Podczas dorocznych spotkań Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) i Banku Światowego w Bangkoku 12 października 2026 r. dyrektorka zarządzająca MFW Kristalina Georgiewa określiła wpływ sztucznej inteligencji na pracę, edukację i finanse publiczne jako „powoli nadciągające tsunami”. Zwróciła jednak uwagę również na drugą stronę zmian: inwestycje w AI wspierają wzrost gospodarczy. Prezydent Singapuru Tharman Shanmugaratnam mówił o kurczących się możliwościach zdobycia pierwszej pracy przez absolwentów, a prezes Banku Światowego Ajay Banga podkreślał potencjał praktycznych zastosowań AI.
3
5
9
Co oznacza szacunek MFW dotyczący 40 proc. miejsc pracy?
MFW szacuje, że z czasem AI może wpłynąć na około 40 proc. miejsc pracy na świecie. Chodzi o stanowiska, które mogą zostać wsparte przez technologię, zdegradowane lub zlikwidowane — nie o to, że 40 proc. miejsc pracy zniknie. Georgiewa podała, że odsetek ten może wynosić około 60 proc. w gospodarkach rozwiniętych i 23 proc. w krajach o niskich dochodach.
1
17
Niższy wynik w uboższych krajach nie oznacza jednak, że są one bezpieczne. Jedno z opracowań wskazuje, że mniejsza ekspozycja wynika przede wszystkim z wolniejszego wdrażania AI, a nie z odporności na jej skutki. Same odsetki mówią o skali potencjalnego wpływu na miejsca pracy, nie o tym, czy dane państwo jest gotowe na zmianę.
18
Dlaczego szczególnie niepokoją pierwsze miejsca pracy absolwentów?
Tharman ostrzegł, że kurczy się pierwszy szczebel kariery zawodowej: pracodawcy coraz rzadziej poszukują świeżo upieczonych absolwentów.
13
28 AI przejmuje już rutynowe, powtarzalne zadania, które często składają się na pracę na stanowiskach juniorskich. Powstają wprawdzie także nowe miejsca pracy, ale część z nich jest gorzej płatna, między innymi w budownictwie. Georgiewa zaznaczyła, że nie jest to samo w sobie pocieszająca rekompensata za utracone możliwości.
2
Relacje z wypowiedzi Tharmana wskazują również na spadek popytu na absolwentów w USA oraz malejącą przewagę płacową osób z wyższym wykształceniem nad osobami bez dyplomu.
26 Stawką nie jest więc tylko to, czy pojawią się nowe zawody. Ważne jest także, czy młodzi ludzie będą mogli zdobyć pierwsze doświadczenia, na których buduje się umiejętności i dalszą karierę. Tharman zwracał uwagę, że opóźnione wejście na rynek pracy oznacza mniej czasu na rozwój tych kompetencji; w innej relacji ostrzegał, że przedłużająca się niepewność może osłabiać wiarę w przyszłość.
29
31
Propozycje: wsparcie zatrudnienia i nauka bliżej rynku pracy
Tharman apelował, by rządy współpracowały z prywatnymi pracodawcami i zachęcały ich do zatrudniania absolwentów. Wśród możliwych rozwiązań wymienił programy wsparcia zatrudnienia wzorowane na działaniach stosowanych podczas wcześniejszych kryzysów.
10
13 Postulował też ściślejsze łączenie studiów z praktyką zawodową — na przykład przez staże, programy łączące naukę z pracą i inne formy zdobywania doświadczenia w miejscu pracy.
8
29
Banga zwrócił uwagę na skalę wyzwania związanego z zatrudnieniem młodych: według relacji CNBC w ciągu najbliższych 15 lat dorosłość ma osiągnąć 1,2 mld młodych ludzi. Wezwał do uruchomienia prywatnego kapitału, który pomoże tworzyć dla nich miejsca pracy.
10 To wyzwanie zarówno dla polityki publicznej, jak i biznesu — nie da się mu sprostać wyłącznie przez uczenie pracowników obsługi nowych narzędzi.
AI może wspierać wzrost, ale rodzi pytania o podatki
Georgiewa ostrzegła, że AI może utrudnić finansowanie usług publicznych, jeśli dochody będą przesuwać się od pracy w stronę kapitału, osłabiając wpływy podatkowe.
6
15 Jednocześnie, jak wynika z relacji z jej wystąpienia, inwestycje w infrastrukturę AI pomagają utrzymać globalny wzrost gospodarczy w pobliżu 3 proc.
4
22
W Azji potencjalne korzyści dla wzrostu mogą wynieść 0,5–1 punktu procentowego w gospodarkach rozwiniętych oraz 0,2–0,8 punktu procentowego w gospodarkach wschodzących. To możliwe zyski, a nie gwarantowany rezultat.
12
22 Według relacji ze spotkania AI może też pomóc ograniczyć gospodarcze skutki starzenia się społeczeństw w Azji.
5
8
W przypadku krajów rozwijających się Banga proponował stawiać na „małą AI”: praktyczne narzędzia dla takich dziedzin jak rolnictwo, ochrona zdrowia czy edukacja, zamiast próbować konkurować w tworzeniu największych modeli AI.
35
37
Większa produktywność nie zastąpi strategii zatrudnienia
Wypowiedzi uczestników spotkania wskazują na problem, z którym będą musieli zmierzyć się decydenci: AI może zwiększać produktywność i wspierać wzrost, ale nie gwarantuje młodym dostępu do pierwszej pracy ani nie zabezpiecza automatycznie dochodów publicznych. Proponowane działania obejmują zachęcanie firm do zatrudniania młodych, ściślejsze powiązanie edukacji z praktyką oraz dostosowanie polityki podatkowej do zmian w podziale dochodów.
3
5
10
13