AI ma pomagać samolotom omijać warunki sprzyjające powstawaniu smug kondensacyjnych

Trwałe smugi kondensacyjne za samolotami są istotnym, choć często mniej omawianym problemem klimatycznym lotnictwa. Cathay Pacific i Google rozszerzają testy systemu opartego na sztucznej inteligencji, który ma pomagać lotom omijać warunki atmosferyczne sprzyjające ich powstawaniu. Chodzi o działanie możliwe już przy obecnie używanych samolotach i paliwach, równolegle do długofalowych zmian technologicznych. 1315

Około 40% w pierwszych testach — ale nie dla całej floty

Test operacyjny rozpoczął się pod koniec 2025 r. Program objął planowo ponad 100 lotów w siatce Cathay Pacific, a ponad 80 z nich wykonało trasy uwzględniające unikanie smug kondensacyjnych. Google oszacowało, że na tych wybranych rejsach efekt ocieplający związany ze smugami był niższy o około 40%. 413

To obiecujący wczesny wynik, lecz wymaga właściwej interpretacji: jest to szacunek Google dla ograniczonej grupy lotów korzystających z zalecanych tras, a nie 40-procentowa redukcja dla całej floty Cathay Pacific. Rozszerzona faza ma pokazać, na ile metoda działa konsekwentnie przy większej liczbie tras i w różnych warunkach operacyjnych. 413

Jak system wskazuje obszary ryzyka

Smugi kondensacyjne tworzą się, gdy samolot przelatuje przez określone warunki na dużej wysokości. Narzędzie Google łączy modele prognostyczne AI, obrazy satelitarne oraz dane pogodowe, by identyfikować stosunkowo wąskie strefy zimnego i wilgotnego powietrza, w których mogą tworzyć się trwałe smugi. 612

Informacje trafiają do dyspozytorów lotniczych i pilotów. Mogą oni rozważyć niewielką zmianę wysokości przelotu, aby ominąć prognozowaną strefę — o ile pozwalają na to bezpieczeństwo oraz organizacja lotu. Celem nie jest przekierowywanie każdego rejsu, lecz punktowe korekty tam, gdzie są praktycznie możliwe. 212

Druga faza: Azja, Pacyfik i loty ultradługodystansowe

Partnerzy rozszerzają badania na szerszy zestaw tras w Azji i przez Pacyfik, w tym na operacje ultradługodystansowe. Projekt ma ocenić wykonalność operacyjną, ograniczenia i efekty klimatyczne rozwiązania na większą skalę. Ma też dostarczyć danych z regionu Azji i Pacyfiku, który był dotąd słabiej reprezentowany w badaniach nad smugami kondensacyjnymi. 31315

Cathay Pacific jest pierwszym komercyjnym partnerem linii lotniczych Google w regionie Azji i Pacyfiku, który testuje tę technologię. Jest również pierwszą linią na świecie sprawdzającą unikanie smug kondensacyjnych w lotach ultradługodystansowych. 15

Dlaczego trwałe smugi mają znaczenie

Nie każda smuga widoczna za samolotem utrzymuje się długo. Te trwałe mogą jednak rozprzestrzeniać się, tworząc formacje chmur zatrzymujące ciepło w atmosferze. Cathay Pacific i Google powołują się na badania wskazujące, że smugi kondensacyjne mogą odpowiadać za około jedną trzecią całkowitego wpływu lotnictwa na klimat. 815

Unikanie takich warunków nie zastępuje redukcji emisji CO₂, czystszych paliw ani bardziej efektywnych samolotów. Jest natomiast próbą ograniczenia jednego z pozostałych efektów ocieplających dzięki innemu prowadzeniu lotów wtedy, gdy prognozy wskazują wysokie ryzyko powstania trwałych smug. 1315

Dla obu firm projekt jest praktycznym sprawdzianem predykcyjnej AI w codziennej działalności linii lotniczej. Dyrektor Cathay Digital i IT Lawrence Fong podkreślił połączenie wiedzy operacyjnej przewoźnika z możliwościami AI Google w skali potrzebnej do rozwiązywania problemów zrównoważonego rozwoju. Z kolei dyrektor zarządzający Google Hong Kong Michael Yue wskazał, że predykcyjna AI może pomagać ograniczać skutki klimatyczne smug w realnych operacjach, z wykorzystaniem obecnych samolotów i paliw. 15