Stablecoiny mogą ułatwić ucieczkę od lokalnych walut. Ostrzeżenie MFW

Stablecoiny mogą być atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnych płatności: umożliwiają szybsze przelewy, niższe koszty i większą konkurencję. Jednak Dan Katz, pierwszy zastępca dyrektora zarządzającego Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), ostrzegł, że te same cyfrowe rozwiązania mogą ułatwić gospodarstwom domowym i firmom na rynkach wschodzących zamianę lokalnego pieniądza na „cyfrowe dolary”. Ryzyko jest największe tam, gdzie polityka pieniężna nie cieszy się zaufaniem, dostęp do walut obcych jest ograniczony, a dolar już odgrywa dużą rolę w oszczędnościach i transakcjach. 8

Główne ostrzeżenie MFW

Według danych przywołanych przez Katza niemal 99 proc. stablecoinów jest denominowanych w dolarach amerykańskich. Taka koncentracja tworzy silny efekt sieciowy: użytkownicy mogą przechowywać cyfrowy aktyw zaprojektowany tak, aby utrzymywał powiązanie z dolarem, a następnie przenosić go między krajami, giełdami i usługami opartymi na blockchainie. 18

W państwach o słabych instytucjach gospodarczych lub niskim zaufaniu do krajowej waluty łatwiejszy dostęp do tokenów dolarowych może przyspieszyć zastępowanie lokalnego pieniądza walutą obcą. Jeśli coraz większa część oszczędności i transakcji zostanie przeniesiona do instrumentów denominowanych w walutach obcych, krajowy bank centralny może mieć mniejszy wpływ na aktywność gospodarczą. Nie chodzi o to, że każda transakcja stablecoinem destabilizuje gospodarkę, lecz o to, że powszechny dostęp do takich aktywów może spotęgować istniejące słabości. 8

Czy stablecoin w lokalnej walucie rozwiąże problem?

Emisja stablecoina opartego na lokalnej walucie może wydawać się sposobem na ochronę niezależności monetarnej. Ostrzeżenie Katza dotyczy jednak tego, jak taki token będzie działał w otoczeniu innych aktywów cyfrowych.

Jeśli stablecoiny w lokalnej walucie i w dolarach będą funkcjonować na tej samej infrastrukturze blockchain, użytkownicy mogą wymieniać je bezpośrednio za pośrednictwem zdecentralizowanych giełd, pul płynności lub transakcji peer-to-peer. W efekcie zmniejszy się tarcie związane z zamianą lokalnego pieniądza na token dolarowy. W pewnych warunkach może to zwiększyć popyt na stablecoiny walut obcych, zamiast go ograniczać. 24

Dla regulatorów oznacza to, że nie wystarczy odpowiedzieć na pytanie, jaka waluta stanowi zabezpieczenie tokena. Równie ważne jest to, jak łatwo użytkownicy mogą wejść do systemu, wymieniać aktywa i wykupywać tokeny za pośrednictwem kanałów regulowanych lub nieregulowanych.

W czasie kryzysu odpływ kapitału może być szybszy

Tradycyjne transakcje walutowe często przechodzą przez banki, licencjonowanych dealerów i innych nadzorowanych pośredników. Stablecoiny tworzą dodatkowe cyfrowe ścieżki między użytkownikami, platformami i jurysdykcjami. Katz oraz MFW ostrzegają, że może to osłabić skuteczność narzędzi zarządzania przepływami kapitału i kontroli walutowej. 8

W okresie napięć finansowych mniejsze bariery mogą umożliwić szybszy odpływ kapitału, zwiększając presję na kurs lokalnej waluty. Gwałtowna deprecjacja może z kolei pogorszyć sytuację kredytobiorców zadłużonych w walutach obcych i nasilić szerszą niestabilność finansową. Są to potencjalne kanały transmisji ryzyka, a nie twierdzenie, że stablecoiny automatycznie wywołają kryzys. 8

Rynek jest duży, ale nagłówkowy wolumen bywa mylący

Adopcja stablecoinów szybko rosła. Ich kapitalizacja niemal potroiła się w latach 2021–2025 i wyniosła około 300 mld dolarów, choć w kolejnym roku pozostawała zasadniczo stabilna. 9

Dane o liczbie transakcji wymagają jednak ostrożnej interpretacji. Szacunki wskazują, że całkowity wolumen transakcji stablecoinami wyniósł w 2025 roku około 35 bln dolarów, ale według danych BIS przywołanych przez MFW przepływy związane z płatnościami opiewały na około 390 mld dolarów. To niewiele w porównaniu z szacowanym na około 1 biliard dolarów rocznym globalnym rynkiem płatności transgranicznych. 825

Różnica wynika w dużej mierze z aktywności wewnątrz ekosystemu kryptowalut, między innymi handlu, zarządzania płynnością i transferów między platformami, a nie ze zwykłych zakupów, przekazów pieniężnych czy płatności dla dostawców. 924

To ogranicza zasadność przedstawiania stablecoinów jako natychmiastowego zamiennika globalnego systemu płatniczego. Nie usuwa jednak problemu regulacyjnego. Dystrybucja tokenów, ich wzajemna kompatybilność i możliwość szybkiej wymiany na waluty obce mogą rozwijać się szybciej niż krajowa infrastruktura płatnicza i nadzór, zwłaszcza w czasie kryzysu. Jest to wniosek wynikający z dostępnych szacunków przepływów oraz ram ryzyka przedstawionych przez MFW. 825

Przykład Paxos pokazuje, dlaczego regulacje nie mogą być wyłącznie krajowe

Stablecoin Global Dollar (USDG), emitowany przez Paxos, został udostępniony konsumentom w Unii Europejskiej w ramach unijnego rozporządzenia Markets in Crypto-Assets (MiCA), między innymi za pośrednictwem platform Kraken i Gate. 30

Ten przykład pokazuje, jak regulowana prywatna sieć tokenów dolarowych może rozszerzać działalność na wiele jurysdykcji. Emitent, aktywa rezerwowe, blockchain, giełda, portfel i użytkownik mogą znajdować się w różnych miejscach. Powstają wtedy luki, jeśli regulator skupia się wyłącznie na podmiocie, który emituje token. 830

Co powinni zrobić decydenci?

Najpierw wzmocnić lokalną walutę

Najtrwalszą ochroną przed niepożądaną dolaryzacją nie jest sam konkurencyjny token. Są nią wiarygodna polityka pieniężna, stabilne finanse publiczne, sprawne instytucje i zaufanie, że lokalna waluta zachowa swoją użyteczność. Analiza MFW wskazuje, że wpływ stablecoinów zależy od krajowych ram makroekonomicznych, skali istniejącej substytucji walutowej, struktury rynku finansowego i dostępności alternatyw opartych na lokalnej walucie. 18

Zbudować konkurencyjne systemy płatności krajowych

Szybka, tania i interoperacyjna infrastruktura płatnicza może ograniczyć praktyczne powody korzystania z tokena w walucie obcej. Priorytetem powinno być zapewnienie gospodarstwom domowym i firmom niezawodnych rozwiązań do przekazów pieniężnych, handlu internetowego i płatności transgranicznych — zamiast zakładania, że jedna technologia rozwiąże wszystkie problemy rynku płatności.

W tym kontekście banki centralne mogą również analizować cyfrowe waluty banku centralnego (CBDC), jeśli odpowiadają one na rzeczywistą lukę w polityce publicznej. Nie powinny jednak być traktowane jako automatyczna odpowiedź na rozwój stablecoinów.

Regulować cały łańcuch działalności

Przepisy powinny obejmować więcej niż nazwę emitenta lub deklarowaną walutę tokena. Kluczowe obszary to jakość i wyodrębnienie rezerw, prawa do wykupu, ład zarządczy, odporność operacyjna, ochrona konsumentów, przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zasady dotyczące danych oraz powiązania z bankami i systemami płatniczymi. 8

Nadzór powinien obejmować także giełdy, portfele, zdecentralizowane punkty wymiany oraz kanały on-ramp i off-ramp, czyli miejsca, w których użytkownicy zamieniają pieniądz tradycyjny na aktywa cyfrowe i odwrotnie. To właśnie tam mogą być omijane wymogi dotyczące raportowania, identyfikacji klientów i kontroli przepływu kapitału. 35

Współpracować ponad granicami

Krajowe przepisy pozostawią luki, gdy emitent tokena, aktywa rezerwowe, infrastruktura blockchain, platforma handlowa i użytkownicy będą rozproszeni po wielu jurysdykcjach. W przypadku stablecoinów o szerokim zastosowaniu potrzebne są wspólne standardy, wymiana informacji i skoordynowany nadzór. 830

Unikać jednej recepty dla wszystkich

Kraje z wiarygodnymi walutami i sprawnymi systemami płatności mogą w większym stopniu korzystać z konkurencji i niższych kosztów. Państwa o słabej wiarygodności polityki gospodarczej, ograniczonym dostępie do dolarów lub już istniejącej dolaryzacji są natomiast bardziej narażone na ryzyko utraty niezależności monetarnej i niestabilności finansowej. 17

Liczy się użyteczność, nie sama nowość technologii

Stablecoiny będą konkurować z szybszymi płatnościami bankowymi, tokenizowanymi depozytami, CBDC i innymi formami pieniądza cyfrowego. Ich długoterminowa rola zależy od tego, czy zaoferują przewagi, których tradycyjne instytucje finansowe nie potrafią zapewnić, a jednocześnie zagwarantują wystarczające zaufanie, ochronę prawną i interoperacyjność.

Stablecoiny mogą więc ostatecznie zostać wyparte w płatnościach masowych, jeśli banki i inne tradycyjne instytucje zaoferują równie tanie, szybkie i kompatybilne pieniądze cyfrowe, ale z silniejszą ochroną prawną. Dla decydentów przesłanie Katza nie jest zatem prostym wezwaniem do zakazu, lecz ostrzeżeniem przed technologicznymi skrótami. Solidne fundamenty makroekonomiczne, konkurencyjne krajowe systemy płatności, regulacje oparte na rodzaju działalności oraz współpraca międzynarodowa mogą pozwolić wykorzystać efektywność stablecoinów bez tworzenia niekontrolowanego kanału dolaryzacji.