszt posiadania, aby przekonać klientów do wdrożeń Diamond Rapids? Architektura adresuje kilka dotychczasowych problemów — gęstość rdzeni, przepustowość pamięci, rozszerzalność I/O i komunikację między modułami — ale o sukcesie na większą skalę zdecydują ceny oraz wyniki rzeczywistych testów.