Fujitsu z prototypem kwantowego komputera na spinach w diamencie

Fujitsu zaprezentowało 8 września 2026 r. sprzętowy kamień milowy, ale nie gotowy, wielkoskalowy komputer kwantowy odporny na błędy. Firma podała, że zbudowała pierwszy działający prototyp komputera kwantowego opartego na spinach w diamencie, w którym centra cyna–wakans (SnV) zostały bezpośrednio zintegrowane z fotonicznymi układami scalonymi. System obsługuje bramki kwantowe i ma stanowić podstawę do optycznego łączenia przyszłych modułów. 211

Co właściwie zbudowało Fujitsu?

Prototyp wykorzystuje centra SnV w diamencie jako kubity spinowe. Są one zintegrowane z fotoniką na chipie, więc światło może służyć do sterowania kubitami i odczytu ich stanów. W koncepcji skalowania Fujitsu połączenia optyczne mają również spinać odrębne moduły obliczeniowe. 211

To inna droga niż procesory nadprzewodzące, rozwijane między innymi przez dużych graczy rynku kwantowego. Celem Fujitsu nie jest po prostu szybkie zastąpienie kubitów nadprzewodzących, lecz platforma, która połączy precyzyjne operacje na spinach w diamencie z optycznymi połączeniami potrzebnymi do budowy architektury modułowej. 2

Dlaczego integracja fotoniki jest istotna?

Jedną z największych trudności w skalowaniu komputerów kwantowych jest łączenie użytecznych kubitów bez niszczenia bardzo delikatnej informacji kwantowej. W prototypie Fujitsu elementy diamentowe i fotoniczne umieszczono w jednym systemie, aby światło emitowane przez kubity oraz światło sterujące można było prowadzić falowodami optycznymi.

Materiały techniczne firmy opisują układy falowodów z tlenku glinu, zaprojektowane dla widzialnych długości fali wykorzystywanych do sterowania centrami SnV i odbioru ich sygnału. 11

Fujitsu wskazuje trzy elementy, które umożliwiły budowę prototypu:

• technologię konwersji obwodów kwantowych i sterowania kubitami dla sprzętu diamentowo-spinowego;
• heterogeniczne łączenie oraz pocienianie diamentu z warstwami tlenku glinu i dwutlenku krzemu;
• wytwarzanie fotonicznych układów scalonych zgodnych z centrami SnV. 213

W założeniu te rozwiązania mają sprawić, że moduł fizycznych kubitów będzie dostępny przez standardowy przepływ pracy w obliczeniach kwantowych, a nie wyłącznie jako urządzenie laboratoryjne.

Nadal potrzebne jest chłodzenie kriogeniczne

Według Fujitsu prototyp pracuje w temperaturze około −271,6°C. To temperatura wyższa niż około −273,13°C podawane przez firmę dla typowych komputerów nadprzewodzących, lecz wciąż oznacza konieczność stosowania specjalistycznej infrastruktury kriogenicznej. 2

Firma zademonstrowała także użycie prototypu przez Fujitsu Hybrid Quantum Computing Platform. Funkcja konwersji obwodów ma pozwolić użytkownikom przesyłać programy kwantowe bez konieczności bezpośredniego zajmowania się specyfiką diamentowo-spinowego sprzętu. 213

Na jakich badaniach oparto ten projekt?

Prace wynikają ze współpracy rozpoczętej w 2020 r. przez Fujitsu, Politechnikę w Delfcie (TU Delft) oraz QuTech, instytut technologii kwantowych działający przy TU Delft. 12

Fujitsu odwołuje się również do wcześniejszych wyników w badaniach nad spinami w diamencie. W marcu 2025 r. firma zademonstrowała uniwersalny zestaw bramek z prawdopodobieństwem błędu poniżej 0,1 proc. Wśród wcześniejszych osiągnięć wymienia także zdalne splątanie centrów azot–wakans oraz demonstracje operacji bramkowych. Wyniki te tworzą zaplecze badawcze dla nowego prototypu SnV z fotoniką. 2

Czego ten prototyp jeszcze nie potrafi?

Nowo ogłoszona maszyna jest prototypem jednego modułu. Nie należy mylić jej z komputerem o 250 lub 1000 logicznych kubitów. Te wartości są celami rozwojowymi Fujitsu, a nie zademonstrowanymi możliwościami obecnego urządzenia. 28

Plan firmy obejmuje:

• prototyp diamentowo-spinowy z wieloma modułami w 2027 r.;
• dalsze prace nad integracją sprzętu diamentowo-spinowego i nadprzewodzącego po 2030 r.;
• cel 250 logicznych kubitów w roku fiskalnym 2030;
• cel 1000 logicznych kubitów w roku fiskalnym 2035. 238

Program ten nie zastępuje prac nad technologią nadprzewodzącą. W 2025 r. Fujitsu rozpoczęło badania i rozwój komputera nadprzewodzącego z ponad 10 000 fizycznych kubitów, którego ukończenie wyznaczono na rok fiskalny 2030. Maszyna ma działać z 250 logicznymi kubitami. 36

Dwie ścieżki rozwoju, jedna kluczowa próba

Ogłoszenie pokazuje, że Fujitsu rozwija więcej niż jedną drogę do skalowalnych obliczeń kwantowych: nadprzewodzący sprzęt o dużej liczbie fizycznych kubitów oraz diamentowo-spinowe moduły, które w przyszłości można byłoby łączyć światłem. O tym, czy druga strategia wyjdzie poza etap prototypu, zdecydują przede wszystkim kolejne demonstracje — szczególnie niezawodne połączenia optyczne między modułami. 28

W szerszym kontekście japońskiego rynku sprzętu kwantowego nastąpiła też istotna zmiana: media informowały, że NEC zakończyło rozwój fizycznego sprzętu do komputerów kwantowych z końcem marca 2026 r., wskazując na trudności komercjalizacji. Nie był to komunikat produktowy NEC, lecz informacja opisywana przez organizacje medialne. Fujitsu nadal inwestuje jednocześnie w podejście nadprzewodzące i diamentowo-spinowe. 1718