IBM pokazuje przewagę kwantową, a Bitcoin zyskuje nowy powód do obaw

Wyniki wpisują się w plan IBM zakładający pierwsze przykłady przewagi kwantowej do końca 2026 roku. Firma chce wykorzystać procesor Nighthawk, który ma obsługiwać do trzech modułów po 120 kubitów i układy złożone z 7500 bramek kwantowych. Kolejnym celem jest wielkoskalowe, odporne na błędy obliczanie kwantowe do 2029 roku .

Kiedy technologia zacznie zarabiać?

Prezes IBM Arvind Krishna powiedział 30 lipca w programie Mad Money stacji CNBC, że komputery kwantowe zaczną mieć „mierzalny wpływ” na przychody i zyski firmy w 2028 lub 2029 roku . Jego zdaniem pod koniec lat 30. XXI wieku technologia kwantowa może stworzyć rynek o wartości około biliona dolarów .

Krishna podtrzymał również zaangażowanie IBM w wart około 10 mld dolarów plan inwestycji w technologie kwantowe — mimo słabszych wyników segmentu infrastruktury. W liście do inwestorów firma zaznaczyła, że nadal zamierza dostarczyć pierwszy wielkoskalowy komputer kwantowy odporny na błędy w 2029 roku .

To wciąż prognozy biznesowe, a nie dowód, że komputery kwantowe są już gotowe do powszechnego zastosowania. Jednak lipcowe demonstracje IBM pokazują, że dyskusja przesuwa się z obszaru czystej teorii w stronę konkretnych zastosowań naukowych i przemysłowych.

Na czym polega zagrożenie dla Bitcoina?

Ryzyko dotyczy algorytmu Shora, który w odpowiednio dużym i odpornym na błędy komputerze kwantowym mógłby rozwiązać problem matematyczny stojący za podpisami ECDSA-256, używanymi w Bitcoinie na krzywej secp256k1. To właśnie te podpisy potwierdzają, że osoba wydająca środki ma do nich prawo.

W opublikowanym w marcu 2026 roku opracowaniu Google Quantum AI oszacowano, że atak na tę kryptografię mógłby wymagać jednej z dwóch konfiguracji: najwyżej 1200 kubitów logicznych i około 90 mln bramek Toffoliego albo najwyżej 1450 kubitów logicznych i około 70 mln takich bramek . Przy architekturze nadprzewodnikowej i założonym poziomie błędów obliczenie mogłoby zostać wykonane w ciągu minut przy użyciu mniej niż 500 tys. kubitów fizycznych — około 20 razy mniej niż wskazywały wcześniejsze szacunki z 2019 roku .

Jeśli pierwsza faza obliczeń zostałaby wykonana wcześniej, sam atak mógłby w sprzyjających warunkach potrwać około dziewięciu minut . To istotne również w przypadku trwających transakcji, ponieważ czas potrzebny na atak mógłby zbliżyć się do czasu oczekiwania na potwierdzenie transakcji w sieci.

Największe ryzyko dotyczy adresów, z których już wcześniej wydawano środki, a więc takich, których klucze publiczne zostały ujawnione. W przyszłości napastnik mógłby teoretycznie obliczyć klucz prywatny na podstawie klucza publicznego, a następnie przejąć środki. Według analizy Google około 6,9 mln BTC, czyli około 32 proc. całej podaży, znajduje się w portfelach z ujawnionymi kluczami publicznymi .

Często przywoływane dane mówią o około 34 proc. podaży, 6,8 mln BTC i wartości około 437 mld dolarów. Są one zbliżone do wskazanego obszaru ryzyka, ale w zgromadzonych materiałach nie znaleziono niezależnego potwierdzenia dokładnie tych wartości.

Trzeba też zachować proporcje. Niezależna publikacja akademicka z lipca 2026 roku szacuje zapotrzebowanie na 1200–2330 kubitów logicznych oraz od 0,5 do 320 mln kubitów fizycznych. Jednocześnie podkreśla, że obecnie nie istnieje komputer kwantowy zdolny do ataku o znaczeniu kryptograficznym. Największe zademonstrowane urządzenia mają około 1000–1200 kubitów fizycznych .

Dziewięć firm i 15 mln dolarów na bezpieczeństwo

23 lipca 2026 roku powstało Bitcoin Security Consortium. Dziewięć firm — BlackRock, Fidelity Digital Assets, Coinbase, Strategy, Block, Galaxy Digital, Anchorage Digital, ARK Invest i Blockstream — zadeklarowało łącznie 15 mln dolarów na trzy lata badań nad bezpieczeństwem Bitcoina i rozwojem oprogramowania open source. Jednym z głównych priorytetów ma być przygotowanie sieci na kryptografię odporną na komputery kwantowe .

Nie jest to wspólny fundusz zarządzający pieniędzmi wszystkich uczestników. Konsorcjum ma przede wszystkim koordynować działania i wymianę informacji, a każda firma samodzielnie kieruje swoje środki do wybranych deweloperów, badaczy i organizacji . Samo konsorcjum nie podejmuje decyzji za społeczność rozwijającą protokół Bitcoina.

W dostarczonych materiałach potwierdzono udział Galaxy Digital i Coinbase w konsorcjum. Nie znaleziono natomiast wystarczających, niezależnych informacji, by potwierdzić odrębne inicjatywy o nazwach „Galaxy Digital Bitcoin Quantum Readiness Initiative” oraz „Independent Advisory Board on Quantum Computing” Coinbase jako osobne, szczegółowo opisane projekty.

Największa luka jest w samym protokole

Bitcoin nie ma obecnie uzgodnionej i aktywowanej ścieżki przejścia na kryptografię postkwantową. Projekt BIP-361, który miałby wprowadzić odporny na ataki kwantowe schemat podpisu, pozostaje przedmiotem sporu w społeczności deweloperów. Nie ma konsensusu w sprawie jego aktywacji .

To właśnie ta luka — nie brak pieniędzy czy samych badań — pozostaje najtrudniejszym problemem. Można finansować kryptografów, audyty i rozwój oprogramowania, ale ostatecznie potrzebna będzie zgoda uczestników sieci na zmianę zasad, według których podpisywane i zatwierdzane są transakcje.

Wnioski

Żaden komputer kwantowy zdolny do przeprowadzenia takiego ataku nie istnieje dziś, a dystans technologiczny wciąż jest ogromny. Mimo to rok 2026 wyraźnie zmienił skalę dyskusji:

• IBM pokazał dwa przykłady przewagi kwantowej przy rozwiązywaniu rzeczywistych problemów.
• Badania Google Quantum AI obniżyły szacunki zasobów potrzebnych do złamania kryptografii Bitcoina około 20-krotnie — do poziomu poniżej 500 tys. kubitów fizycznych w określonym modelu sprzętowym.
• Bitcoin Security Consortium skupiło dziewięć dużych firm i 15 mln dolarów deklarowanego finansowania na bezpieczeństwo sieci.
• Bitcoin nadal nie ma działającego, uzgodnionego mechanizmu przejścia na podpisy odporne na ataki kwantowe.

Nie oznacza to, że Bitcoin jest dziś „do złamania”. Oznacza natomiast, że migracja kryptograficzna nie może być odkładana wyłącznie dlatego, że odpowiedni komputer kwantowy jeszcze nie powstał.